Rebecca Schneid Reporter
Một tàu hải quân được nhìn thấy đang di chuyển trên eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng mà phần lớn dầu khí của thế giới đi qua, vào ngày 1 tháng 3 năm 2026. (Ảnh: Sahar AL ATTAR—AFP hoặc người cấp phép)
Cuộc chiến ở Iran đã giết chết hàng trăm thường dân, khiến hàng trăm ngàn người khác phải di dời, đẩy giá dầu toàn cầu tăng vọt, tạo ra một cuộc khủng hoảng chính trị cho Tổng thống Donald Trump và làm lung lay sự ổn định của vùng Vịnh. Nhưng đối với ít nhất một quốc gia, sự hỗn loạn đã tạo ra cơ hội.
Nga đã nổi lên từ tuần đầu tiên của các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran như một bên thắng cuộc sớm, dường như có thể thu lợi từ các hiệu ứng kinh tế và địa chính trị thứ cấp của cuộc chiến trong khi những nước khác phải gánh chịu chi phí.
Nga là một trong số ít các quốc gia duy trì mối quan hệ thân thiện với Tehran. Moscow đã lên án cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28 tháng 2, gọi đó là “hành động gây hấn vũ trang có kế hoạch và không có lý do chính đáng chống lại một quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc có chủ quyền và độc lập”, trong một tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Nga được đăng tải trên Telegram. Vladimir Putin cũng chỉ trích việc sát hại Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, là một “vụ giết người tàn nhẫn”.
Nhưng trong khi có thể mất đi một đồng minh mạnh mẽ trong khu vực, Moscow cũng có thể hưởng lợi trong ngắn hạn, các nhà phân tích cho biết.
“Những gì chúng ta đang thấy hiện nay không khó để dự đoán”, Robert Person, nghiên cứu viên cao cấp không thường trú thuộc Chương trình Á Âu tại Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại (FPRI), một tổ chức tư vấn phi đảng phái có trụ sở tại Philadelphia, cho biết.
“Putin và các cố vấn của ông có lẽ đã xác định rằng chiến tranh ở Iran phục vụ lợi ích của Nga trong ngắn hạn: giá năng lượng cao hơn, sự phân tâm toàn cầu khỏi cuộc chiến Ukraine mà Putin chưa sẵn sàng giải quyết, và Mỹ có nguy cơ bị sa lầy vào một vũng lầy khác ở Trung Đông”, Person nói.
“Chúng tôi không biết mức độ ảnh hưởng của những yếu tố này đến quyết định của chính quyền Trump, nhưng tôi nghi ngờ chúng chỉ là những yếu tố thứ yếu, nếu có,” ông nói thêm.
Dưới đây là những cách mà Nga đang hưởng lợi từ cuộc chiến với Iran.
Mỹ dỡ bỏ các hạn chế đối với dầu mỏ của Nga
Nga đã phải chịu các lệnh trừng phạt nặng nề từ Mỹ và các đồng minh khác kể từ cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022, bao gồm kiểm soát xuất khẩu, phong tỏa tài sản, trần giá dầu và các áp lực kinh tế hạn chế khác nhằm cản trở khả năng tài trợ cho cuộc chiến của nước này.
Tổng thống Donald Trump đã áp đặt thêm thuế nhập khẩu 25% đối với Ấn Độ vì nhập khẩu dầu của Nga vào tháng 8, lập luận rằng việc tiếp tục mua hàng của Ấn Độ đã làm suy yếu chế độ trừng phạt được thiết kế để gây áp lực buộc Putin đàm phán về cuộc chiến ở Ukraine.
Nhưng để đáp trả giá xăng tăng cao ở Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuần này đã ban hành miễn trừ thuế quan trong 30 ngày và đang xem xét việc dỡ bỏ thêm các lệnh trừng phạt.
“Hôm qua, Bộ Tài chính đã đồng ý cho phép các đồng minh của chúng ta ở Ấn Độ bắt đầu mua dầu của Nga đã được vận chuyển trên biển,” Bessent nói với Fox Business hôm thứ Sáu. “Chúng ta có thể sẽ trừng phạt các loại dầu khác của Nga.”
Trong một bài đăng trên X hôm thứ Năm, Bessent nói thêm rằng “biện pháp ngắn hạn có chủ đích này sẽ không mang lại lợi ích tài chính đáng kể cho chính phủ Nga vì nó chỉ cho phép các giao dịch liên quan đến dầu đã bị mắc kẹt trên biển.”
Mặc dù vậy, giới lãnh đạo Nga tuyên bố rằng có “sự gia tăng đáng kể về nhu cầu” đối với các sản phẩm năng lượng của Nga, theo người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov, “liên quan đến cuộc chiến ở Iran.”
