3170 - Tiếp theo là gì đối với quyền công dân theo nơi sinh sau phán quyết của Tòa án Tối cao

TIM SULLIVAN and ALANNA DURKIN RICHER

Mairelise Robinson, một công dân Hoa Kỳ đang mang thai 6 tháng, tham dự một cuộc biểu tình ủng hộ quyền công dân theo nơi sinh, bên ngoài Tòa án Tối cao ở Washington, ngày 15 tháng 5 năm 2025. (Ảnh AP/Jacquelyn Martin, File)

WASHINGTON (AP) — Cuộc chiến pháp lý về hành động chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh của Tổng thống Donald Trump vẫn chưa kết thúc mặc dù chính quyền Cộng hòa đã giành chiến thắng lớn vào thứ Sáu trong việc hạn chế lệnh cấm trên toàn quốc.
Những người ủng hộ người nhập cư đang tuyên thệ sẽ đấu tranh để đảm bảo quyền công dân theo nơi sinh vẫn là luật khi tổng thống Cộng hòa cố gắng xóa bỏ hơn một thế kỷ tiền lệ.
Phán quyết của tòa án tối cao chuyển các vụ kiện thách thức lệnh hành pháp về quyền công dân theo nơi sinh của tổng thống trở lại các tòa án cấp dưới. Nhưng số phận cuối cùng của chính sách của tổng thống vẫn chưa chắc chắn.
Sau đây là những điều cần biết về quyền công dân theo nơi sinh, phán quyết của Tòa án Tối cao và những gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Quyền công dân theo nơi sinh có nghĩa là gì?
Quyền công dân theo nơi sinh khiến bất kỳ ai sinh ra tại Hoa Kỳ trở thành công dân Hoa Kỳ, bao gồm cả trẻ em sinh ra từ những bà mẹ sống bất hợp pháp tại quốc gia này.
Thực hành này có từ ngay sau Nội chiến, khi Quốc hội phê chuẩn Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp, một phần là để đảm bảo rằng người da đen, bao gồm cả những người nô lệ cũ, đều có quyền công dân.
"Tất cả những người sinh ra hoặc nhập tịch tại Hoa Kỳ và chịu sự quản lý của Hoa Kỳ đều là công dân Hoa Kỳ", tu chính án nêu rõ.
Ba mươi năm sau, Wong Kim Ark, một người đàn ông sinh ra tại Hoa Kỳ với cha mẹ là người Trung Quốc, đã bị từ chối nhập cảnh trở lại Hoa Kỳ sau khi đi du lịch nước ngoài. Vụ kiện của ông đã dẫn đến việc Tòa án Tối cao ra phán quyết rõ ràng rằng tu chính án này trao quyền công dân cho bất kỳ ai sinh ra tại Hoa Kỳ, bất kể tình trạng pháp lý của cha mẹ họ.
Kể từ đó, nó được coi là một phần nội tại của luật pháp Hoa Kỳ, chỉ có một số ít trường hợp ngoại lệ, chẳng hạn như đối với trẻ em sinh ra tại Hoa Kỳ với cha mẹ là nhà ngoại giao nước ngoài.
Trump từ lâu đã nói rằng ông muốn xóa bỏ quyền công dân theo nơi sinh
Sắc lệnh hành pháp của Trump, được ký vào tháng 1, nhằm từ chối quyền công dân đối với trẻ em được sinh ra từ những người đang sống bất hợp pháp hoặc tạm thời tại Hoa Kỳ. Đây là một phần trong chương trình nghị sự cứng rắn về nhập cư của tổng thống, người đã gọi quyền công dân theo nơi sinh là "thỏi nam châm thu hút nhập cư bất hợp pháp".
Trump và những người ủng hộ ông tập trung vào một cụm từ trong tu chính án — "tuân theo thẩm quyền của nó" — khi nói rằng điều đó có nghĩa là Hoa Kỳ có thể từ chối quyền công dân đối với trẻ sơ sinh được sinh ra từ những người phụ nữ sống bất hợp pháp tại quốc gia này.
Một loạt các thẩm phán liên bang đã nói rằng điều đó không đúng và đã ban hành lệnh cấm trên toàn quốc ngăn chặn lệnh của ông có hiệu lực.
"Tôi đã làm việc trên ghế thẩm phán trong hơn bốn thập kỷ. Tôi không thể nhớ ra một trường hợp nào khác mà câu hỏi được đưa ra lại rõ ràng như trường hợp này. Đây là một lệnh vi hiến trắng trợn", Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ John Coughenour cho biết tại phiên điều trần đầu năm nay tại tòa án Seattle của ông.
Tại Greenbelt, Maryland, một vùng ngoại ô của Washington, Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Deborah Boardman đã viết rằng "Tòa án Tối cao đã bác bỏ một cách mạnh mẽ và không có tòa án nào trong nước từng tán thành" cách giải thích của Trump về quyền công dân theo nơi sinh.
Lệnh của Trump có hợp hiến không? Các thẩm phán không nói
