nghiencuuchinhtrixahoi.blogspot.com

Peter E. Harrell  Những mối nguy từ một chiến lược thiếu vắng học thuyết Một tàu chở dầu và một tàu thuộc Lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ ngoài khơi Ponce, Puerto Rico, tháng 1 năm 2026. Ảnh: Ricardo Arduengo / Reuters Quyết định của Tổng thống Donald Trump vào cuối năm ngoái về việc bắt đầu tịch thu các tàu chở dầu của Venezuela trên vùng biển quốc tế đánh dấu một sự chuyển dịch đáng kể trong nghệ thuật quản trị kinh tế của Mỹ. Trong hơn hai thập kỷ qua, Washington luôn vạch ra một ranh giới rõ ràng giữa việc sử dụng các công cụ kinh tế—đặc biệt là các lệnh trừng phạt và kiểm soát xuất khẩu—với việc sử dụng các năng lực quân sự. Các lệnh trừng phạt—chẳng hạn như những lệnh áp lên dầu mỏ Venezuela kể từ năm 2019—tạo sức ép kinh tế lên các đối thủ mà không vượt qua lằn ranh dẫn đến xung đột vũ trang. Ngược lại, các biện pháp phong tỏa hải quân và tịch thu tàu thuyền lại là những hành động quân sự mà chính phủ Mỹ chỉ khai triển trong bối cảnh xung đột vũ trang.

Sen. Ruben Gallego                                     Hình ảnh: Mohammad Ali Barno qua Wikimedia Commons 21 năm trước, tôi là một lính bộ binh Thủy quân Lục chiến tại tỉnh Anbar, miền tây Iraq, phải mang vác khối lượng quân trang nặng nề đến mức gần như không còn cảm giác ở đôi chân mình. Nhiệm vụ của tôi là đi từ thị trấn này sang thị trấn khác, lục soát từng ngôi nhà, và tìm cách ngăn chặn quân nổi dậy trước khi họ kịp ngăn chặn chúng tôi. Ngày nào cũng có kẻ tìm cách sát hại chúng tôi — từ những thiết bị nổ tự chế chôn dưới lòng đường, những đợt pháo kích súng cối giữa đêm khuya, cho đến những quả lựu đạn phóng từ súng phóng lựu (RPG) bắn bừa bãi từ trên các mái nhà. Và ngay cả khi cuộc chiến đã kéo dài được hai năm, vẫn chẳng hề có một định hướng rõ ràng nào, không có một định nghĩa cụ thể nào về chiến thắng, và cũng chẳng có một kế hoạch thực sự nào cho những bước đi tiếp theo.

Trân Văn Giữa thập niên 2000, Việt Nam khởi công nhà máy lọc dầu đầu tiên ở Dung Quất (Quảng Ngãi). Đến cuối thập niên 2010, nhà máy lọc dầu Dung Quất (Dung Quất) bắt đầu cung cấp xăng, dầu thành phẩm (các loại xăng RON92 và RON95, diesel, nhiên liệu bay Jet A1, LPG, polypropylene…) cho thị trường nhiên liệu trong nước.

Ellie Geranmayeh  Cả hai bên đều muốn đặt ra các điều khoản—Nhưng không bên nào thực sự có thể làm được Đứng giữa những tòa nhà bị hư hại trong cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran, tại Tehran, tháng 3 năm 2026. Ảnh: Majid Asgaripour / West Asia News Agency / Reuters Khi cuộc chiến với Iran vẫn đang diễn ra ác liệt và ngày càng trở nên tốn kém hơn, những tín hiệu về một lệnh ngừng bắn tiềm năng đã bắt đầu xuất hiện từ Washington. Sau khi đe dọa ném bom các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở lại Eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hạ nhiệt cơn thịnh nộ nhất thời của mình và đồng ý dành một khoảng thời gian ân hạn ngắn—hiện đã được gia hạn đến ngày 6 tháng 4—để xem liệu một giải pháp thông qua đàm phán có thể được tìm ra hay không. Chính quyền Trump đã gửi cho Iran một kế hoạch ngừng bắn gồm 15 điểm thông qua các trung gian hòa giải Pakistan; theo các thông tin được tiết lộ, những điều khoản trong kế hoạch này về cơ bản chẳng khác nào một yêu cầu đầu hàng vô điều kiệ...

