Chad de Guzman
Một lá cờ Iran được cắm trên đống đổ nát của một đồn cảnh sát – nơi bị hư hại trong các cuộc không kích hôm qua – vào ngày 3 tháng 3 năm 2026 tại Tehran, Iran. Ảnh: Majid Saeedi/Getty Images
Theo đài truyền hình nhà nước nói tiếng Anh của Iran là Press TV – dẫn lời một quan chức giấu tên vào thứ Tư – Iran đã từ chối đề xuất ngừng bắn gồm 15 điểm do Hoa Kỳ hậu thuẫn. Iran cũng đã đưa ra đề xuất ngừng bắn riêng của mình, trong đó kêu gọi bồi thường chiến tranh và công nhận chủ quyền đối với Eo biển Hormuz.
Đề xuất của Washington đã được chuyển tới Tehran thông qua Pakistan – quốc gia hiện đang tạm ngưng cuộc chiến của chính mình với Afghanistan. Sự từ chối này ngay lập tức làm dấy lên những nghi ngờ về tính khả thi của một kế hoạch mà Chính quyền Trump đã âm thầm thúc đẩy nhằm chấm dứt giao tranh.
Tổng thống Donald Trump phát biểu trước các phóng viên tại Nhà Trắng rằng Hoa Kỳ đang đàm phán với "những người phù hợp" tại Iran để đạt được một thỏa thuận và chấm dứt xung đột, đồng thời nói thêm rằng phía Iran cũng rất mong muốn điều này. Việc Iran được cho là đã từ chối đề xuất đó đã công khai làm suy yếu tuyên bố này.
Song song với các cuộc đàm phán đang diễn ra, Hoa Kỳ cũng công bố kế hoạch điều động hàng ngàn binh sĩ tới Trung Đông, trong bối cảnh ông Trump tập trung vào việc khôi phục hoạt động tại Eo biển Hormuz – nơi vốn đang gây tắc nghẽn các chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Trong một tuyên bố gửi tới giới truyền thông vào thứ Ba, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết: trong khi "ông Trump và các nhà đàm phán của ông đang thăm dò cơ hội ngoại giao mới mẻ này", thì nhiệm vụ quân sự "vẫn tiếp diễn không hề suy giảm".
Dưới đây là những điều cần biết.
Chúng ta biết gì về kế hoạch hòa bình này?
Nội dung chính xác của đề xuất vẫn chưa được công bố rộng rãi; tuy nhiên, khi trao đổi với tờ *Times*, các quan chức cho biết đề xuất này đề cập đến các chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Iran, cũng như các vấn đề liên quan đến những tuyến đường hàng hải.
Kênh 12 của Israel đã công bố 14 điểm được cho là nằm trong kế hoạch này – dẫn nguồn từ một nguồn tin phương Tây – nhưng tạp chí *TIME* chưa thể xác minh độc lập tính xác thực của thông tin này.
Đề xuất mà Kênh 12 phác thảo bao gồm việc tháo dỡ các năng lực hạt nhân của Iran; yêu cầu Iran cam kết sẽ không bao giờ theo đuổi vũ khí hạt nhân; chấm dứt hoạt động làm giàu uranium trên lãnh thổ của mình; và chuyển giao các vật liệu đã được làm giàu cho Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) theo một lộ trình thời gian đã được thống nhất. Ba trong số các cơ sở hạt nhân trọng yếu của Iran—Natanz, Isfahan và Fordow—sẽ bị ngừng hoạt động. Theo các báo cáo, đề xuất này cũng yêu cầu Iran từ bỏ mạng lưới các nhóm vũ trang "ủy nhiệm" của mình, đồng thời chấm dứt việc tài trợ và cung cấp vũ khí cho các nhóm này. Iran vốn được biết đến là bên hậu thuẫn cho các nhóm phiến quân, bao gồm Hezbollah tại Lebanon và lực lượng Houthi tại Yemen. Đề xuất cũng yêu cầu Iran đảm bảo rằng Eo biển Hormuz—vốn đã bị nước này phong tỏa trên thực tế—sẽ vẫn được mở cửa. Ngoài ra, đề xuất cũng hướng tới việc giới hạn chương trình tên lửa của Iran trong phạm vi phục vụ mục đích tự vệ.
