Dr Christopher Sabatini
Ảnh — Các nhà lãnh đạo tạo dáng tại lễ khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh Lá chắn châu Mỹ vào ngày 7 tháng 3 năm 2026 tại Doral, Florida. (Ảnh của Roberto Schmidt/Getty Images)
Lá chắn tìm cách giải quyết các vấn đề an ninh và ma túy nghiêm trọng ở Mỹ Latinh. Nhưng một liên minh thiếu chi tiết, chỉ dành riêng cho phe Trump, lại lặp lại những sai lầm trong quá khứ ở Mỹ Latinh.
Lịch sử ngoại giao khu vực Mỹ Latinh đầy rẫy những tổ chức đa phương thất bại. Một số đã biến mất, chẳng hạn như Liên minh các nước Cộng hòa Nam Mỹ (UNASUR) và Liên minh Bolivar vì Nhân dân châu Mỹ (ALBA). Những tổ chức khác, chẳng hạn như Nghị viện Mỹ Latinh hoặc Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (CELAC) tiếp tục hoạt động cầm chừng, những dự án "xác sống" của những mục tiêu cao cả một thời.
Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bổ sung thêm một tổ chức của riêng mình.
‘Lá chắn châu Mỹ’ nghe giống như một phần phim mới trong loạt phim Marvel. Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên, được triệu tập vào ngày 7 tháng 3 tại khu nghỉ dưỡng Trump ở Doral, Florida, nhằm mục đích tạo ra một liên minh để cải thiện an ninh khu vực và chống lại các băng đảng ma túy. Tổng thống Trump nói: “Trọng tâm của thỏa thuận này là cam kết sử dụng lực lượng quân sự gây chết người để tiêu diệt các băng đảng và mạng lưới khủng bố nguy hiểm.”
Để đạt được mục tiêu đó, tổng thống đã triệu tập 13 nguyên thủ quốc gia, bao gồm các tổng thống của Argentina, Bolivia, Chile, Costa Rica, Cộng hòa Dominica, Ecuador, El Salvador, Honduras, Panama và Paraguay, cũng như các thủ tướng của Guyana, Trinidad và Tobago và Jamaica.
Tất cả đều là những nhà lãnh đạo trung hữu đến cực hữu, những người mà Tổng thống Trump đã ca ngợi (Javier Milei của Argentina, Santiago Peña của Paraguay, Nayib Bukele của El Salvador) hoặc ủng hộ khi họ còn là ứng cử viên (Tito Asfura của Honduras).
Những người còn lại đã công khai ủng hộ các chính sách của Trump ở Tây bán cầu. Đáng chú ý, tổng thống đương nhiệm của Chile – Gabriel Boric thuộc cánh tả – đã bị bỏ qua để nhường chỗ cho tổng thống đắc cử, Jose Antonio Kast, người đưa ra những chính sách cứng rắn đầy hứa hẹn theo đường lối “Trumpista” về tội phạm và nhập cư. Các bộ trưởng quốc phòng/an ninh của Bahamas, Belize, Guatemala và Peru cũng có mặt.
Điều đáng chú ý là vắng mặt tại hội nghị ở Doral là các tổng thống của Brazil (Luiz Inacio Lula da Silva), Mexico (Clauda Sheinbaum) và Colombia (Gustavo Petro), tất cả đều thuộc cánh tả. Điều này rất quan trọng: ba quốc gia này chiếm hơn một nửa GDP của khu vực. Và họ là nơi tập trung phần lớn các thị trường bất hợp pháp trong khu vực, bao gồm sản xuất và buôn bán ma túy – những mục tiêu được cho là của hội nghị thượng đỉnh.
Và, ngay cả khi những màn chụp ảnh “bắt tay và cười tươi” thường thấy tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra, với sự góp mặt của Trump, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hesgeth và người đứng đầu mới được bổ nhiệm của Shield of the Americas, Kristi Noem, bóng dáng của những thất bại trước đó vẫn hiện hữu.
Tất cả các tổ chức đa phương đã giải thể hoặc "ma" của Mỹ Latinh đều được thành lập dựa trên những mục tiêu đáng khen ngợi. Nhưng chúng đều có những thiếu sót chết người. Và Sáng kiến Lá chắn châu Mỹ cũng chia sẻ nhiều thiếu sót đó.
Vậy thì sao?