Biên dịch:  Viên Đăng Huy Nguồn:  Derek Grossman, “ Lessons for Singapore from Trump’s War in Iran ”,  Foreign Policy , 24/03/2026 Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) từ lâu đã được coi là một đảo quốc bất khả xâm phạm về sự ổn định, hòa bình và thịnh vượng. Nhưng kể từ khi cuộc chiến Mỹ-Israel chống lại Iran bắt đầu, Iran đã liên tục nã tên lửa và drone vào UAE vì mối quan hệ đối tác an ninh chặt chẽ và lâu đời của nước này với Mỹ. Giờ đây, UAE, bao gồm cả viên ngọc quý Dubai, đang bị tàn phá nặng nề. Dù các doanh nghiệp đang cố gắng bám trụ, hàng ngàn cư dân đã tháo chạy và ngành du lịch rơi vào tình trạng đình trệ. Giao thương đường biển — bao gồm xuất khẩu dầu mỏ, khí đốt thiên nhiên hóa lỏng, cùng với nguồn cung thực phẩm thiết yếu và các hàng hóa nhập khẩu khác — phần lớn đã dừng lại do Iran phong tỏa một phần eo biển Hormuz. Điều này càng đáng lo ngại hơn bởi xuất khẩu năng lượng, cùng với các ngành tài chính, công nghệ, logistics và dịch vụ tại Dubai vốn là...

Phạm Nhật Bình Những gì đọc được trên báo chí quốc tế gần đây cho thấy Cuba đang đàm phán với Mỹ. Nội dung của cuộc đàm phán giữa đôi bên được tiết lộ (hay không tiết lộ) đến nay chỉ là suy luận của nhà bình luận gieo quẻ đoán mò mà chưa có gì chính thức.

James F. Jeffrey  Làm thế nào để Mỹ tránh sa lầy vào một vũng lầy kiểu Nga? Một tòa nhà dân cư bị hư hại do một cuộc tấn công tại Tehran, Iran, tháng 3 năm 2026. Ảnh: Majid Asgaripour / West Asia News Agency / Reuters Khi Hoa Kỳ và Israel bắt đầu ném bom Iran vào cuối tháng 2, Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng các cố vấn có lẽ đã tin rằng họ có thể làm suy yếu chế độ này và tình hình sẽ nhanh chóng ổn định, giống như những gì đã diễn ra trong chiến dịch quân sự nhằm lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng 1. Xét đến sự thất bại liên tiếp của các cuộc đàm phán hạt nhân với Iran, cùng mong muốn của Israel trong việc vô hiệu hóa kho vũ khí tên lửa ngày càng lớn mạnh của Tehran, ông Trump và các cố vấn có lẽ đã lập luận rằng hành động ngay lúc này sẽ tốt hơn là để sau này—đối với một cuộc xung đột mà sớm muộn gì cũng sẽ phải nổ ra. Washington khi đó đã tăng cường lực lượng trong khu vực, và chế độ Iran—vốn đang phải đối mặt với một Israel đầy tự tin cùng tình trạng bất ổn nộ...

Richard K. Betts  - Stephen Biddle  Đối với nước Mỹ, những lợi ích từ cuộc chiến sẽ không thể bù đắp nổi những tổn thất mà nó gây ra Một máy bay ném bom của Không quân Hoa Kỳ tại Fairford, Anh, tháng 3 năm 2026. Ảnh: Toby Shepheard / Reuters Trái ngược với chiến dịch truyền thông đầy vô cảm của chính quyền Trump vào giai đoạn đầu của cuộc tấn công nhằm vào Iran, chiến tranh không phải là một bộ phim hay một trò chơi điện tử. Khởi xướng một cuộc chiến đồng nghĩa với việc đưa ra quyết định tước đoạt sinh mạng của những con người thực, phá hủy tài sản và chuyển hướng các nguồn lực vốn đã hạn hẹp khỏi những ưu tiên khác. Để những tổn thất về mặt đạo đức và vật chất như vậy có thể được chấp nhận, chúng cần phải phục vụ cho một mục đích cao đẹp. Tuy nhiên, sẽ chẳng có mục đích nào đủ cao đẹp nếu nó không đi kèm với một chiến lược khả thi, giúp đạt được mục đích đó với một cái giá chấp nhận được. Chiến lược, hiểu một cách đơn giản, là một kế hoạch nhằm sử dụng sức mạnh quân sự để tạo...

