3572 - ‘Rốt cuộc thì JD Vance đang ở xó xỉnh nào vậy?’

Trúc Phương

Trong cuộc phỏng vấn với cô Megyn Kelly vài ngày sau khi Chiến Dịch Epic Fury được thực hiện, cựu Dân Biểu Marjorie Taylor Greene đặt câu hỏi: “Rốt cuộc thì JD Vance đang ở xó xỉnh nào vậy?” Trong khi Tổng Thống Donald Trump, tính đến ngày 20 Tháng Ba, đăng gần 90 “thông điệp” trên Truth Social để “tường thuật” công cuộc “chinh phạt Iran” kể từ ngày phát động chiến tranh 28 Tháng Hai, Phó Tổng Thống JD Vance gần như mất hút.

Phó Tổng Thống JD Vance. (Hình: Bill Pugliano/Getty Images)

Giữa lúc bão lửa đỏ trời Trung Đông, JD Vance “nấp” ở đâu?

Trên trương mục cá nhân X (Twitter), ông JD Vance gần như né hoàn toàn tin tức chiến cuộc Trung Đông. Ông chỉ “chia sẻ” lại lễ tưởng niệm tử sĩ Mỹ được mang về từ vùng Vịnh, đăng đoạn trích các cuộc phỏng vấn với Fox News, hoặc đăng lại vài ý kiến của ông Trump và một số giới chức Tòa Bạch Ốc về tình hình chiến sự. Gần đây hơn, trong buổi nói chuyện tại Michigan ngày 18 Tháng Ba, ông bắt đầu ló ra khỏi “hầm trú bom” và phát biểu một cách trực tiếp hơn về cuộc chiến: “Chẳng ai thích chiến tranh cả, và tôi có thể bảo đảm rằng tổng thống không hề hứng thú đưa chúng ta sa vào vũng lầy dài hạn mà chúng ta từng chứng kiến…”

Ông JD Vance đang áp dụng chiến thuật đi “hai hàng.” Một mặt vẫn tỏ ra trung thành với ông Trump và không công khai phản đối cuộc chiến nhưng mặt khác ông né tối đa việc hùng hổ nhào ra “mặt trận” theo cách như Ngoại Trưởng Marco Rubio. Chính ông Trump cũng thừa nhận có sự khác biệt trong quan điểm giữa ông và vị phó tổng thống, rằng ông Vance “có lẽ ít nhiệt huyết hơn” (“maybe less enthusiastic”) và “về mặt triết lý có chút khác biệt” (“philosophically a little bit different”).

Chỉ ba ngày trước khi chiến tranh nổ ra, ngày 25 Tháng Hai, khi tham gia chương trình “America’s Newsroom” của Fox News để bình luận về Thông Điệp Liên Bang của ông Trump, ông JD Vance nói: “Chúng ta không thể để cho chế độ tồi tệ và điên rồ nhất thế giới này sở hữu vũ khí nguyên tử. Đó chính là điều mà tổng thống đang nỗ lực đạt được. Đó chính là mục tiêu mà tổng thống đề ra cho chúng ta. Ông ấy sẽ hiện thực hóa mục tiêu này qua con đường ngoại giao. Tôi hy vọng phía Iran sẽ nhìn nhận vấn đề một cách nghiêm túc trong các cuộc đàm phán diễn ra vào ngày mai, bởi lẽ đó chắc chắn là phương án mà tổng thống mong muốn nhất.”

Tuy nhiên, điều ông Trump muốn nhất không phải “thông qua con đường ngoại giao.” Không có cuộc đàm phán nào vào “ngày mai,” thay vào đó là bom đạn. Sự việc cho thấy dường như ông JD Vance bị cho ra rìa ngay từ đầu khi bộ sậu Tòa Bạch Ốc lập kế hoạch tấn công Iran, và ông có thể đã nói dối khi trả lời báo chí ngày 13 Tháng Ba rằng ông có mặt trong các cuộc bàn bạc “xử” Iran. Trong thực tế, ông không có mặt tại Mar-a-Lago để theo dõi trực tiếp đợt oanh tạc đầu tiên mà Mỹ và Israel dội xuống Iran ngày 28 Tháng Hai. Trong khi Ngoại Trưởng Marco Rubio và một số giới chức an ninh cấp cao có mặt cùng ông Trump tại Mar-a-Lago thì ông phó tổng thống chỉ góp mặt qua hình thức trực tuyến từ Tòa Bạch Ốc.