Giá dầu tăng cao
Sự kết hợp giữa các lệnh trừng phạt nặng nề và giá dầu thấp đã khiến ngành năng lượng của Nga có triển vọng ảm đạm chỉ hơn một tuần trước.
Doanh thu từ dầu khí đã giảm từ 45% ngân sách liên bang của Nga năm 2021 xuống còn khoảng 20% vào năm 2025, khi các lệnh trừng phạt do cộng đồng quốc tế áp đặt nhằm hạn chế khả năng tiến hành chiến tranh của Moscow ở Ukraine có hiệu lực.
Hiện nay, do sự khan hiếm nguồn cung dầu toàn cầu gây ra bởi cuộc chiến tranh Iran, giá dầu đã tăng vọt và Nga là một trong số ít các quốc gia sản xuất dầu mỏ sẵn sàng hưởng lợi trọn vẹn từ điều này.
Trước các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, Nga buộc phải bán dầu với giá chiết khấu từ 10 đến 13 đô la một thùng, giờ đây họ đang bán với giá cao hơn từ 4 đến 5 đô la, theo Reuters.
Sự kết hợp giữa giá dầu cao hơn và sự gián đoạn khả năng cung cấp cho thị trường châu Á của các nước vùng Vịnh có thể mang lại lợi nhuận khổng lồ cho Moscow, chỉ một năm sau khi doanh thu dầu khí của nước này giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2020.
Một hệ quả khác của cuộc chiến tranh Iran là nó có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tự vệ của Ukraine trước tên lửa Nga, mang lại lợi ích cho Moscow.
Ukraine vốn đã phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất, loại vũ khí đắt tiền trị giá 4 triệu đô la mỗi khẩu mà nước này sử dụng để bắn hạ tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái. Giờ đây, Mỹ lại đang phải sử dụng chính những tên lửa đó để phòng thủ trước loạt tên lửa và máy bay không người lái của Iran nhắm vào các căn cứ của Mỹ và các đồng minh của Washington ở Trung Đông.
Ủy viên Quốc phòng và Vũ trụ Liên minh châu Âu Andrius Kubilius cho biết hôm thứ Sáu rằng triển vọng của Ukraine là "nghiêm trọng", và nói rằng EU cần phải "phát triển sản xuất tên lửa một cách rất khẩn cấp và rất nhanh chóng".
"Người Mỹ sẽ không thể cung cấp đủ số lượng tên lửa đó cho các nước vùng Vịnh, cho quân đội của chính họ, và cả cho Ukraine", ông Kubilius nói.
Tính dễ bị tổn thương của Ukraine trước các cuộc tấn công trên không đã được nhấn mạnh vào đêm thứ Bảy khi Nga phóng một loạt ít nhất 450 máy bay không người lái và 19 tên lửa vào thành phố Kharkiv của Ukraine, theo các quan chức Ukraine, khiến ít nhất 10 người thiệt mạng.
Một phân tích của hãng thông tấn Agence France-Presse cho thấy Nga đã phóng nhiều tên lửa trong các cuộc tấn công ban đêm vào tháng Hai hơn bất kỳ tháng nào kể từ đầu năm 2023. Cơ quan này phát hiện Nga đã phóng 288 tên lửa vào Ukraine trong tháng Hai, tăng khoảng 113% so với 135 tên lửa trong tháng Giêng.
Trong khi đất nước ông đang phải vật lộn để tự vệ, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố nước ông sẽ hỗ trợ các nước vùng Vịnh trong việc bắn hạ máy bay không người lái của Iran bằng cách cung cấp một số công nghệ đánh chặn máy bay không người lái nội địa rẻ hơn nhiều.
“Chúng tôi đã nhận được yêu cầu từ Hoa Kỳ về sự hỗ trợ cụ thể trong việc bảo vệ” chống lại hệ thống máy bay không người lái của Iran, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết hôm thứ Năm trên kênh X. Các cố vấn và hệ thống của Ukraine sẽ sớm được chuyển đến khu vực Vịnh Ba Tư, ông Zelensky nói, bởi vì “Ukraine giúp đỡ các đối tác giúp đảm bảo an ninh của chúng tôi”.
Nga đã sử dụng máy bay không người lái Shahed do Iran sản xuất với hiệu quả tàn phá đối với Ukraine trong vài năm qua. Chủ yếu do nhu cầu cấp thiết, Ukraine đã phát triển các máy bay không người lái đánh chặn giá rẻ được gọi là hệ thống Sting, được điều khiển bởi các phi công có thể điều khiển chúng đâm vào máy bay không người lái Shahed, buộc chúng phải phát nổ.
“Làm suy yếu khả năng triển khai sức mạnh của Mỹ”
Một số hãng tin, bao gồm Washington Post và Associated Press, đã đưa tin rằng Nga đã chia sẻ thông tin tình báo mục tiêu về quân đội Mỹ với Iran và đang chỉ đạo Iran phải làm gì với thông tin đó.
