3497 - Ông Trump đang bị đẩy vào thế bị động về mặt chính trị

WILL WEISSERT AP 

Sau hai tuần bước vào cuộc chiến với Iran, ông Trump đang bị đẩy vào thế bị động về mặt chính trị

Chính quyền Trump đã nỗ lực giải thích lý do họ tấn công Iran và tiêu diệt nhà lãnh đạo tối cao của nước này; những lý do được đưa ra liên tục thay đổi, từ chương trình hạt nhân của Iran cho đến năng lực tên lửa đạn đạo của họ.

WEST PALM BEACH, Fla. (AP) — Trong hai tuần kể từ khi Hoa Kỳ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran, Tổng thống Donald Trump ngày càng bị đẩy vào thế bị động và lúng túng trên mặt trận chính trị.

Ông trở nên bực bội hơn trước cách đưa tin của giới truyền thông, đồng thời thất bại trong việc tìm ra một lời giải thích — về lý do ông khơi mào cuộc chiến hay cách thức ông sẽ chấm dứt nó — sao cho thuyết phục được công chúng; những người đang lo ngại về số thương vong của binh sĩ Mỹ trong cuộc xung đột, đà tăng vọt của giá dầu và sự sụt giảm của thị trường tài chính. Ngay cả một số người ủng hộ ông cũng bắt đầu đặt dấu hỏi về kế hoạch của ông, và các chỉ số thăm dò ý kiến ​​tổng thể về ông đang trên đà sụt giảm.

Trong khi đó, Moscow lại đang hưởng lợi từ những ngày đầu của cuộc chiến này, sau khi ông Trump nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với một số lô hàng dầu mỏ của Nga. Động thái này, kết hợp với đà tăng của giá dầu, đã làm suy yếu những nỗ lực kéo dài suốt nhiều năm qua nhằm hạn chế năng lực tiến hành chiến tranh tại Ukraine của Tổng thống Vladimir Putin.

Bên cạnh đó là phe Dân chủ — những người từng rơi vào thế choáng váng sau khi ông Trump đắc cử trong cuộc bầu cử năm 2024. Với việc quyền kiểm soát Quốc hội đang bị đặt lên bàn cân trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới, đảng này đã đoàn kết lại để phản đối chính sách về Iran của ông Trump, đồng thời viện dẫn những bất ổn kinh tế hiện tại như một bằng chứng cho thấy phe Cộng hòa đã thất hứa trong việc kiềm chế chi phí sinh hoạt hàng ngày cho người dân.

"Tôi cho rằng phe Dân chủ đang nắm giữ một vị thế thuận lợi cho tháng 11 này cũng như cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ," bà Kelly Dietrich, Giám đốc điều hành của Ủy ban Đào tạo Đảng Dân chủ Quốc gia — tổ chức chuyên huấn luyện các đảng viên và người ủng hộ ra tranh cử hoặc tham gia đội ngũ vận động tranh cử — nhận định.

Bà Dietrich cho rằng những diễn biến trong hai tuần qua đã phơi bày sự thất bại của chính quyền Trump trong công tác hoạch định chiến lược dài hạn. "Họ đang hành động một cách tùy tiện, thiếu tính toán, và chính chúng ta — những người dân còn lại — đang phải gánh chịu hậu quả," bà phát biểu.

Ông Trump kêu gọi hỗ trợ đảm bảo an ninh tại Eo biển Hormuz

Vào ngày thứ Bảy, ông Trump đã dành nhiều giờ tại câu lạc bộ golf của mình ở West Palm Beach, Florida, trước khi tham dự một sự kiện gây quỹ kín cho siêu ủy ban hành động chính trị (Super PAC) mang tên MAGA Inc. của ông, được tổ chức ngay tại tư dinh Mar-a-Lago.

Cuối tuần trước đó, ông cũng đã chơi golf tại một trong những bất động sản khác của mình ở khu vực Nam Florida, chỉ một ngày sau khi tham dự buổi lễ trang trọng đón nhận thi hài của sáu binh sĩ Mỹ đã hy sinh trong cuộc chiến tại Iran. Số lượng binh sĩ tử trận này đã tiếp tục gia tăng trong tuần vừa qua. Ông Trump ngày càng tỏ ra bất bình trước cách truyền thông đưa tin về cuộc xung đột này; vào thứ Bảy, ông viết: “Truyền thông thực sự muốn chúng ta thua trong cuộc chiến này.” Cơ quan quản lý phát thanh truyền hình dưới quyền ông sau đó đã đe dọa sẽ thu hồi giấy phép phát sóng của các đài này trừ khi họ “điều chỉnh lại hướng đi.”