Cuối cùng, hội nghị thượng đỉnh đã đưa ra một tuyên bố dài nửa trang, với các bên ký kết nhất trí bốn điểm chung.
Theo thông cáo báo chí chính thức, đó là: "mở rộng hợp tác đa phương và song phương để tăng cường an ninh"; hợp tác trong các nỗ lực "toàn diện của chính phủ" liên quan đến "an ninh biên giới, chống khủng bố ma túy và buôn bán ma túy, bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu và các lĩnh vực khác được xác định chung"; "thúc đẩy hòa bình thông qua sức mạnh"; và "tham gia một liên minh để chống khủng bố ma túy và các mối đe dọa chung khác đối với Tây bán cầu". Không hơn không kém.
Đây là những mục tiêu cao cả nhằm giải quyết những thách thức thiết yếu đối với chính sách đối ngoại của Mỹ ở phía nam biên giới. Và một sáng kiến mới có thể giúp đánh giá lại những chính sách thất bại trong quá khứ, điều đã quá hạn từ lâu. Sản xuất cocaine và tội phạm xuyên quốc gia các loại đã gia tăng trong nửa thập kỷ qua.
"Không có lời hứa nào về việc giải quyết tận gốc các nguyên nhân gây mất an ninh và tội phạm – nghèo đói, nhà nước yếu kém và tham nhũng."
Tại Colombia, sản lượng cocaine đã tăng 53% chỉ riêng trong năm 2023. Từ năm 2023 đến năm 2024, Mỹ đã thu giữ hơn 45.000 pound fentanyl vượt biên giới, phần lớn được sản xuất và vận chuyển từ Mexico, theo Cơ quan Phòng chống Ma túy (DEA). Và tội phạm/mất an ninh là mối quan tâm hàng đầu của người dân Mỹ Latinh theo các cuộc khảo sát gần đây và Quỹ Tiền tệ Quốc tế.
Nhưng giống như nhiều sáng kiến của Trump – và những nỗ lực đa phương thất bại trước đây ở Mỹ Latinh – lại thiếu chi tiết một cách rõ rệt. Bản tuyên bố chính thức ngắn gọn, chỉ gồm bốn điểm, không đưa ra cam kết dài hạn nào về việc chia sẻ gánh nặng. Không có lời hứa nào về việc giải quyết tận gốc các nguyên nhân gây mất an ninh và tội phạm – nghèo đói, nhà nước yếu kém và tham nhũng. Và, có lẽ quan trọng nhất, không có khoản kinh phí nào được phân bổ để tăng cường hợp tác an ninh thông qua các thể chế khu vực có thể chia sẻ thông tin tình báo, tiến hành các cuộc diễn tập chung và chặn bắt ma túy và các dòng tiền liên quan.
Cũng không có kế hoạch tích hợp khu vực nào để theo dõi dòng chảy xuyên biên giới của các hoạt động bất hợp pháp (bao gồm ma túy, nhưng cũng cả vàng, gỗ và đồng bất hợp pháp, rửa tiền và buôn người). Và không có cam kết nào được đưa ra để điều tra độc lập sự can thiệp của chính phủ vào tham nhũng.
Tính đảng phái
Trên hết, thật sai lầm khi tin rằng một hội nghị thượng đỉnh chỉ gồm các nhà lãnh đạo cùng chí hướng có thể thiết lập một nền tảng có ý nghĩa cho các nguyên tắc chung và hợp tác lâu dài về các vấn đề an ninh và ma túy.
Bản chất đảng phái công khai của nỗ lực này đã làm suy yếu nó ngay từ đầu. Không có Brazil, Colombia và Mexico, ba trong số những quốc gia quan trọng nhất của Mỹ Latinh đã bị thiếu vắng.
Không rõ liệu họ có được mời hay không. Nhưng thực tế là các tổng thống của họ không nằm trong quỹ đạo của Trump có thể đã góp phần vào sự vắng mặt của họ. Mối quan ngại của họ về cái gọi là "Học thuyết Donroe" của tổng thống, và chiến dịch bắt cóc cựu tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, cũng có thể đã đóng một phần vai trò. Tổng thống Lula của Brazil, Tổng thống Sheinbaum của Mexico và Tổng thống Petro của Colombia đều đã lên tiếng phản đối chiến dịch này.