Tờ Post, trích dẫn các quan chức quen thuộc với thông tin tình báo về vấn đề này, cho biết thông tin tình báo bao gồm vị trí của các tàu chiến, máy bay và các tài sản quân sự khác của Mỹ.
Các quan chức Nhà Trắng không phủ nhận việc Nga cung cấp thông tin tình báo cho Iran, nhưng họ đã hạ thấp ảnh hưởng của nước này và khả năng gây hại cho các hoạt động quân sự.
Khi được CBS News hỏi về các báo cáo và cách thông tin của Nga đã hỗ trợ Iran trong việc nhắm mục tiêu vào các căn cứ của Mỹ trên khắp Trung Đông, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói: “Không ai đặt chúng ta vào nguy hiểm”.
“Chúng tôi giảm thiểu nó khi cần thiết”, người đứng đầu Lầu Năm Góc tiếp tục. “Các chỉ huy của chúng ta đã tính toán tất cả những điều này, nhưng những người duy nhất cần lo lắng lúc này là những người Iran nghĩ rằng họ sẽ sống sót.”
Đầu tuần này, Tổng thống Donald Trump đã nổi nóng với phóng viên Peter Doocy của Fox News khi ông này hỏi về vai trò được cho là của Nga trong việc giúp đỡ Iran.
“Tôi rất tôn trọng anh, anh luôn rất tốt với tôi,” Trump nói với Doocy. “Thật là một câu hỏi ngu ngốc khi hỏi vào lúc này. Chúng ta đang nói về một vấn đề khác.”
“Các báo cáo gần đây cho rằng Nga đã cung cấp cho Iran thông tin tình báo được sử dụng để nhắm mục tiêu vào lực lượng Mỹ trong khu vực phù hợp với nỗ lực thứ hai: bất cứ điều gì làm phức tạp hoặc làm suy yếu khả năng thể hiện sức mạnh của Mỹ đều làm thay đổi cán cân địa chính trị tương đối theo hướng có lợi cho Moscow,” Person nói.
https://time.com/7383068/iran-war-russia-oil/
***
How Russia Emerged as an Early Winner of the Iran War
A navy vessel is seen sailing in the Strait of Hormuz, a vital waterway through which much of the world's oil and gas passes on March 1, 2026. Two ships were attacked in the Strait of Hormuz on March 1, maritime security agencies said, as Iran pressed a second day of strikes in response to US-Israeli military strikes on Iran killing it's supreme leader.Sahar AL ATTAR—AFP or licensors
The war in Iran has killed hundreds of civilians, displaced hundreds of thousands more, sent global oil prices skyrocketing, created a political crisis for President Donald Trump and shaken the stability of the Gulf. But for one nation at least, the chaos has created opportunity.
Russia has emerged from the first week of the U.S.-Israeli attacks on Iran as an early winner, seemingly able to profit from the secondary economic and geopolitical effects of the war while others bear the costs.
Russia is one of the few nations that has maintained a friendly relationship with Tehran. Moscow condemned the U.S. and Israel’s attack on Iran on February 28, calling it a “pre-planned and unprovoked act of armed aggression against a sovereign and independent U.N. member state,” in a statement from Russia's Foreign Affairs Ministry posted to Telegram. Vladimir Putin similarly criticized the killing of Iran’s Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei as a “cynical murder.”
But while it may stand to lose a powerful ally in the region, Moscow may also benefit in the short term, analysts say.
“What we’re seeing now was not hard to predict,” says Robert Person, nonresident Senior Fellow with the Eurasia Program at the Foreign Policy Research Institute (FPRI), a nonpartisan think tank based in Philadelphia.
“Putin and his advisors have likely determined that war in Iran serves Russia’s interests in the short term: higher energy prices, global distraction from a Ukraine war that Putin is not ready to settle, and America at risk of entrapment in another Middle Eastern quagmire,” Person says.
“We don’t know the degree to which any of this influenced the Trump Administration’s decision-making, but I suspect they were of secondary consideration, if at all,” he adds.
Here are the ways in which Russia is benefiting from the Iran war.
U.S. lifts restrictions on Russian oil
Russia has been under heavy sanctions from the U.S. and other allies since its full-scale invasion of Ukraine in 2022, including export controls, asset blockings, an oil price cap, and other restrictive economic pressures aimed at impeding its ability to fund its war.
President Donald Trump imposed an additional 25% import tariff on India over its import of Russian oil in August, arguing that its continued purchase undermined the sanctions regime designed to pressure Putin to negotiate over the Ukraine war.
But in response to rising gas prices in the U.S., Treasury Secretary Scott Bessent this week issued a 30-day waiver on the tariff and is considering further lifting of sanctions.