Nguồn:  The Economist  | Biên dịch:  Nguyễn Thị Kim Phụng Một máy bay không người lái của  Iran  tấn công một  tàu chở dầu  khổng lồ của Kuwait ngoài khơi Dubai, dẫn đến những cảnh báo về sự cố tràn dầu và đẩy giá dầu thô Brent tăng lên trong thời gian ngắn. Giá dầu sau đó đã giảm xuống còn khoảng 107 đô la/thùng sau khi tờ  Wall Street Journal  đưa tin Donald Trump đã nói với các trợ lý rằng ông sẵn sàng kết thúc chiến tranh ngay cả khi Eo biển Hormuz phần lớn vẫn bị phong tỏa. Trước đó, Trump đã đe dọa sẽ “xóa sổ hoàn toàn” cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.

  Nate Swanson  -  Joe Costa  -  Matthew Kroenig   - Gissou Nia  -  Allison Minor  -  Daniel B. Shapiro  -  Josh Lipsky  -  Joseph Webster  -  John E. Herbst  -  Melanie Hart Một người đàn ông nhìn về phía một tòa nhà dân cư bị hư hại do một cuộc không kích, giữa bối cảnh xung đột Mỹ-Israel với Iran, tại Tehran, Iran, vào ngày 27 tháng 3 năm 2026. (Majid Asgaripour/WANA qua Reuters) Một tháng trước, lực lượng Mỹ và Israel đã phát động một chiến dịch quân sự chống lại chính quyền Iran; kể từ đó, chiến dịch này đã gây ra những hệ quả sâu rộng trên phạm vi toàn cầu—từ thị trường năng lượng đến nền kinh tế thế giới, và từ vùng Vịnh cùng khu vực Trung Đông rộng lớn hơn cho đến Romania, Sri Lanka, Nga và Trung Quốc.

Callum Sutherland   Reporter Tổng thống Donald Trump đã đe dọa sẽ leo thang cuộc chiến bằng cách "đánh sập và xóa sổ hoàn toàn" các nhà máy điện, giếng dầu, cũng như cảng dầu trọng yếu của Iran là đảo Kharg.

Lê Diễn Đức   o Người ta thường nói chiến tranh bắt đầu vì “an ninh bị đe dọa”. Nhưng nếu nhìn thẳng vào thực tế, sẽ thấy một điều ít ai muốn thừa nhận: Phần lớn các cuộc chiến hiện đại không bắt đầu vì bị đe dọa mà vì nước này không muốn chấp nhận một ngày nào đó có thể bị đe doạ bởi nước khác!

Trân Văn Xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran khiến thế giới chao đảo vì nguồn cung nhiên liệu bị gián đoạn. Giá dầu thô trên thị trường thế giới tăng vọt, có lúc chạm đến mức $126/thùng. Tại Việt Nam, giá các loại nhiên liệu tăng khoảng 60% so với cuối Tháng Hai. Áp lực từ giá nhiên liệu lên kinh tế và đời sống càng ngày càng lớn: Cước vận tải tăng, kéo giá hàng hóa và dịch vụ lên cao, lạm phát trầm trọng hơn, sản xuất chững lại vì lợi nhuận sụt giảm do không thể kiểm soát và đoán định được chi phí. Đa số dân chúng phải hạn chế chi tiêu đến mức tối đa để cầm cự.

Nguyễn Hoàng Văn Nếu tiếp tục sống đến hôm nay thì, liệu, nhà thơ Trần Vàng Sao có muốn “xử” Donald Trump như đã từng đòi bắn bỏ hay treo cổ những lãnh tụ cộng sản ở miền Bắc vào đầu thập niên 1970, khi từ chiến khu về đây chữa bệnh để rồi tàn cơn ảo mộng?