Ông JD Vance vốn ủng hộ chính sách “Nước Mỹ Trên Hết” và không muốn dây vào những cuộc chiến ở nước ngoài. Ngày 13 Tháng Giêng, 2023, với tư cách thượng nghị sĩ liên bang đại diện Ohio, ông viết một bài xã luận trên nhật báo The Wall Street Journal, nói rằng chính sách đối ngoại tốt nhất là không khơi mào chiến tranh.

Trong bài, ông viết: “Toàn bộ quãng đời trưởng thành của tôi được định hình qua những đời tổng thống đẩy nước Mỹ vào những cuộc chiến thiếu khôn ngoan và rốt cuộc chỉ chuốc lấy thất bại khi cố giành chiến thắng”…, trong khi đó, “suốt bốn năm cầm quyền (nhiệm kỳ một), ông Trump không hề phát động bất kỳ cuộc chiến nào… Tại sao những người được nước Mỹ đào tạo để trở thành lãnh đạo luôn thận trọng trong lời nói nhưng vô cùng liều lĩnh trong hành động? Tại sao nước Mỹ dốc hàng tỷ đô để chọn lựa và đào tạo những bộ óc trẻ ưu tú nhất cho vai trò lãnh đạo, chỉ để rồi chính những bộ óc ấy lại dựng ra hết thảm họa chính sách đối ngoại này đến thảm họa khác?…”

Trong chiến dịch tranh cử 2024, ông JD Vance nói với người dẫn chương trình podcast Tim Dillon: “Theo tôi, lợi ích của chúng ta nằm ở việc không tham chiến với Iran, đúng không? Đó sẽ là một sự lãng phí nguồn lực khổng lồ. Nó gây tốn kém vô cùng cho đất nước chúng ta”.

Và tại cuộc vận động tranh cử ở Michigan năm 2024, ông tiếp tục chỉ trích sự can dự của Mỹ vào các cuộc xung đột quốc tế. Ông nói, “những kẻ như Kamala Harris đã đẩy giới trẻ chúng ta ra chiến trường trong những cuộc chiến ngu ngốc” và “chúng ta phải chấm dứt việc đẩy giới trẻ đến những vùng đất xa xôi. Chúng ta không phải là cảnh sát thế giới. Chúng ta cần sử dụng nguồn lực thanh niên ngay tại quê nhà… chứ không phải rải họ đi khắp nơi trên thế giới.” Gần đây hơn, tại một hội nghị tổ chức ở Washington DC vào Tháng Năm, 2025, ông một lần nữa nói rằng việc tấn công Iran là điều “rất tồi tệ với tất cả mọi người, và đó không phải là điều chúng ta mong muốn…”

Một con tắc kè

Trên bề mặt, tất cả diễn biến cho thấy ông JD Vance có vẻ đang rơi vào tình thế khó xử, buộc ông phải tìm cách cân bằng giữa quan điểm “Nước Mỹ Trên Hết” với việc ủng hộ ông Trump trong cuộc chiến Trung Đông. Về mặt công khai, ông không ra mặt chống đối và “phản chiến.” Ông khéo léo nói rằng cuộc chiến này hoàn toàn khác những cuộc chiến trước đây tại Iraq và Afghanistan. “Ý tưởng cho rằng chúng ta sa lầy vào một cuộc chiến tại Trung Đông trong nhiều năm mà không có hồi kết là điều hoàn toàn không thể xảy ra.” Ông JD Vance nhấn mạnh thêm, nếu “lỡ” đánh thì đánh thật “dữ dội” và phải “thật nhanh.”

Đó không phải là lập trường thực sự nhất quán – một mặt dường như không muốn chiến tranh, một mặt yêu cầu phải đánh một cách quyết liệt. Chính lối nước đôi này cho thấy bản chất thật của ông JD Vance. Ông không công khai phản đối cuộc chiến vì điều đó gây tổn hại đến vị thế của ông đối với ông Trump và khối cử tri ủng hộ ông. Thay vào đó, ông chọn một “lập trường” mà sau này không bị “hố,” kiểu như “hồi đó tôi đã nói phải ‘đánh cho nhanh’ chứ đâu phải sa lầy như thế này.”