Đổi lại, theo kênh Channel 12, các lệnh trừng phạt đối với Iran sẽ được dỡ bỏ; Hoa Kỳ cũng sẽ hỗ trợ Iran phát triển chương trình hạt nhân dân sự, bao gồm cả việc sản xuất điện tại nhà máy hạt nhân Bushehr. Đề xuất này cũng sẽ loại bỏ cơ chế "tái áp đặt nhanh" (snapback)—vốn cho phép tự động khôi phục các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Iran nếu nước này không tuân thủ các cam kết hạt nhân.
Một số điểm nêu trên cũng đã được tờ Wall Street Journal đưa tin, dẫn lời các quan chức giấu tên cho biết tài liệu này yêu cầu Iran tháo dỡ ba cơ sở hạt nhân chính và chấm dứt mọi hoạt động làm giàu vật liệu hạt nhân. Tờ báo này cũng đưa tin rằng Hoa Kỳ kêu gọi Tehran đình chỉ các hoạt động liên quan đến tên lửa, ngừng hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm, và mở cửa trở lại Eo biển Hormuz; đổi lại, các lệnh trừng phạt liên quan đến hạt nhân đối với Iran sẽ được dỡ bỏ và Hoa Kỳ sẽ hỗ trợ chương trình hạt nhân dân sự của nước này.
Kênh Channel 12 cho biết thêm—dẫn lời ba nguồn tin giấu tên—rằng Chính quyền Tổng thống Trump đã đề xuất một lệnh ngừng bắn kéo dài một tháng, trong đó hai bên sẽ cùng thảo luận và hoàn thiện các chi tiết của đề xuất này, tương tự như những gì đã diễn ra tại Gaza vào năm ngoái. Hiện vẫn chưa rõ liệu lệnh ngừng bắn tạm thời này có còn được xem xét hay không, sau khi có thông tin cho rằng Iran đã từ chối đề xuất này.
Phản ứng của Iran và Israel cho đến nay ra sao?
Theo đài Press TV, Iran đã công khai từ chối đề xuất nói trên và đưa ra năm điều kiện riêng của mình để chấm dứt cuộc chiến.
Các điều kiện đó bao gồm: chấm dứt các hành động "gây hấn và ám sát" do Hoa Kỳ và Israel thực hiện; thiết lập các "cơ chế" nhằm đảm bảo chiến tranh sẽ không bùng phát trở lại; bồi thường thiệt hại chiến tranh và chi trả khoản đền bù; và chấm dứt các cuộc tấn công của Hoa Kỳ và Israel nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon cũng như các nhóm dân quân thân Iran tại Iraq. và "sự công nhận cũng như các đảm bảo quốc tế" đối với quyền kiểm soát của Iran đối với Eo biển Hormuz.
Iran vẫn tiếp tục khẳng định rằng không hề có cuộc đàm phán nào đang diễn ra, mặc dù ông Mohammed-Baqer Qalibaf – Chủ tịch Quốc hội Iran – được cho là đang tiến hành đàm phán với các đại diện của Chính quyền Trump.
Hãng tin AP đưa tin một người phát ngôn quân đội Iran đã chế nhạo nỗ lực đạt thỏa thuận ngừng bắn của Washington, sau khi thông tin về kế hoạch 15 điểm được công bố. Trong một tuyên bố bằng video được ghi sẵn và phát sóng trên đài truyền hình quốc gia vào thứ Tư, Trung tá Ebrahim Zolfaghari đã gửi lời tới Hoa Kỳ: "Phải chăng những mâu thuẫn nội bộ của các vị đã trầm trọng đến mức các vị đang tự đàm phán với chính mình?"
"Kẻ tự xưng là siêu cường toàn cầu lẽ ra đã thoát khỏi mớ hỗn độn này từ lâu nếu họ thực sự có khả năng," ông Zolfaghari phát biểu. "Đừng cố khoác lên thất bại của các vị vỏ bọc của một thỏa thuận. Kỷ nguyên của những lời hứa suông từ phía các vị đã chấm dứt."
