3162 - Chính quyền ‘vì dân’ có thể kéo được bao nhiêu tấn vàng ra khỏi nhà dân?
Trân Văn
Theo báo chí Việt Nam, không ít người đã dành ra vài ngày để xếp hàng nhưng chẳng mua được chỉ vàng nào. Giá vàng tại Việt Nam đang tăng rất nhanh, tính đến chiều 27 Tháng Giêng, 2026, có lúc, có nơi, giá vàng vượt ngưỡng 177 triệu đồng/lượng…
Đó là bối cảnh trước khi chính quyền Việt Nam thực thi Nghị Định 340/2025/NĐ-CP: Kể từ 9 Tháng Hai, 2026, nếu mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng/ngày mà thanh toán bằng tiền mặt, không thực hiện chuyển khoản các bên có liên quan sẽ bị phạt 20 triệu đồng, còn những nơi mua bán vàng mà không có giấy phép do Ngân Hàng Nhà Nước (NHNN) cấp, ngoài việc bị phạt vài trăm triệu, sẽ bị tịch thu toàn bộ lượng vàng liên quan đến giao dịch bị phát giác.
***
Các viên chức hữu trách giải thích, Nghị Định 340/2025/NĐ-CP là giải pháp cần thiết để NHNN giữ cho giá trị nội tệ ổn định, chống thất thoát ngoại tệ do buôn lậu vàng, từ đó có thể kiểm soát tỷ giá và lạm phát. Đồng thời biến vàng thành một loại hàng hóa có nguồn gốc minh bạch, không để vàng trở thành công cụ thao túng tiền tệ hay là nơi trú ẩn của dòng tiền bất hợp pháp, yêu cầu chuyển khoản trong các giao dịch liên quan tới vàng còn giúp hạn chế rửa tiền,…
Về lý thuyết, những mục tiêu vừa đề cập có thể không sai trong cách thức quản trị-điều hành quốc gia nhưng thực trạng (giá vàng nội địa cao hơn giá vàng trên thị trường thế giới từ 15% đến 20% làm cung-cầu méo mó, kích thích đầu cơ và buôn lậu vàng, lạm phát gia tăng, kinh tế bất ổn, dân chúng tích trữ vàng như một cách bảo tồn giá trị tài sản,…) không phải là hậu quả do các thế lực thù địch tạo ra mà là vì… chính sách!
Năm 2012, bất kể can gián, phân tích thiệt/hơn của các chuyên gia cả trong lẫn ngoài Việt Nam, “đảng ta” vẫn ra lệnh cho NHNN thực thi độc quyền nhập cảng và sản xuất vàng miếng. Vàng miếng của công ty Vàng Bạc Đá Quý Sài Gòn (SJC) được chọn làm tiêu chuẩn quốc gia. Tuy thị trường vàng vốn đã hỗn loạn càng thêm hỗn loạn nhưng đến 2024, SJC mới bị điều tra, tổng giám đốc và 15 thuộc cấp mới bị bắt, bị truy cứu trách nhiệm hình sự vì “tham ô tài sản” và “lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” gây thiệt hại cho nhà nước khoảng 180 tỷ đồng…
Theo một số chuyên gia, thiệt hại không chỉ như thế, nếu tính cả tác hại đối với xuất/nhập cảng và dự trữ ngoại hối quốc gia, quyết định độc quyền nhập cảng và sản xuất vàng miếng còn gây tổn thất từ 500 tỷ đồng đến 1,000 tỷ đồng, chưa kể đủ loại thiệt hại mà dân chúng phải oằn mình gánh chịu do giá vàng nhảy múa. Dẫu chính sách đã được điều chỉnh (cho phép thêm một số doanh nghiệp nhập cảng và sản xuất vàng miếng) nhưng không có cá nhân hữu trách nào bị truy cứu trách nhiệm vì lựa chọn/thực thi độc quyền vàng miếng qua Nghị Định 24/2012/NĐ-CP!
***
Kể từ giữa thập niên 2010, nhiều viên chức hữu trách tại Việt Nam bắt đầu đề cập đến “vàng trong dân.” Chính quyền Việt Nam xem lượng vàng mà dân chúng đang tồn trữ (được ước đoán khoảng 500 tấn) là nguồn vốn quan trọng đối với kinh tế vĩ mô và không ngần ngại bày tỏ tham vọng kích hoạt, chuyển số “vàng chết” mà dân đang cất trữ ấy thành vốn đầu tư! Nghị Định 340/2025/NĐ-CP chính là một phương thức để dân chúng thấy bất tiện đủ đường mà từ bỏ việc găm giữ vàng.
Tuy nhiên đem mục tiêu của nghị định vừa đề cập đặt bên cạnh thực trạng kinh tế-xã hội Việt Nam (cả niềm tin lẫn mãi lực giảm dần, doanh nghiệp tạm ngưng hoạt động hay rút khỏi thị trường tăng dần, bộ máy thực thi chính sách có rất nhiều khuyết tật), ai dám khẳng định chính quyền Việt Nam có thể chuyển hóa lượng vàng mà dân chúng tồn trữ thành nguồn vốn hỗ trợ mở rộng sản xuất, phát triển dịch vụ, tạo thêm việc làm, tăng nguồn thu cho ngân khố, cải thiện chính sách an sinh xã hội, củng cố và phát triển nội lực quốc gia?
***
Năm 2023, FATF (Financial Action Task Force – Lực Lượng Đặc Nhiệm Tài Chính Quốc Tế – cơ quan liên chính phủ, nơi thiết lập các chuẩn mực toàn cầu để chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố) đưa Việt Nam vào “danh sách xám” (cảnh báo hệ thống tài chính quốc gia có khả năng bị các tổ chức tội phạm lợi dụng để rửa tiền, do vậy tất cả các giao dịch tài chính quốc tế như chuyển tiền, vay vốn, đầu tư đều phải kiểm tra kỹ, điều này không chỉ khiến chi phí gia tăng, mà còn mất rất nhiều cơ hội bởi giao dịch nào cũng rất mất thời gian).
Nếu trong năm nay, Việt Nam không cải thiện được “khung,” chứng tỏ nỗ lực và khả năng đạt được sự “minh bạch tài chính” thì có khả năng sẽ bị chuyển vào “danh sách đen” cùng với Iran, Bắc Hàn, Myanmar, nói cách khác, Việt Nam sẽ bị cô lập với hệ thống tài chính toàn cầu.
Sở dĩ vàng có “dây mơ rễ má” với FATP vì xưa nay, vàng vẫn khó truy tung tích, giá trị cao nhưng gọn và dễ bán để thu tiền mặt. Theo một số chuyên gia, minh bạch hóa về vàng đồng nghĩa với thoát ra khỏi “danh sách xám,” duy trì dòng vốn đầu tư nước ngoài, cứu vãn tình hình kinh tế bi đát!
Ai tạo ra tình huống này? Tới mức như vậy mà vẫn dám vỗ ngực là “tài tình, sáng suốt”?
https://www.nguoi-viet.com/dien-dan/chinh-quyen-vi-dan-co-the-keo-duoc-bao-nhieu-tan-vang-ra-khoi-nha-dan/
Nhận xét
Đăng nhận xét