Bài đăng

Đang hiển thị bài đăng từ Tháng 5, 2026

4144 - Iran đòi ít nhất $300 tỷ tái thiết, Trump còn vướng "ám ảnh Obama"

Hình ảnh
Mai Phi Long WASHINGTON, DC (NV) –  Một dự thảo thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đang được đặt lên bàn, trong đó Tehran đòi một chương trình tái thiết hậu chiến ít nhất $300 tỷ, trong lúc Tổng Thống Donald Trump vẫn chưa ký vì còn vướng ba điểm lớn: Kho uranium tinh luyện của Iran, việc mở lại eo biển Hormuz, và cách giải ngân tài sản Iran đang bị đóng băng khiến ông bị xem là lặp lại điều từng công kích cựu Tổng Thống Barack Obama. 

4143 - Cuộc khủng hoảng sắp tới đối với năng lực răn đe của NATO

Hình ảnh
Celeste A. Wallander  Các cam kết hạt nhân không thể thay thế lực lượng quân sự Hoa Kỳ tại châu Âu Một cuộc tập trận của NATO tại Bemowo Piskie, Ba Lan, tháng 5 năm 2026. Ảnh: Kuba Stezycki / Reuters Tổng thống Donald Trump đang thực hiện một canh bạc đầy rủi ro tại châu Âu. Trong tháng này, Hoa Kỳ đã thông báo hủy bỏ kế hoạch triển khai một tiểu đoàn tấn công chính xác tầm xa tới Đức, đồng thời rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi quốc gia này. Washington cũng đột ngột hủy bỏ việc luân chuyển một đội tác chiến với quân số từ 4.000 đến 5.000 người tới Ba Lan—động thái diễn ra sau khi kế hoạch triển khai tương tự tới Romania vào năm 2025 cũng đã bị hủy bỏ trước đó. (Nhà Trắng đã gợi ý rằng các lực lượng mới vẫn có thể được điều tới Ba Lan, nhưng chưa làm rõ liệu số quân này sẽ được điều động trực tiếp từ Hoa Kỳ hay được chuyển hướng từ Đức sang). Trong tuần này, các đồng minh châu Âu đã tiết lộ với giới truyền thông rằng Lầu Năm Góc đã thông báo cho NATO về việc cắt giảm quy mô lực lượng m...

4142 - Mỹ và Iran đang tiến gần đến hoà bình hay trượt dần về chiến tranh?

Hình ảnh
Paul Adams BBC Nguồn hình ảnh, Reuters Chụp lại hình ảnh, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Tư cho biết ông "chưa hài lòng" với các điều khoản của một thỏa thuận đang được đàm phán với Iran Một lệnh ngừng bắn "mong manh như sợi chỉ". Một tiến trình ngoại giao "đang đạt tiến triển". Một tổng thống "chưa hài lòng". Và những tiếng nổ vẫn vang vọng quanh vùng Vịnh.

4141 - Chiến lược Y tế Toàn cầu "Nước Mỹ trên hết" (America First) mang ý nghĩa gì đối với châu Phi – và thế giới?

Hình ảnh
Dr Ngozi Erondu   Associate Fellow, Global Health Programme   Hình ảnh — Một bác sĩ đứng tại cửa Trung tâm Y tế Manika ở thị trấn Kolwezi, tỉnh Lualaba, Cộng hòa Dân chủ Congo, ngày 2 tháng 8 năm 2025 (Ảnh: Arlette Bashizi/Dành cho The Washington Post qua Getty Images) Đã gần hai tháng trôi qua kể từ khi Chiến lược Y tế Toàn cầu "Nước Mỹ trên hết" (AFGHS) – văn kiện vốn được mong đợi từ lâu – chính thức được công bố. Ngay từ tựa đề, văn kiện này đã mang lại cảm giác thiếu nhất quán – đồng thời phơi bày một thực tế mà nhiều chuyên gia trong lĩnh vực này đã thấu hiểu từ lâu: rằng y tế toàn cầu, xét theo cách thức vận hành thực tế, hiếm khi thực sự mang tính "toàn cầu" đúng nghĩa. Thay vào đó, khái niệm này thường đồng nghĩa với việc một số ít quốc gia và tổ chức đã gây ảnh hưởng áp đảo lên quá trình xây dựng và quản lý các chính sách, chiến lược y tế tại các quốc gia nghèo hơn. AFGHS phản ánh một logic rõ ràng của nền ngoại giao thương mại: sử dụng viện trợ nước ngoài...

4140 - Ký ức Sài Gòn (1)

Hình ảnh
Tác giả Song Thao Tôi rời nơi chôn rau cắt rốn Hà Nội khi chỉ còn đúng 4 ngày nữa là bước qua tuổi 16, tuổi dậy thì. Nơi tới là Sài Gòn. Tôi bay bằng máy bay Cosara được Không Quân Pháp trưng dụng để chở nhân viên và gia đình vào Sài Gòn khi hiệp định Genève chia cắt đất nước vừa được ký kết một tuần trước. Khi đó chưa có phong trào di cư, cậu bé ( hay chàng trai) sắp 16 tuổi lòng phơi phới lần đầu được đi máy bay tới một nơi xa tít, tuốt tận miền Nam đất nước. Sài Gòn, nơi tôi bắt đầu tuổi thanh niên. Cái tuổi đẹp nhất đời người của tôi tại Sài Gòn dài tới 41 năm, ăn đứt 16 năm tại Hà Nội, chốn thơ dại của tôi. Ký ức của tôi về thành phố thân thương này rất đậm đà. Đậm đà không kém người dân chính gốc Sài Gòn. Từ ngày thành phố mất tên, ký ức về Sài Gòn là ký ức chung của những người dân Sài Gòn, dân chính gốc cũng như dân ngụ cư.