Israel hiện chưa đưa ra bất kỳ phản ứng chính thức nào đối với đề xuất này. Theo hãng tin AP, các quan chức Israel được cho là đã tỏ ra bất ngờ khi nghe tin về đề xuất; tuy nhiên, khi trao đổi với trang tin Axios, một quan chức Israel giấu tên cho biết đề xuất này hoàn toàn phù hợp với lập trường của Israel.
Ai đang đóng vai trò trung gian hòa giải các cuộc đàm phán?
Pakistan—quốc gia vốn có mối quan hệ lâu đời với Cộng hòa Hồi giáo Iran, đồng thời đang nỗ lực cải thiện quan hệ với ông Trump—đang nổi lên như một bên trung gian hòa giải hòa bình.
Trích dẫn lời các quan chức giấu tên, tờ *The Times* đưa tin rằng Tư lệnh Lục quân Pakistan, Thống chế Syed Asim Munir, có thể sẽ đóng vai trò xúc tiến đối thoại giữa Iran và Hoa Kỳ; trong khi đó, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đang hối thúc Iran "tham gia một cách mang tính xây dựng." Các quan chức này cũng chia sẻ thêm với tờ *The Times* rằng ông Munir có thể làm cầu nối chuyển tải thông điệp giữa Washington và Tehran nhờ vào những mối liên hệ được cho là rất mật thiết của ông với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC)—một tổ chức có tầm ảnh hưởng vô cùng to lớn. Được biết, ông Munir cũng đã có một cuộc trao đổi ngắn với ông Trump vào hôm Chủ nhật vừa qua.
Trong một tuyên bố đăng tải trên mạng xã hội, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif khẳng định: "Với sự đồng thuận từ phía Hoa Kỳ và Iran, Pakistan luôn sẵn sàng và cảm thấy vinh dự được đóng vai trò nước chủ nhà, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán thực chất và mang tính quyết định, hướng tới một giải pháp toàn diện cho cuộc xung đột đang diễn ra."
Ông Trump cho biết thêm rằng Phó Tổng thống J.D. Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio, cùng với các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, cũng đang tham gia vào tiến trình đàm phán này.
https://time.com/article/2026/03/25/trump-peace-proposal-us-iran-war-israel-pakistan/
***
What to Know About Trump’s 15-Point Peace Plan After Iran’s Rejection
An Iranian flag is planted in the rubble of a police station, damaged in airstrikes yesterday, on March 3, 2026 in Tehran, Iran.Majid Saeedi/Getty Images
Iran has rejected a U.S.-backed 15-point ceasefire proposal, according to its state-run English-language broadcaster Press TV, which cited an anonymous official on Wednesday.
Iran has also put forward its own ceasefire proposal, calling for war reparations and sovereignty over the Strait of Hormuz.
Washington's proposal had been transmitted to Tehran via Pakistan, which is on a pause in its own war with Afghanistan. The rejection raises immediate doubts about the viability of a plan that the Trump Administration has been quietly advancing to halt the fighting.
President Donald Trump told reporters at the White House that the U.S. was talking to “the right people” in Iran to secure a deal and end the conflict, adding the Iranians were eager to do so. Iran’s reported rejection publicly undercuts that claim.
Alongside ongoing negotiations, the U.S. also announced plans to deploy thousands of troops to the Middle East as Trump focuses on reopening the Strait of Hormuz that has choked global energy supply chains.
In a statement to the media, White House Press Secretary Karoline Leavitt said Tuesday that, while “Trump and his negotiators explore this newfound possibility of diplomacy,” the military mission “continues unabated.”
Here’s what to know.
What do we know about the peace plan?
The exact contents of the proposal have not been publicly released, but speaking to the Times, officials said it addresses Iran’s ballistic missile and nuclear programs as well as touches upon maritime routes.
Israel’s Channel 12 published 14 points reportedly from the plan, citing a Western source, but which TIME could not independently verify.