Sự vắng mặt của họ là một thiếu sót cơ bản. Bất kỳ liên minh quân sự khu vực nào có ý nghĩa, muốn bắt đầu hy vọng giải quyết các mục tiêu cao cả của Lá chắn châu Mỹ, đều cần phải bao gồm các quốc gia này.
Như dữ liệu cho thấy, Colombia và Mexico là nguồn cung cấp ma túy chính vào Mỹ. Và Brazil là nơi đặt trụ sở của một trong những nhóm tội phạm lớn nhất trong khu vực, "Primeiro Comando da Capital (Brazil)".
Ông Trump có thể cảm thấy rằng sắc thái MAGA rõ ràng của Lá chắn châu Mỹ sẽ giúp ông dễ dàng theo đuổi các mục tiêu của mình – mà nhiều người tin rằng bao gồm cả việc chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực. Nhưng những nỗ lực liên minh khu vực trong quá khứ ở Mỹ Latinh cho thấy: các mối quan hệ mạng lưới đảng phái không bao giờ bền vững.
40 năm bầu cử ở Mỹ Latinh phần lớn nghiêng về phía chống lại chính quyền đương nhiệm, bất kể đảng cầm quyền nào. Sự biến động bầu cử đó đã mang lại những thay đổi ngoằn ngoèo – một số cực đoan hơn những lần khác – và dẫn đến một loạt các làn sóng được gọi là "hồng" (trái) và "xanh" (phải).
Với mỗi sự chuyển dịch từ phải sang trái và từ trái sang phải, đều có một phong trào tạo ra hoặc cập nhật các cơ quan khu vực tương ứng. Điều đó có nghĩa là bất kỳ nhóm nào dựa trên đảng phái đều khó có thể duy trì sự gắn kết đủ lâu để thực hiện được chương trình nghị sự của mình.
Với hội nghị thượng đỉnh Doral cuối tuần trước, Tổng thống Trump đã khởi xướng một nhóm có thể sẽ tỏ ra thiếu thực chất và mang tính đảng phái cao.
Tiến sĩ Christopher Sabatini
Nghiên cứu viên cao cấp Chương trình Mỹ Latinh, Hoa Kỳ và Bắc Mỹ
https://www.chathamhouse.org/2026/03/trumps-shield-americas-coalition-destined-fail
***
Image — Leaders pose at the start of the The Shield of the Americas Summit on 7 March 2026 in Doral, Florida. (Photo by Roberto Schmidt/Getty Images)
Trump’s ‘Shield of the Americas’ coalition is destined to fail
The Shield seeks to address serious security and narcotics issues in Latin America. But a detail-light, ‘Trumpista-only’ alliance repeats past mistakes in Latin America.
Latin America’s regional diplomatic history is littered with failed multilateral organizations. Some have disappeared, such as the Union of South American Republics (UNASUR) and the Bolivarian Alliance for the Peoples of Our Americas (ALBA). Others, such as the Latin American Parliament or the Community of Latin America and Caribbean States (CELAC) continue to limp along, zombie projects of once high-minded goals.
This past weekend US President Donald Trump added one of his own.
The ‘Shield of the Americas’ sounds much like a new instalment in the Marvel movie series. The first summit, convened on 7 March at the Trump resort in Doral, Florida, was intended to create an alliance to improve regional security and combat drug cartels. ‘The heart of our agreement,’ said President Trump, ‘is a commitment to using lethal military force to destroy the sinister cartels and terrorist networks.’
To that end the president brought together 13 heads of state, including the presidents of Argentina, Bolivia, Chile, Costa Rica, Dominican Republic, Ecuador, El Salvador, Honduras, Panama and Paraguay, as well as the prime ministers of Guyana, Trinidad and Tobago and Jamaica.
All are centre- to hard-right leaders, whom President Trump has either praised (Javier Milei of Argentina, Santiago Peña of Paraguay, Nayib Bukele of El Salvador) or endorsed when they were candidates (Tito Asfura of Honduras).
The others have vocally supported Trump’s policies in the Western Hemisphere. Notably, the sitting president of Chile – leftist Gabriel Boric – was passed over in favour of the president elect, Jose Antonio Kast, who ran promising ‘Trumpista’ hardline policies on crime and immigration. The defence/security secretaries of Bahamas, Belize, Guatemala, and Peru were also present.