Vị Tổng thống — người đã giữ kín các kế hoạch chiến tranh liên quan đến Iran đối với tất cả các đồng minh, ngoại trừ Israel — cũng lần đầu tiên gợi ý rằng Hoa Kỳ sẽ cần dựa vào cộng đồng quốc tế để hỗ trợ việc di chuyển của các tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz; tại đây, hoạt động vận tải đã bị gián đoạn nghiêm trọng, đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào tình trạng hỗn loạn.

Iran tuyên bố họ có kế hoạch tiếp tục tấn công vào các cơ sở hạ tầng năng lượng và sử dụng việc phong tỏa hiệu quả eo biển này như một quân bài mặc cả nhằm gây sức ép đối với Hoa Kỳ và Israel. Một phần năm lượng dầu mỏ được giao dịch trên toàn cầu đều đi qua tuyến đường thủy này.

“Nhiều quốc gia, đặc biệt là những nước chịu ảnh hưởng bởi nỗ lực phong tỏa Eo biển Hormuz của Iran, sẽ điều động các tàu chiến — phối hợp cùng với Hoa Kỳ — để giữ cho eo biển này luôn thông suốt và an toàn,” ông Trump viết vào thứ Bảy, và sau đó nói thêm: “đây lẽ ra phải luôn là một nỗ lực chung của cả tập thể.”

Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu nỗ lực đa quốc gia này đã sẵn sàng bắt đầu hay chưa, hay liệu ông Trump chỉ đang bày tỏ hy vọng về điều đó. Lý do là bởi ông cũng viết: “Hy vọng rằng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Vương quốc Anh và các nước khác chịu ảnh hưởng” sẽ “điều tàu đến khu vực này để Eo biển Hormuz sẽ không còn” bị Iran đe dọa nữa.

Nhà Trắng chưa đưa ra thêm chi tiết nào về ý nghĩa thực sự trong bài đăng của ông Trump, nhưng các quốc gia khác đã phản ứng một cách thận trọng trước thông tin này. Hàn Quốc cho biết họ có kế hoạch “phối hợp chặt chẽ và xem xét kỹ lưỡng” những bình luận của ông Trump, trong khi Nhật Bản đang theo dõi sát sao các diễn biến. Bộ Quốc phòng Anh tuyên bố họ đang “thảo luận với các đồng minh và đối tác về một loạt các phương án nhằm đảm bảo an ninh hàng hải trong khu vực.”

Trước đó, vào thời điểm bắt đầu cuộc chiến, ông Trump từng cam kết rằng các tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ sẽ làm nhiệm vụ hộ tống các tàu chở dầu đi qua tuyến đường thủy này. Tuy nhiên, điều đó vẫn chưa diễn ra. “Việc đó sẽ sớm xảy ra thôi. Rất sớm thôi,” ông khẳng định khi bước lên chiếc chuyên cơ Không lực Một để bay tới Florida vào tối thứ Sáu.

Dẫu vậy, những câu hỏi xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz vẫn tiếp tục làm suy yếu tuyên bố mà ông Trump đưa ra gần đây tại một cuộc mít tinh ở Kentucky, rằng: “Chúng ta đã chiến thắng.” “Bạn biết đấy, người ta chẳng bao giờ muốn vội tuyên bố chiến thắng quá sớm. Nhưng chúng tôi đã thắng,” ông nói. “Chúng tôi đã thắng—ngay trong giờ đầu tiên, mọi chuyện đã an bài.”

Cuộc chiến này mang lại những hệ lụy chính trị sâu rộng.

Trong tuần qua, Bộ Tài chính Hoa Kỳ cũng đã công bố quyết định tạm miễn áp dụng các lệnh trừng phạt đối với Nga trong vòng 30 ngày; động thái này nhằm giải tỏa các lô dầu thô của Nga đang bị mắc kẹt trên biển, qua đó góp phần xoa dịu tình trạng thiếu hụt nguồn cung do cuộc chiến tại Iran gây ra.

Điều này diễn ra bất chấp việc các nhà phân tích nhận định rằng giá dầu tăng vọt do sự gián đoạn sản xuất tại vùng Vịnh Ba Tư đang mang lại lợi ích cho nền kinh tế Nga. Moscow phụ thuộc nặng nề vào nguồn thu từ dầu mỏ để tài trợ cho cuộc chiến tại Ukraine, và các lệnh trừng phạt vốn đang trở thành một trở ngại ngày càng lớn đối với nước này.

Một số đồng minh chủ chốt của Washington đã lên tiếng chỉ trích động thái này, cho rằng nó đang tiếp thêm sức mạnh cho ông Putin. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy gọi việc nới lỏng các lệnh trừng phạt là "một quyết định sai lầm" và "chắc chắn không giúp ích gì cho hòa bình", bởi lẽ nó dẫn đến việc "củng cố vị thế của Nga".