Narges Bajoghli  Hàng thập kỷ chuẩn bị đang đơm hoa kết trái Tại một cuộc mít tinh phản đối Mỹ và Israel ở Tehran, Iran, tháng 3 năm 2026. Ảnh: Majid Asgaripour / Hãng tin Tây Á / Reuters Nếu xét theo các thước đo của chiến tranh quy ước, Iran đang không có được thế thượng phong khi đối đầu với Hoa Kỳ và Israel. Các đối thủ của nước này đang phá hủy những mục tiêu trọng yếu bên trong lãnh thổ Iran, tiêu diệt các chỉ huy quân sự và làm suy giảm năng lực khí tài quân sự của họ. Tuy nhiên, đây lại là những thước đo sai lầm để đánh giá vị thế của Iran trong cuộc chiến này. Thước đo chính xác không nằm ở việc đánh giá xem liệu Iran có đang chịu đựng tốt những đòn trừng phạt hay không—điều mà họ thực sự đang làm rất tốt. Câu hỏi thực sự quan trọng khi cuộc giao tranh kết thúc là liệu Tehran có đạt được các mục tiêu chiến lược của mình hay không. Và xét trên phương diện đó, Iran đang giành chiến thắng.

Nguồn:  The Economist  | Biên dịch:  Nguyễn Thị Kim Phụng Donald Trump  tuyên bố  Mỹ  và  Iran  đã đàm phán “trực tiếp và gián tiếp” và các nhà lãnh đạo mới của Iran “rất biết điều.” Nhưng Tổng thống Mỹ cũng nói với tờ  Financial Times  rằng ông muốn “chiếm lấy dầu ở Iran” và có thể sẽ thâu tóm Đảo Kharg, nơi đặt trạm xuất khẩu dầu chính của nước này. Trong khi đó,  Pakistan  cho biết họ đang chuẩn bị tổ chức các cuộc đàm phán để chấm dứt chiến tranh trong những ngày tới.

Trúc Phương Bản kế hoạch 15 điểm của Mỹ – về cơ bản là yêu cầu Iran đầu hàng vô điều kiện – bị Tehran bác bỏ. Cả Washington lẫn Tehran đều nói cuộc chiến chỉ chấm dứt khi nào họ muốn. Tuy nhiên, kết thúc cuộc chiến hiện tại không hề đơn giản. Trừ khi hai bên nhượng bộ và phải nhượng bộ rất nhiều, bế tắc sẽ tiếp tục và Mỹ thậm chí có thể bị cuốn vào một cuộc xâm lược trên bộ với những hậu quả thảm khốc hơn cả thời chiến tranh vùng Vịnh 2003.

Rebecca Lissner  and  Mira Rapp-Hooper Cuộc chiến của ông Trump chống lại Iran phơi bày một chính sách đối ngoại vô nguyên tắc Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump phát biểu trước giới truyền thông tại Florida, tháng 3 năm 2026. Ảnh: Kevin Lamarque / Reuters Trong suốt chiến dịch tranh cử gần đây nhất và nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, ông cùng đội ngũ của mình đã nỗ lực tô vẽ chính sách đối ngoại của ông như một chính sách thực dụng, kỷ luật và mang tính chiến lược. Họ phản bác những cáo buộc cho rằng cách tiếp cận toàn cầu của ông là bốc đồng và liều lĩnh bằng cách tuyên xưng "chủ nghĩa hiện thực linh hoạt" – một sự tham chiếu đến truyền thống tư tưởng thường được truy nguyên từ nhà sử học Hy Lạp Thucydides, người từng đưa ra nhận định nổi tiếng rằng: "kẻ mạnh làm những gì họ có thể, còn kẻ yếu phải chịu đựng những gì họ buộc phải chịu đựng." Mặc dù là một trường phái tư tưởng đa dạng, chủ nghĩa hiện thực nhìn chung vẫn khẳng định rằng quyền lực chí...

