4084 - Những điều cân biết về thay đổi việc cấp thẻ xanh

Rebecca Schneid

Logo của Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ tại văn phòng Sở Di trú và Nhập tịch vào ngày 16 tháng 1 năm 2026 tại San Diego, CA. Kevin Carter—Getty Images

Hầu hết những người nộp đơn xin thẻ xanh ngay tại Hoa Kỳ sẽ bị yêu cầu phải rời khỏi đất nước và nộp đơn thông qua các lãnh sự quán ở nước ngoài, theo những thay đổi sâu rộng được Chính quyền ông Trump công bố trong tuần này.

Hành động này sẽ làm phức tạp hóa một cách đáng kể quy trình đối với hàng trăm ngàn người đang tìm kiếm quyền thường trú ngay tại Hoa Kỳ mỗi năm, đồng thời đã châm ngòi cho làn sóng phản đối dữ dội từ các nhà vận động vì quyền nhập cư.

Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) đã công bố chính sách mới này trong một bản ghi nhớ vào ngày 21 tháng 5, trong đó nêu rõ rằng thẻ xanh sẽ chỉ được cấp ngay tại Hoa Kỳ trong những "trường hợp đặc biệt" và chỉ thị cho các viên chức di trú thực hiện việc xem xét và quyết định từng trường hợp cụ thể.

Daniel Kanstroom, giáo sư tại Trường Luật thuộc Đại học Boston và là người sáng lập Phòng khám Di trú và Tị nạn của trường, chia sẻ với tạp chí TIME rằng mục đích chính của bản ghi nhớ này nhiều khả năng là nhằm cắt giảm số lượng thẻ xanh được phê duyệt.

"Chính quyền hiện tại đang cố gắng tạo ra càng nhiều khó khăn càng tốt cho càng nhiều người càng tốt trong việc đạt được tư cách thường trú nhân," ông nhận định.

"Hiện tại, chúng ta đang tập trung vào nhóm những người có tiềm năng sở hữu những lý do thuyết phục nhất để được lưu lại đất nước này một cách hợp pháp," ông nói, khi đề cập đến vợ/chồng và các thành viên trong gia đình của công dân Hoa Kỳ hoặc những người thường trú hợp pháp.

Hiện vẫn chưa rõ cơ quan này sẽ xác định như thế nào về việc ai được phép nộp đơn xin thẻ xanh khi đang ở trong nước và ai phải nộp đơn khi đang ở nước ngoài; tuy nhiên, xét trên phạm vi rộng nhất, chính sách này có thể ảnh hưởng đến hơn 500.000 người nộp đơn xin thẻ xanh mỗi năm trong khi đang sinh sống tại Hoa Kỳ theo diện thị thực tạm thời.

Thông thường, những người tìm kiếm quyền thường trú tại Hoa Kỳ có thể nộp đơn theo hai cách: xin thị thực nhập cư tại một lãnh sự quán Hoa Kỳ ở nước ngoài, hoặc nộp đơn xin thẻ xanh ngay khi đang ở trong nước—thường là theo diện thị thực tạm thời. Đối với những người nộp đơn ngay tại Hoa Kỳ, tình trạng di trú của họ sẽ được điều chỉnh sang tư cách thường trú nhân. Theo các chuyên gia nhập cư, giờ đây họ có thể buộc phải rời khỏi đất nước trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, trong khi chờ đơn xin của mình được xử lý—ngay cả khi họ đang có việc làm, gia đình và cả một cuộc sống trọn vẹn tại Hoa Kỳ.

"Chính sách này cho phép hệ thống nhập cư của chúng ta vận hành đúng theo chủ ý của luật pháp, thay vì tạo kẽ hở khuyến khích việc lách luật," ông Zach Kahler, người phát ngôn của USCIS (Cục Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ), cho biết trong một tuyên bố. "Khi người nước ngoài nộp đơn từ chính quê hương của họ, điều đó sẽ giảm bớt nhu cầu phải tìm kiếm và trục xuất những người quyết định lẩn trốn vào bóng tối và cư trú bất hợp pháp tại Hoa Kỳ sau khi bị từ chối cấp quy chế cư trú."

Mặc dù ông Kahler gọi động thái này là nhằm bịt ​​lại một "kẽ hở," nhưng trên thực tế, Quốc hội đã cho phép cụ thể việc điều chỉnh quy chế cư trú tại Mục 245 của Đạo luật Nhập cư và Quốc tịch (INA). Một số loại thị thực lao động—chẳng hạn như diện H-1B—cũng được thiết kế đặc biệt cho mục đích "song hành" (dual intent), nghĩa là người lao động có thể nộp đơn xin thẻ xanh mà không làm ảnh hưởng đến quy chế cư trú hiện tại của họ.

Những thay đổi này sẽ tác động đến một nửa số người nộp đơn xin thẻ xanh.

Theo Viện Chính sách Di cư (Migration Policy Institute), trong số 783.000 người nhận được thẻ xanh ngay tại Hoa Kỳ trong khoảng thời gian từ tháng 10 năm 2023 đến tháng 9 năm 2024, có tới 53% là vợ/chồng, con cái và cha mẹ của công dân Hoa Kỳ hoặc những người đang sở hữu thẻ xanh. 28% là những người đã chuyển đổi quy chế từ diện tị nạn hoặc xin tị nạn chính trị, và 15% đạt được thẻ xanh thông qua diện việc làm.

"MỘT NỬA số lượng thẻ xanh được cấp cho những người... đang hiện diện tại Hoa Kỳ và nộp đơn xin thẻ xanh thông qua quy trình 'điều chỉnh quy chế cư trú'," ông Aaron Reichlin-Melnick, một chuyên gia cấp cao tại Hội đồng Nhập cư Hoa Kỳ (American Immigration Council), chia sẻ trên mạng xã hội nhằm phản hồi về sự thay đổi này. "Nhóm đối tượng này bao gồm tất cả mọi người, từ vợ/chồng và con cái của công dân Hoa Kỳ, cho đến các chuyên gia có tay nghề cao nhận được thẻ xanh thông qua sự bảo lãnh của người sử dụng lao động."

Ông Reichlin-Melnick nhận định rằng chính sách mới này có thể "buộc mọi người phải rời bỏ công việc, nhà cửa và gia đình trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng—tất cả đều phải tự túc chi phí," làm trầm trọng thêm tình trạng tồn đọng vốn đã nghiêm trọng của các hồ sơ xin thẻ xanh, đồng thời đẩy những người đang tìm kiếm quy chế cư trú hợp pháp vào thế hoàn toàn phụ thuộc vào các lãnh sự quán—nơi mà các quyết định được đưa ra "hầu như không thể bị khiếu nại hay thách thức." Theo Kanstroom, việc thiếu vắng các biện pháp cứu xét ở nước ngoài đồng nghĩa với việc—bất chấp bản ghi nhớ nói trên—hầu hết các luật sư nhiều khả năng vẫn sẽ khuyên thân chủ của mình nộp đơn xin điều chỉnh tình trạng cư trú ngay tại Hoa Kỳ, thay vì rời khỏi đất nước.

Nguồn:
Trump's Green Card Changes Could Force Hundreds of Thousands to Leave U.S. Here's What To Know

https://time.com/article/2026/05/23/green-card-changes-trump-explained/