Trong bối cảnh các cuộc đua bầu cử giữa nhiệm kỳ đang bắt đầu nóng lên, vào tối thứ Sáu vừa qua, ông Trump đã được hỏi về thông điệp mà ông muốn gửi gắm tới những cử tri đang cảm thấy giá xăng dầu hiện nay là quá đắt đỏ.

"Các bạn sẽ chứng kiến ​​một sự sụt giảm rất lớn về giá xăng, giá nhiên liệu và bất cứ thứ gì liên quan đến năng lượng ngay khi cuộc xung đột này kết thúc", ông Trump phát biểu.

Tuy nhiên, phát biểu trên chương trình "Meet the Press" của đài NBC vào Chủ nhật, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright nhận định về tình trạng giá năng lượng tăng cao rằng: "Người dân Mỹ đang cảm nhận rõ điều này ngay lúc này", và họ sẽ còn phải tiếp tục chịu đựng tình trạng này "trong vài tuần nữa".

Cuộc xung đột càng kéo dài, những câu hỏi xoay quanh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ càng trở nên nổi cộm. Tuần trước, Thượng nghị sĩ Rand Paul – một đảng viên Cộng hòa đến từ bang Kentucky – đã nhận định trên kênh Fox News rằng nếu giá xăng dầu tiếp tục duy trì ở mức cao, "đảng Cộng hòa sẽ phải đối mặt với một cuộc bầu cử thảm hại".

Vấn đề Iran thậm chí còn gây chia rẽ ngay trong chính bộ phận cử tri cốt lõi ủng hộ khẩu hiệu "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại" (MAGA) của ông Trump: một bên ủng hộ động thái này, trong khi bên kia lập luận rằng ông Trump từng cam kết rõ ràng trong chiến dịch tranh cử của mình là sẽ chấm dứt các cuộc chiến tranh.

Nhiều nhân vật có tầm ảnh hưởng trong phe cánh hữu – bao gồm Tucker Carlson và Megyn Kelly – đã lên tiếng chỉ trích gay gắt ông Trump về vấn đề này. Tuy nhiên, ông Trump vẫn kiên quyết khẳng định rằng chính ông là người đã khai sinh ra phong trào MAGA, và rằng phong trào này sẽ luôn sát cánh cùng ông trong mọi vấn đề, trên mọi phương diện.

Những biến động chính trị này đã khiến một số đảng viên Dân chủ dự đoán rằng đảng của họ có thể sẽ giành được những thắng lợi trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, với quy mô và tầm ảnh hưởng sánh ngang với "làn sóng xanh" (blue wave) từng xuất hiện trong cuộc bầu cử năm 2018 – thời điểm ông Trump đang ở nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên.

"Đảng Dân chủ chỉ cần liên tục nhắc nhở người dân rằng ông ấy từng hứa sẽ hạ nhiệt giá cả, nhưng thực tế là giá cả vẫn đang tiếp tục leo thang", chiến lược gia đảng Dân chủ Brad Bannon nhận định về ông Trump. "Và giờ đây, giá cả thậm chí sẽ còn tăng cao hơn nữa, bởi lẽ giá xăng dầu tăng sẽ kéo theo sự gia tăng giá cả của mọi mặt hàng khác, bao gồm cả các nhu yếu phẩm tại các cửa hàng thực phẩm".

https://apnews.com/article/trump-iran-democrats-oil-midterms-e4919b1a69f90f47f8f61c5967e12fac

***

Two weeks into war with Iran, Trump has been knocked back on his political heels

The Trump administration has been trying to explain why it struck Iran and killed its supreme leader, and the shifting reasons range from Iran’s nuclear program to its ballistic missiles capabilities.

WEST PALM BEACH, Fla. (AP) — In the two weeks since the U.S. and Israel launched strikes on Iran, President Donald Trump increasingly has been knocked on his political heels.

He’s grown more agitated with news coverage and has failed to find a way to explain why he started the war — or how he will end it — that resonates with a public concerned by American deaths in the conflict, surging oil prices and dropping financial markets. Even some of his supporters are questioning his plan and his overall poll numbers are declining.

Meanwhile, Moscow is getting a boost from the war’s early days after Trump eased sanctions on some Russian oil shipments. That, combined with rising oil prices, undercut the yearslong push to crimp President Vladimir Putin’s ability to wage war in Ukraine.

Then there are Democrats, who were left reeling after Trump won the 2024 election. With control of Congress at stake in November’s midterms, the party has come together to oppose Trump’s Iran policy and point to the economic turmoil as proof that Republicans haven’t kept their promises to bring down everyday costs.