Trúc Phương Lịch sử văn hóa Trung Quốc luôn được xây dựng bằng những màn phô trương nặng tính trình diễn, từ những bài quyền của cái gọi là “Thiếu Lâm công phu” đến những màn xiếc kỳ công thâm hậu. Đầu năm nay, màn biểu diễn robot hình người “múa võ” đã khiến thế giới trầm trồ, Elon Musk cũng phải thốt lên “quá ấn tượng!” Tuy nhiên, chính những bước tiến nhảy vọt không thể không thừa nhận, cùng lúc, cũng cho thấy nhiều lỗ hổng khó có thể “vá” của nền kinh tế nước này.

Samantha Gross ,  Caitlin Talmadge , and  Melanie W. Sisson   Tại sao việc Iran gây gián đoạn tại Eo biển Hormuz lại quan trọng Một chiếc máy bay không người lái do Iran sản xuất – mẫu Shahed-136 – được trưng bày tại một cuộc mít tinh ở Tehran, Iran, vào ngày 11 tháng 2 năm 2026. (Ảnh: Morteza Nikoubazl/NurPhoto) WASHINGTON—Khi cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran vẫn đang tiếp diễn, một số nhà bình luận đã đưa ra những đồn đoán về lý do tại sao Trung Quốc và Nga dường như lại giữ khoảng cách với cuộc xung đột này. Cả hai quốc gia đều có vẻ không mặn mà với việc can thiệp quân sự để hỗ trợ Iran. Hơn nữa, Trung Quốc được cho là đang ngần ngại gửi vũ khí cho Iran, trong khi Nga lại đang hưởng lợi từ cú sốc nguồn cung dầu toàn cầu do cuộc xung đột này gây ra. Ngoại trừ một vài lời ủng hộ mang tính hình thức, nhiều nhà bình luận dự đoán rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ không can dự một cách thực chất vào vấn đề Iran.

Anthony Zurcher BBC Nguồn hình ảnh, Getty Images Tác giả, Mức tín nhiệm của công chúng Mỹ dành cho Tổng thống Donald Trump đang bị xói mòn dần dần từ khi ông trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025. Mặc dù một phần của sự sụt giảm này là điều thường thấy đối với các tổng thống Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai, nhưng bước lùi ban đầu của ông Trump cũng phản ánh sự bất mãn kéo dài của công chúng đối với giá cả leo thang và chi phí sinh hoạt – những yếu tố đã giúp Đảng Dân chủ giành ngày càng nhiều chiến thắng trong các cuộc bầu cử vào năm qua.

Frederic Wehrey  Andrew S. Weiss  Ngoại trưởng các nước Niger, Mali, Nga và Burkina Faso gặp mặt tại Moscow, tháng 4 năm 2025 (Ảnh: Pavel Bednyakov / Reuters) Kể từ năm 2020, Nga đã và đang mở rộng sự hiện diện của mình tại khu vực Sahel, giành lấy thế chủ động từ tay Paris và Washington, đồng thời nâng cao vị thế của mình trên khắp vùng châu Phi hạ Sahara. Nhận thấy rằng tình trạng bất ổn ngày càng gia tăng cùng sự phẫn nộ của người dân đối với các chính quyền đương nhiệm đã tạo ra một cơ hội để khai thác, Điện Kremlin đã tận dụng cuộc đảo chính đầu tiên trong khu vực—diễn ra tại Mali—và ủng hộ các cuộc đảo chính nối tiếp sau đó tại Burkina Faso và Niger. Thông qua các hành động này, Moscow đã gửi đi một thông điệp tới cộng đồng quốc tế rằng họ vẫn duy trì được một mức độ tự do hành động nhất định ở nước ngoài, bất chấp những nỗ lực của Hoa Kỳ và châu Âu nhằm cô lập nước này sau cuộc xâm lược Ukraine.

Odd Arne Westad  Cách Mỹ và Trung Quốc có thể tránh những sai lầm dẫn đến Thế chiến I Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Busan, Hàn Quốc, tháng 10 năm 2025 | Evelyn Hockstein / Reuters Vào đầu những năm 1910, Ngoại trưởng Anh Edward Grey đã quan sát thế giới từ văn phòng của ông tại Whitehall. Ông nhận thấy nhiều cuộc chiến nhỏ lẻ, nhưng không có điều gì báo hiệu sự đối đầu giữa các cường quốc thời bấy giờ. Thậm chí, "trong những tháng đầu năm 1914, bầu trời quốc tế dường như quang đãng hơn bao giờ hết," ông sau này đã viết như vậy trong cuốn hồi ký của mình.