Ông JD Vance cố tạo ra cách hiểu rằng ông không hoàn toàn phản đối ông Trump, chỉ là “hơi có chút hoài nghi.” Nói cách khác, nếu chiến thắng thì ông vẫn chứng tỏ ông không hề phản bội ông Trump, nhưng nếu thất bại, ông không có trách nhiệm gì trong sự việc. So với Ngoại Trưởng Marco Rubio, ông JD Vance khôn ngoan và tinh quái hơn nhiều. Ông không cần phải nịnh ông Trump một cách lộ liễu và trơ trẽn, chẳng hạn mang đôi “giày Trump” to quá khổ như cách mà ông Rubio làm. Ông chỉ cần khéo léo xê dịch “giữa hai làn đạn.” Nổi tiếng là con tắc kè chính trị, ông JD Vance đã thành thục đi “hai hàng” trong suốt sự nghiệp chính trị.

Điều ông  nhắm đến là đại sự tương lai: Cuộc bầu cử tổng thống 2028. Tỉ lệ ủng hộ cuộc chiến Iran trong cộng đồng MAGA hiện ở mức cao nhưng với ông JD Vance, đó là chỉ dấu thuần túy cảm xúc vốn có thể tan nhanh như bọt xà phòng. Khi đời sống khó khăn đổ ập vào nước Mỹ, hoặc tệ hơn, khi có thêm những chiếc quan tài lính Mỹ được đưa về nước, không người Mỹ nào muốn tiếp tục đóng thuế nuôi cuộc chiến nữa.

Thái độ nước đôi giúp ông JD Vance thiết lập một vị thế thuận lợi trong các cuộc bầu cử sơ bộ 2028. Khi đó, ông có thể “chứng minh” cho cử tri thấy việc ông, “ngay từ đầu,” không hoàn toàn ủng hộ cuộc chiến là điều đúng đắn, bởi vì, “như tôi đã nói,” cuộc chiến rốt cuộc là một sự xao nhãng tốn kém, “thiếu khôn ngoan và chỉ chuốc lấy thất bại khi cố giành chiến thắng.” Và do vậy, “như quý vị thấy đó,” chính sách MAGA chưa bao giờ thực sự được áp dụng một cách rốt ráo, và việc ông được bầu làm tổng thống chính là điều kiện thiết yếu để có thể hiện thực hóa trọn vẹn những lời hứa của chủ thuyết “Nước Mỹ Trên Hết” – điều mà ông Trump luôn hùng hồn tuyên bố trong suốt ba chiến dịch kiếm phiếu.

Nói cách khác, nước cờ của ông JD Vance phản ánh đúng bản chất con người ông – kẻ không ngừng nuôi những tham vọng chính trị lớn lao, thuộc loại cơ hội chủ nghĩa và có tài “uốn éo” kiểu “theo thời theo thế, thế thời phải thế.”

Hẳn nhiều người còn nhớ ông từng quyết liệt chống ông Trump trong mùa bầu cử 2016. Những gì ông nhận định về ông Trump lúc đó nghe thật nặng nề. Ông nói ông Trump là kẻ “đáng lên án,” “ngu ngốc,” và là “Hitler của nước Mỹ.” Tuy nhiên, ngay sau khi ông Trump đánh bại bà Hillary Clinton, “tắc kè” JD Vance lập tức đổi màu. Ông “tái tạo” hình ảnh bản thân, không chỉ trở thành môn đồ trung thành của phong trào MAGA mà còn vươn lên thành “nhà lãnh đạo tư tưởng” với khả năng lấp đầy “khoảng trống” về mặt… trí tuệ mà ông Trump thiếu hụt. Sự khôn ngoan chiến lược chính trị của ông JD Vance cuối cùng được tưởng thưởng bằng ghế phó tổng thống.

Kết thúc theo cách nào đi nữa, cuộc “chinh phạt Iran” của ông Trump chắc chắn là yếu tố trọng tâm chi phối cuộc bầu cử tổng thống 2028. Canh bạc lớn của ông JD Vance giờ đây là… “canh me” chiếc ghế tổng thống. Với chiến thuật đi giữa hai làn đạn, ông không chỉ có thể tránh nguy cơ tiêu tùng sự nghiệp bởi vì là một phần của một nội các lún sâu vào bãi lầy Trung Đông mà còn có thể đổ trách nhiệm lên đầu đối thủ, đặc biệt ông Marco Rubio – nhân vật mà “thiên hạ đồn” cũng nhom nhem muốn ra tranh cử tổng thống năm 2028.

https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/rot-cuoc-thi-jd-vance-dang-o-xo-xinh-nao-vay/