“I think Democrats are well-positioned for this November and the midterms,” said Kelly Dietrich, CEO of the National Democratic Training Committee, which trains party backers to run for office and staff campaigns.

Dietrich said the past two weeks show the Trump administration has failed at long-term planning. “They’re flying by the seat of their pants, and rest of us are paying the price,” he said.

Trump seeks help securing the Strait of Hormuz

On Saturday, Trump spent hours at his golf club in West Palm Beach, Florida, before attending a closed-door fundraiser for his MAGA Inc. super PAC at his Mar-a-Lago estate.

Last weekend, he also golfed at another of his South Florida properties a day after witnessing the dignified transfer for six U.S. soldiers killed in the Iran war. That death toll rose this past week.

Trump is increasingly complaining about media coverage of the conflict, on Saturday writing: “Media actually want us to lose the War.” His broadcast regulator subsequently threatened to pull broadcast licenses unless they “correct course.”

The president — who kept allies other than Israel in the dark about his war plans for Iran — also for the first time suggested the U.S. would need to lean on the international community to help oil tankers move through the Strait of Hormuz, where transportation has been severely disrupted, throwing global energy markets into a tailspin.

Iran has said it plans to keep up attacks on energy infrastructure and use its effective closure of the strait as leverage against the United States and Israel. A fifth of the world’s traded oil flows through the waterway.

“Many Countries, especially those who are affected by Iran’s attempted closure of the Hormuz Strait, will be sending War Ships, in conjunction with the United States of America, to keep the Strait open and safe,” Trump wrote on Saturday, later adding, “this should have always been a team effort.”

It was not clear if that multination push was set to begin or if Trump only hoped it might, however. That’s because he also wrote: “Hopefully China, France, Japan, South Korea, the UK, and others, that are affected” will “send Ships to the area so that the Hormuz Strait will no longer” be threatened by Iran.

The White House has not provided further details on what Trump’s post meant but other countries have reacted to it cautiously. South Korea plans to “closely coordinate and carefully review” Trump’s comments, while Japan is closely watching developments. Britain’s defense ministry said it was “discussing with our allies and partners a range of options to ensure the security of shipping in the region”

Trump had pledged at the beginning of the war that U.S. naval ships would escort tankers through the waterway. But that hasn’t happened yet. “It’ll happen soon. Very soon,” he insisted while boarding Air Force One to fly to Florida on Friday night.

Still, questions about the strait continue to undermine Trump’s recent pronouncement during a Kentucky rally that, “We’ve won.”

“You know, you never like to say too early you won. We won,” he said. “We won the, in the first hour, it was over.”

The war has far-reaching political implications

The U.S. Treasury Department also announced this past week a 30-day waiver on Russian sanctions aiming to free up Russian oil cargoes stranded at sea to help ease supply shortages caused by the Iran war.

That’s despite analysts saying that spiraling oil prices due to Persian Gulf production blockages are benefiting the Russian economy. Moscow relies heavily on oil revenue to finance its war on Ukraine, and sanctions were a growing handicap.

Some of Washington’s key allies have decried the move as empowering Putin. Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy called easing sanctions “not the right decision” and “certainly does not help peace” because it leads to a “strengthening of Russia’s position.”

With midterm races now starting to heat up, Trump was asked Friday night about his message to voters who believe gas is too expensive.

“You’re going to see a very big decrease in the prices of gasoline, gas, anything having to do with energy, as soon as this is ended,” Trump said.

Still, Energy Secretary Chris Wright said on NBC’s “Meet the Press” on Sunday of higher energy prices: “Americans are feeling it right now” and would “for a few more weeks.”

The longer the conflict goes, the more pronounced questions about the midterms will become. Sen. Rand Paul, a Kentucky Republican, suggested on Fox News Channel this past week that if gas and oil prices continue to stay high “you’re going to see a disastrous election” for the GOP.

Iran also has even divided Trump’s “Make America Great Again” base, between those who support the action and others who say that Trump expressly campaigned on ending wars.

Leading figures on the right, including Tucker Carlson and Megyn Kelly, have sharply criticized Trump. Trump, though, has continued to insist that he created the MAGA movement and that it will follow him anywhere, on any issue.

The political turbulence has some Democrats predicting their party could see midterm gains rivaling 2018’s “blue wave” election during Trump’s first term.

“Democrats just have to keep reminding people that he made a promise to bring prices down, and they’re still going up,” Democratic strategist Brad Bannon said of Trump. “And now they’re going to go up even more because prices in gasoline can increase prices of everything else, including at the grocery store.”