Hiếu Chân Đúng như dự đoán của giới phân tích, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz, bắt thị trường quốc tế làm con tin nhằm đối phó cuộc tấn công của liên quân Mỹ-Israel. Hậu quả là thị trường thế giới rơi vào khủng hoảng, giá dầu mỏ, khí đốt, phân bón liên tục leo thang, gây bất ổn khắp nơi. Nhu cầu khai thông eo biển Hormuz càng lúc càng khẩn cấp, nhưng cho đến nay chưa có giải pháp nào để mạch máu thương mại này được an toàn mà viễn cảnh lại khá u ám.

Trúc Phương Người dân Mỹ “lãnh đạn” rõ nhất từ cuộc chiến Iran là giá xăng tăng vọt, có nơi hơn 40%. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images) Tổng Thống Trump nói rằng chiến dịch quân sự tấn công Iran chỉ như một chuyến “du ngoạn.” Những người ủng hộ Trump tỏ ra rất hài lòng và “tháp tùng” trên… mạng xã hội. Thực tế cho thấy một tương lai chua chát sẽ nhanh chóng thay thế cảm xúc “hứng thú” màn thể hiện “anh hùng rơm”…

Fawaz A. Gerges  Một chế độ chuyên quyền dễ bảo tại Iran sẽ không giải quyết được các vấn đề của Mỹ trong khu vực Một tấm biểu ngữ in hình cựu Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, tại Tehran, tháng 3 năm 2026. Ảnh: Majid Asgaripour / West Asia News Agency / Reuters Trong vài tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump và đội ngũ của ông đã đưa ra những mục tiêu mâu thuẫn nhau đối với cuộc chiến mà họ—cùng với Israel—đã phát động chống lại Iran. Tuy nhiên, một điều rõ ràng là sau khi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei bị sát hại, ông Trump đã hy vọng sẽ được làm việc với một nhân vật độc tài mang tư duy thực dụng, thiên về trao đổi lợi ích. Ông gọi "những gì chúng ta đã làm tại Venezuela"—tức việc buộc phải thay thế một nhà độc tài, Tổng thống Nicolás Maduro, bằng một người khác là Delcy Rodríguez—là một "kịch bản hoàn hảo" cho Iran; đồng thời ông khăng khăng đòi được "tham gia vào việc bổ nhiệm" người kế nhiệm ông Khamenei, "giống như trường hợp của Delcy ...

Matt Spetalnick ,  Nandita Bose  and  Humeyra Pamuk Một người phụ nữ bước đi bên cạnh bức tranh tường khắc họa cố Lãnh tụ Cách mạng Hồi giáo Ayatollah Ruhollah Khomeini và cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, trong bối cảnh cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran, tại Tehran, Iran, ngày 22 tháng 3 năm 2026. Majid Asgaripour/WANA (Hãng tin Tây Á) qua REUTERS/Ảnh tư liệu. Mua bản quyền sử dụng. WASHINGTON, ngày 28 tháng 3 (Reuters) – Với giá năng lượng toàn cầu đang tăng vọt và tỷ lệ ủng hộ dành cho ông đang sụt giảm, Donald Trump đang phải đối mặt với những lựa chọn đầy cam go sau một tháng phát động chiến tranh chống lại Iran: chấp nhận một thỏa thuận có khả năng còn nhiều khiếm khuyết để rút lui, hoặc leo thang quân sự và mạo hiểm sa lầy vào một cuộc xung đột kéo dài – điều có thể nhấn chìm nhiệm kỳ tổng thống của ông.