Phán quyết của tòa án cấp cao là một chiến thắng lớn cho chính quyền Trump vì nó hạn chế thẩm quyền của một thẩm phán cá nhân trong việc cấp lệnh cấm trên toàn quốc. Chính quyền ca ngợi phán quyết này là một sự kiểm tra to lớn đối với quyền hạn của từng thẩm phán tòa án quận, những người mà những người ủng hộ Trump cho rằng muốn chiếm đoạt thẩm quyền của tổng thống bằng các phán quyết ngăn chặn các ưu tiên của ông xung quanh vấn đề nhập cư và các vấn đề khác.
Nhưng Tòa án Tối cao đã không giải quyết được bản chất của nỗ lực của Trump nhằm thực thi lệnh hành pháp về quyền công dân theo nơi sinh của mình.
"Chính quyền Trump đã đưa ra một quyết định mang tính chiến lược, mà tôi nghĩ là khá rõ ràng là đã mang lại kết quả, rằng họ sẽ không thách thức các quyết định của thẩm phán về bản chất, mà là về phạm vi cứu trợ", Jessica Levinson, một giáo sư tại Trường Luật Loyola cho biết.
Tổng chưởng lý Pam Bondi nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng chính quyền "rất tự tin" rằng tòa án cấp cao cuối cùng sẽ đứng về phía chính quyền về bản chất của vụ kiện.
Những câu hỏi và sự không chắc chắn xoay quanh các bước tiếp theo
Các thẩm phán đã chuyển các vụ kiện thách thức chính sách quyền công dân theo nơi sinh trở lại các tòa án cấp dưới, nơi các thẩm phán sẽ phải quyết định cách điều chỉnh các lệnh của họ để tuân thủ phán quyết mới. Sắc lệnh hành pháp vẫn bị chặn trong ít nhất 30 ngày, cho các tòa án cấp dưới và các bên thời gian để sắp xếp các bước tiếp theo.
Phán quyết của Tòa án Tối cao để ngỏ khả năng các nhóm thách thức chính sách này vẫn có thể được cứu trợ trên toàn quốc thông qua các vụ kiện tập thể và tìm kiếm sự chứng nhận là một nhóm trên toàn quốc. Chỉ vài giờ sau phán quyết, hai vụ kiện tập thể đã được đệ trình tại Maryland và New Hampshire nhằm ngăn chặn lệnh của Trump.
Nhưng việc đạt được sự cứu trợ trên toàn quốc thông qua một vụ kiện tập thể là rất khó khăn vì tòa án đã đặt ra nhiều rào cản để thực hiện điều đó trong nhiều năm qua, Suzette Malveaux, một giáo sư trường luật tại Đại học Washington và Lee cho biết.
"Không phải vụ kiện tập thể là một cách dễ dàng, dễ dàng để giải quyết vấn đề không có sự cứu trợ trên toàn quốc", Malveaux, người đã thúc giục tòa án cấp cao không xóa bỏ các lệnh cấm trên toàn quốc, cho biết.
Thẩm phán Sonia Sotomayor, người đã viết ý kiến ​​bất đồng của tòa án, đã thúc giục các tòa án cấp dưới "hành động nhanh chóng đối với các yêu cầu cứu trợ như vậy và xét xử các vụ án nhanh nhất có thể để Tòa án này có thể xem xét nhanh chóng" trong các trường hợp "thách thức các chính sách trắng trợn bất hợp pháp và có hại như Lệnh nhập tịch".
Những người phản đối lệnh của Trump đã cảnh báo rằng sẽ có một sự chắp vá các chính sách trên khắp các tiểu bang, dẫn đến hỗn loạn và nhầm lẫn nếu không có sự cứu trợ trên toàn quốc.
“Quyền công dân theo nơi sinh đã được luật hiến pháp định hình trong hơn một thế kỷ”, Krish O’Mara Vignarajah, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Global Refuge, một tổ chức phi lợi nhuận hỗ trợ người tị nạn và người di cư, cho biết. “Bằng cách từ chối các tòa án cấp dưới khả năng thực thi quyền đó một cách thống nhất, Tòa án đã gây ra sự hỗn loạn, bất bình đẳng và sợ hãi”.
____
Các phóng viên của Associated Press là Mark Sherman và Lindsay Whitehurst tại Washington và Mike Catalini tại Trenton, New Jersey đã đóng góp.
ALANNA DURKIN RICHER
Richer đưa tin về Bộ Tư pháp và các tòa án liên bang. Cô gia nhập AP vào năm 2013 và hiện làm việc tại Washington.

https://apnews.com/article/birthright-citizenship-trump-supreme-court-next-steps-11ce3a0dfe3a30c0ee1b67b92a322f01

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

2945 - Chi tiết 'Chiến dịch Mạng nhện' của Ukraine nhằm vào máy bay ném bom của Nga

5433 - The Vietnam War và khi Đồng Minh tháo chạy

1360 - Điều gì giúp LDP thống trị nền chính trị Nhật Bản?