Pointedly absent at the Doral-fest were the presidents of Brazil (Luiz Inacio Lula da Silva), Mexico (Clauda Sheinbaum) and Colombia (Gustavo Petro), all of them of the left. This is significant: those three countries represent more than half of the region’s GDP. And they host a large part of the region’s illicit markets including narcotics production and trade – the supposed targets of the summit.
And, even as the usual summit ‘grip-and-grin’ photo-ops took place, with Trump, US Secretary of State Marco Rubio, Secretary of War Pete Hesgeth and newly appointed head of the Shield of the Americas Kristi Noem, the shadow of previous failures loomed.
All Latin America’s defunct or zombie multilateral organizations were founded on laudable goals. But they had fatal flaws. And the Shield of the Americas shares many of them.
Now what?
In the end, the summit produced a half-page declaration, with signatories agreeing to four general points.
According to the official press release, those were: ‘expand multilateral and bilateral cooperation to enhance security’; cooperate in ‘whole of government’ efforts regarding ‘border security, countering narco-terrorism and trafficking, securing critical infrastructure, and other areas as mutually determined’; ‘advance peace through strength’; and ‘join a coalition to combat narco-terrorism and other shared threats to the Western Hemisphere’. Nothing more.
These are noble objectives addressing essential challenges for US foreign policy south of its border. And a new initiative could help deliver a long-overdue re-evaluation of failing past policies. Cocaine production and transnational crime of all sorts have increased over the last half decade.
"There are no promises to address the root causes of insecurity and crime – poverty, weak states and corruption."
In Colombia, cocaine production jumped 53 per cent in 2023 alone. Between 2023 and 2024, the US seized more than 45,000 pounds of fentanyl crossing its border, the vast majority produced in and shipped from Mexico, according to the Drug Enforcement Administration. And crime/ insecurity is the number one concern of Latin American citizens according to recent surveys and the International Monetary Fund.
But like many Trump initiatives – and previous failed Latin American multilateralism attempts – there is a telling lack of detail. The thin, four-point official announcement presents no long-term commitments for burden sharing. There are no promises to address the root causes of insecurity and crime – poverty, weak states and corruption. And, perhaps most importantly, no funding has been allocated to beef up security cooperation through regional institutions that can share intelligence, conduct joint manoeuvres and intercept drugs and related financial flows.
Neither are there regionally integrated plans for tracking cross border flows of illicit activities (including narcotics but also illegal gold, timber, and copper, money laundering and human trafficking). And no commitments have been made to independently investigate government involvement in corruption.
Partisanship
Most of all, it is misguided to believe that a summit of only like-minded leaders can establish a meaningful basis for long-term shared principles and cooperation on security and narcotics issues.
The openly partisan nature of this effort hobbles it at the outset. Without Brazil, Colombia and Mexico three of the most important Latin American countries are missing.
It is unclear whether they were invited or not. But the fact that their presidents were not in the Trump orbit likely contributed to their absence. Their concerns about the president’s so called ‘Donroe Doctrine’, and the spectacular US operation to abduct Venezuela’s former president Nicolas Maduro, may also have played a part. Brazil’s Lula, Mexico’s Sheinbaum and Colombia’s Petro have all spoken out against the operation.
Their absence is a fundamental flaw. Any meaningful hemispheric military alliance that could begin to hope to address the Shield’s lofty goals would need to include these countries.
As the data indicate, Colombia and Mexico are the major sources of narcotics entering the US. And Brazil is the home of one of the largest criminals groups in the region, the ‘Primeiro Comando da Capital (Brazil)’.
Trump may feel that the clear MAGA hue to the Shield of the Americas will make it easier for him to pursue his objectives – which many believe include countering Chinese influence in the region. But past Latin American attempts at regional alliances shows: partisan networking relationships never last.
The past 40 years of elections in Latin America have tilted largely anti-incumbent, regardless of the governing party. That electoral volatility has brought zig- zagging shifts – some more extreme than at others – and led to a succession of so-called waves, ‘pink’ (left) and ‘blue’ (right).
With each swing from right to left and left to right, there was a movement to create or update regional bodies accordingly. That means any partisan-based grouping is unlikely to cohere for long enough to deliver on its agenda.
With the Doral summit this past weekend President Trump has launched a grouping that may well prove as insubstantial as it is partisan.
Dr Christopher Sabatini
Senior Research Fellow for Latin America, US and North America Programme
Nhận xét
Đăng nhận xét