Vanessa Williamson  Tại sao các nền dân chủ lại yêu thích thuế má—còn các chế độ độc tài thì lại căm ghét điều đó? Bên ngoài Tòa nhà Cơ quan Thuế vụ (IRS) tại Washington, D.C., tháng 2 năm 2025. Ảnh: Kent Nishimura / Reuters. Vào một buổi tối mùa đông lạnh giá năm 1773, hàng chục thợ cơ khí và thợ thủ công, tay lăm lăm rìu và gậy gộc, đã kéo nhau đến Bến tàu Griffin tại thuộc địa Boston. Họ tự gọi mình là "Những người con của Tự do" (Sons of Liberty). Chỉ trong vài giờ đồng hồ, họ đã ném 90.000 pound hàng hóa từ ba con tàu xuống Cảng Boston. Số hàng hóa đó chính là trà của người Anh.

Nguyễn Thông Giải thưởng của cụ nhạc sĩ Phạm Tuyên Rốt cục, Thành và tôi được kết nạp đoàn. Thành đi bộ đội, cùng đợt với thầy Mễ chủ nhiệm, các bạn Như, Thảo, Tiến, Thanh, Sơn, Lĩnh, Biên tây... Tôi được hoãn bởi anh ruột đang đánh nhau bên Lào rồi. Tiễn đưa nhau trong một ngày buồn, tháng 4.1972. Đoàn viên Thành vào mặt trận Quảng Trị, cái cối xay thịt thành cổ hè 1972, may nhờ phúc ấm tổ tiên, ông bà phù hộ, nên chỉ sứt mẻ trở về. Cứ mỗi lần nhắc tới đồng đội thành cổ, y mắt đỏ hoe, khóc rưng rức.

Bryan Daugherty Hình ảnh: Sergio Hvostini qua Wikimedia Commons Tháng Năm vừa qua, NATO đã mời 10 người Ukraine tham gia đóng vai trò lực lượng đối địch trong cuộc tập trận Hedgehog 2025 – một trong những cuộc tập trận quy mô lớn nhất của NATO tại khu vực Baltic. Nhóm người Ukraine này đã mô phỏng thành công việc phá hủy 17 xe bọc thép và thực hiện 30 đợt tấn công chỉ trong vỏn vẹn nửa ngày, qua đó vô hiệu hóa hoàn toàn hai tiểu đoàn của NATO ngay trước giờ ăn tối. Một chỉ huy tham gia quan sát đã đúc kết ý nghĩa sâu xa hơn của sự việc này chỉ bằng ba từ: “Chúng ta tiêu rồi.” Một điềm báo đáng ngại là cuộc tập trận này đã diễn ra mà không có sự tham gia của các lực lượng Hoa Kỳ.

Trúc Phương Người Iran ở Los Angeles, California, bày tỏ sự ủng hộ dành cho cựu Thái Tử Reza Pahlavi. (Hình: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images) Dù Tổng Thống Trump nói rằng Mỹ gần như không chọn Reza Pahlavi cho một Iran “hậu Cộng Hòa Hồi Giáo” nhưng vị cựu thái tử Iran không ngừng nuôi hy vọng. Lần này cơ hội có thật sự đến, hay ông vĩnh viễn sống lưu vong những năm cuối đời?

Julia Ioffe - PUCK NEWS Cuối tuần này sẽ đánh dấu tròn một tháng kể từ khi Donald Trump đưa nước Mỹ bước vào cuộc chiến chống lại Iran mà không hề có sự phê chuẩn của Quốc hội hay một kế hoạch cụ thể nào. Nhưng liệu bạn có thực sự cần sự phê chuẩn của Quốc hội nếu bạn không gọi đó là một cuộc chiến hay không? "Tôi sẽ không dùng từ 'chiến tranh', bởi người ta bảo rằng nếu dùng từ 'chiến tranh', thì đó có lẽ không phải là điều hay ho cho lắm," ông Trump phát biểu tối qua tại bữa tiệc gây quỹ thường niên của Ủy ban Quốc hội Cộng hòa Quốc gia (N.R.C.C.) tổ chức tại Nhà ga Union. "Họ không thích từ 'chiến tranh', vì theo quy định thì bạn phải xin phép mới được tiến hành. Thế nên, tôi sẽ dùng từ 'chiến dịch quân sự', bởi bản chất sự việc đúng là như vậy."