“Yesterday, the Treasury agreed to let our allies in India start buying Russian oil that was already on the water,” Bessent told Fox Business on Friday. “We may sanction other Russian oil.”
In an X post Thursday, Bessent added that the “deliberately short-term measure will not provide significant financial benefit to the Russian government as it only authorizes transactions involving oil already stranded at sea.”
Despite this, Russian leadership claims that there is “a significant increase in demand” for Russian energy products, according to Kremlin spokesman Dmitry Peskov, “in connection with the war in Iran.”
Rising oil prices
A combination of heavy sanctions and low oil prices had given Russia’s energy industry a poor outlook just a little over a week ago.
Oil and gas revenues fell from 45% of Russia's federal budget in 2021 to around 20% in 2025, as sanctions imposed by the international community aimed at limiting Moscow’s ability to wage war in Ukraine took effect.
Now, due to the crunch on global oil supplies caused by the Iran war, oil prices have spiked and Russia is one of the few oil-producing nations that stands ready to fully benefit from it.
It was forced to sell its oil at a discount of $10-$13 a barrel before the U.S.-Israeli attacks on Iran, now it is selling at a premium of $4-$5, according to Reuters.
The combination of higher prices and the disruption to Gulf countries’ ability to supply markets in Asia could provide a windfall to Moscow, just a year after its oil and gas revenue dropped to its lowest levels since 2020.
Ukraine’s Patriots
One knock-on effect of the Iran war is that it may directly impact Ukraine’s ability to defend itself against Russian missiles, delivering a boost to Moscow.
Ukraine was already facing a shortage of U.S.-made Patriot air defense systems, the expensive $4 million-a-piece munitions it uses to shoot down ballistic missiles and drones. Now the U.S. is running through those same missiles to defend against a barrage of Iranian missiles and drones that are targeting U.S. bases and Washington’s allies in the Middle East.
European Union Defense and Space Commissioner Andrius Kubilius said Friday that the outlook for Ukraine was “critical,” and said the E.U. would need to “develop missile production in a very urgent and very rapid way.”
"Americans will not be able to provide enough of those missiles for the Gulf countries, for their own army, and also for Ukraine," Kubilius said.
Ukraine's vulnerability to aerial attacks was underscored overnight on Saturday as Russia launched a barrage of at least 450 drones and 19 missiles in the Ukrainian city of Kharkiv, according to Ukrainian officials, killing at least 10 people.
An analysis by Agence France-Presse found that Russia fired more missiles in overnight strikes in February than in any month since the beginning of 2023. The agency found that Russia launched 288 missiles at Ukraine in February, an increase of about 113% compared to 135 missiles in January.
At the same time as his country is struggling to defend itself, Ukrainian President Volodymyr Zelensky said his country would assist the Gulf in taking down Iranian drones by providing some of its much cheaper, homegrown drone-interception technology.
“We received a request from the United States for specific support in protection,” against Iran’s drone systems, Ukrainian President Volodymyr Zelensky said Thursday on X. Ukrainian advisers and systems would shortly be on their way to the Persian Gulf region, Zelensky said, because “Ukraine helps partners who help ensure our security.”
Russia has used Iranian-made Shahed drones to devastating effect against Ukraine over the last few years. Mostly out of necessity, Ukraine developed cheap interceptor drones known as the Sting system, which are operated by pilots who can guide them to crash into Shahed drones, forcing them to explode.
‘Degrading America’s projection of power’
Several news outlets, including the Washington Post and the Associated Press, have reported that Russia has shared targeting intelligence on the U.S. military with Iran and is directing Iran on what to do with the information.
The Post, citing officials familiar with intelligence on the matter, said the intelligence included the locations of American warships, aircraft and other military assets.
White House officials have not denied that Russia is providing intelligence to Iran, but they have downplayed the country’s influence and its ability to harm military operations.
When asked by CBS News about the reports and how Russian information has aided Iran in targeting U.S. bases across the Middle East, Defense Secretary Pete Hegseth said: “No one’s putting us in danger”.
“We mitigate it as we need to,” the Pentagon chief continued. “Our commanders factor all of this, but the only ones that need to be worried right now are Iranians that think they’re going to live.”
Earlier this week, President Donald Trump snapped at Fox News reporter Peter Doocy when he asked about Russia’s reported role in helping Iran.
“I have a lot of respect for you, you’ve always been very nice to me,” Trump told Doocy. “What a stupid question that is to be asking at this time. We’re talking about something else.”
“Recent reports that Russia has provided Iran with intelligence used to target American forces in the region are consistent with the latter effort: anything to complicate or degrade America’s projection of power shifts the relative geopolitical balance in Moscow’s favor,” Person says.
Nhận xét
Đăng nhận xét