The proposal Channel 12 outlined includes dismantling Iran’s nuclear capabilities and requiring Iran to commit that it will never pursue nuclear weapons, stopping uranium enrichment on its territory, and transferring enriched material to the International Atomic Energy Agency under an agreed timeline.
Three of Iran’s key nuclear facilities—Natanz, Isfahan, and Fordow—will be decommissioned. The proposal also reportedly seeks for Iran to abandon its “proxy” network of armed groups and to stop financing and arming them. Iran is known to be a backer of militant groups including Hezbollah in Lebanon and the Houthis in Yemen. The proposal also asks Iran to ensure that the Strait of Hormuz—which it has effectively shut off—remains open. It also sought to limit Iran’s missile program for self-defense use.
In turn, according to Channel 12, sanctions on Iran would be lifted; the U.S. would also assist Iran in developing its civilian nuclear program, including electricity generation at the Bushehr nuclear plant. The proposal would also remove the “snapback” mechanism, which automatically reimposes international sanctions on Iran for failing to comply with nuclear commitments.
Some of these points were also reported by the Wall Street Journal, citing unnamed officials, who said that the document seeks that Iran dismantle its three main nuclear sites and end any nuclear material enrichment. The Journal also reported that the U.S. also calls on Tehran to suspend its work on missiles, to cease support for proxies, and to reopen the Strait of Hormuz, in exchange for having Iran’s nuclear-related sanctions lifted and the U.S. aiding Iran’s civilian nuclear program.
Channel 12 added, citing three unnamed sources, that the Trump Administration was proposing a one-month ceasefire during which both sides would iron out the details of the proposal, similar to what happened in Gaza last year. It is now unclear whether such an interim ceasefire remains under consideration following Iran’s reported rejection.
How have Iran and Israel reacted so far?
Iran has publicly rejected the proposal and has offered its own five conditions for ending the war, according to Press TV.
They are a halt to "aggression and assassinations" by the U.S. and Israel; the establishment of "mechanisms" to ensure the war doesn't resume; payment of war damages and reperations; and end to U.S. and Israeli attacks against Hezbollah in Lebanon and pro-Iranian militias in Iraq; and "international recognition and guarantees" for Iran's authority over the Strait of Hormuz.
Iran continues to insist that no negotiations are underway, even though Mohammed-Baqer Qalibaf, the speaker of Iran’s parliament, has reportedly been in talks with Trump Administration representatives.
The AP reported that an Iranian military spokesperson mocked Washington’s attempt at a ceasefire after the 15-point plan was reported. Lt. Col. Ebrahim Zolfaghari, in a recorded video statement that aired on state television Wednesday, addressed the U.S.: “Have your internal conflicts reached the point where you are negotiating with yourselves?”
“The one claiming to be a global superpower would have already gotten out of this mess if it could,” Zolfaghari said. “Don’t dress up your defeat as an agreement. Your era of empty promises has come to an end.”
Israel has made no official reaction to the proposal. According to the Associated Press, Israeli officials were reportedly surprised to hear about it, but speaking to Axios, an unnamed Israeli official said that the proposal aligns with Israel’s position.
Who is mediating negotiations?
Pakistan, which has long-standing ties to Iran's Islamic Republic and has sought a better relationship with Trump, is emerging as a peacebroker.
The Times reported, citing the unnamed officials, that Pakistan’s army chief, Field Marshal Syed Asim Munir, could facilitate the dialogue between Iran and the U.S., while Egypt and Turkey are urging Iran to “engage constructively.” The officials added to the Times that Munir can convey messages between Washington and Tehran because of his believed close links to the highly influential Islamic Revolutionary Guard Corps. Munir had also reportedly briefly talked to Trump on Sunday.
In a statement on social media, Pakistan Prime Minister Shehbaz Sharif said that, “subject to concurrence by the US and Iran, Pakistan stands ready and honoured to be the host to facilitate meaningful and conclusive talks for a comprehensive settlement of the ongoing conflict.”
Trump has said that Vice President J.D. Vance and Secretary of State Marco Rubio, as well as special envoys Steve Witkoff and Jared Kushner, are also involved in negotiations.
Nhận xét
Đăng nhận xét