Nguyễn Ngọc Tư (Ảnh: Hương Giang) "Nhớ những cây gòn nơi xóm cũ, nơi còn những người nghèo chờ tháng ba về hái bông gòn để chăm chút nâng niu giấc ngủ cho người thân. Không ai trồng, nhưng những cây gòn mọc dài theo bờ kinh xáng, gòn chen chúc làm thành hàng rào trước nhà, gòn chênh vênh trên liếp.

Jessica C. Lia and Zenel Garcia     Khi sự mất cân đối ngày càng trầm trọng, một làn sóng phản kháng đang âm ỉ nổi lên Lắp ráp xe điện tại nhà máy của BYD ở Rayong, Thái Lan, tháng 7 năm 2024. Ảnh: Chalinee Thirasupa / Reuters Đáng lẽ ra, Đông Nam Á phải được hưởng lợi từ sự trỗi dậy của Trung Quốc. Bắc Kinh đã đặt sự tăng trưởng của khu vực này lên hàng ưu tiên: "Con đường Tơ lụa trên biển" của nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình—trụ cột hàng hải trong Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường (BRI), chương trình đầu tư và cơ sở hạ tầng toàn cầu của Trung Quốc—đã đưa Đông Nam Á vào vị trí trung tâm trong chiến lược kinh tế địa chính trị của Bắc Kinh, biến khu vực này thành mục tiêu hàng đầu cho các cơ hội phát triển. Trong thập kỷ qua, Đông Nam Á đã thu hút khoảng 126 tỷ USD vốn đầu tư từ Trung Quốc; đến năm 2020, khu vực này đã vượt qua Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc. Trong bối cảnh Washington khơi lại các mối đe dọa về thuế qua...

Phạm Đình Trọng   Các cơ quan truyền thông chính thống của nhà nước Việt Nam ngày 25.3.2026 đưa tin: “Thông cáo hội nghị lần thứ 2 ban Chấp hành trung ương đảng khóa 14 phát chiều 25/3 cho biết trung ương đã thống nhất chủ trương chuyển đài Truyền hình Việt Nam, đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam từ cơ quan thuộc Chính phủ thành đơn vị sự nghiệp của ban Chấp hành trung ương đảng”.

Biên dịch:  Viên Đăng Huy Nguồn:  Robert Muggah và Misha Glenny, “ Starlink Has Privatized Geopolitics ”,  Foreign Policy , 20/03/2026 Starlink không chỉ đơn thuần là một dịch vụ kết nối vệ tinh thương mại. Nó là một hạ tầng chiến lược đang ngày càng định hình cách thức tiến hành chiến tranh, cách các quốc gia quản lý bất ổn nội bộ và cách các mạng lưới tội phạm vận hành trong những không gian không chịu sự kiểm soát của luật pháp. Điều làm cho Starlink có tầm ảnh hưởng chính trị to lớn không chỉ là phạm vi bao phủ toàn cầu mà còn là mô hình quản trị đứng sau nó.

Nguồn:  The Economist  | Biên dịch:  Nguyễn Thị Kim Phụng Donald Trump  tạm hoãn lời đe dọa tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của  Iran  thêm 10 ngày nữa, cho đến ngày 06/04. Trước đó, ông đã đặt hôm nay là hạn chót cho các cuộc đàm phán. Ông tuyên bố điều này là theo yêu cầu của chính phủ Iran và nhấn mạnh rằng đàm phán vẫn đang diễn ra. Phía Iran cũng đưa ra phản hồi về kế hoạch hòa bình của Trump. Có thông tin cho rằng nước này yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh và công nhận chủ quyền của Iran đối với Eo biển Hormuz – cả hai đều là những yêu cầu bất khả thi.

FB Nguyễn Thông Hôm nay 26.3.2026. Ngày 26.3 ở xứ này gần thế kỷ nay được coi là ngày thành lập đoàn. Đoàn mà tôi nhắc trong bài là đoàn thanh niên, thanh niên cộng sản, cánh tay đắc lực của đảng. Có người còn gọi là cánh tay phải. Có phải cánh tay không, tay phải hay tay trái, thú thực tôi không biết.