4139 - Cách đúng đắn để châu Âu gia tăng chi tiêu quốc phòng

Hình ảnh
Luis Simón  and Stephen G. Brooks  Mỹ nên cùng tài trợ cho công cuộc tái vũ trang của lục địa này Một binh sĩ Mỹ tham gia cuộc tập trận chung gần Xanthi, Hy Lạp, tháng 6 năm 2025. Ảnh: Louisa Gouliamaki / Reuters Các mối quan hệ an ninh của Hoa Kỳ với châu Âu đang dần rạn nứt. Ngay cả trước khi cuộc chiến tại Iran đưa khu vực Trung Đông trở lại vị trí ưu tiên hàng đầu trong tâm trí các nhà hoạch định chính sách, Hoa Kỳ vốn đã bắt đầu chuyển trọng tâm chú ý khỏi châu Âu để hướng tới việc răn đe Trung Quốc tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Động thái này đang diễn ra vào một thời điểm đầy hiểm họa, khi Nga đang gây sức ép lên lục địa này từ sườn phía đông trong lúc nước này nỗ lực chinh phục Ukraine. Kết quả là, người dân châu Âu ngày càng cảm thấy buộc phải tự lo liệu cho công cuộc quốc phòng của chính mình.

4138 - Ít nhất 3.5 triệu người nghèo mất food stamp vì ‘Big Beautiful Bill’

Hình ảnh
Mai Phi Long WASHINGTON, DC (NV) –  Ít nhất 3.5 triệu người Mỹ mất quyền nhận trợ cấp thực phẩm từ chương trình Supplemental Nutrition Assistance Program (SNAP, hay quen gọi là food stamp), trong giai đoạn từ Tháng Bảy đến Tháng Hai, sau khi các quy định mới trong đạo luật “Big Beautiful Bill” của Tổng Thống Donald Trump bắt đầu có hiệu lực, theo một phân tích được CNBC tường thuật hôm Thứ Bảy, 30 Tháng Năm.

4137 - Iran và cái bẫy "cuộc chiến không hồi kết"

Hình ảnh
Lawrence D. Freedman   Trong nỗ lực tránh sa lầy, nước Mỹ lại rơi vào ngõ cụt Một quả tên lửa Tomahawk của Mỹ tại một địa điểm không được tiết lộ, tháng 3 năm 2026. Ảnh: Hải quân Hoa Kỳ. Trong nhiều năm, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã chỉ trích gay gắt những người tiền nhiệm vì đã đẩy đất nước vào các "cuộc chiến không hồi kết" tại Trung Đông. Cuộc chiến mà ông phát động chống lại Iran có thể sẽ không kéo dài mãi mãi, nhưng hiện tại ông đang nhận thấy việc rút Hoa Kỳ ra khỏi một cuộc xung đột—mà chính ông có đủ lý do để phải hối tiếc—là vô cùng khó khăn. Vào cuối tuần qua, ông Trump khẳng định rằng một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran và mở cửa trở lại Eo biển Hormuz đã "về cơ bản được đàm phán xong" và gần như hoàn tất. Các quan chức Iran cũng cho biết họ đang tiến rất gần tới việc ký kết một biên bản ghi nhớ với Hoa Kỳ, theo đó sẽ chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận và dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ. Tuy nhiên, các điều khoản của thỏa thuận ...

4136 - Món quen mùa nước nổi: Cá linh bông điên điển

Hình ảnh
Nguyễn Quốc Việt ĐỒNG THÁP, Việt Nam (NV)  – Hằng năm, vừa qua cái hạn bà Chằn Tháng Bảy, người miền Tây nhấp nhổm chờ mùa nước nổi trở về. Trông mây trông gió, đoán già đón non: con nước năm nay lớn hay nhỏ, sớm hay muộn. Hỏi han nhau xem nước xuống tới đâu rồi.

4135 - Châu Phi hậu USAID: Ai sẽ chi trả cho các khoản y tế?

Hình ảnh
Dr Ebere Okereke   Associate Fellow, Global Health Programme Hình ảnh — Một nữ điều dưỡng cầm chiếc hộp của USAID chứa thuốc kháng retrovirus (ARV) vào ngày 24 tháng 4 năm 2025 tại Kisumu, Kenya. (Ảnh: Michel Lunanga/Getty Images) Việc Hoa Kỳ rút lui khỏi việc tài trợ y tế toàn cầu đã gây ảnh hưởng nặng nề một cách không cân xứng đối với các quốc gia châu Phi. Liệu các chính phủ châu Phi sẽ để cho vòng xoáy phụ thuộc này tiếp diễn, hay sẽ khẳng định lại chủ quyền đối với hệ thống y tế của chính mình?

4134 - Dấu vết để lại khi ‘địa ngục trần gian’ Alligator Alcatraz đóng cửa

Hình ảnh
Trúc Phương Mở cửa ngày 3 Tháng Bảy, 2025 và đốt tiền thuế của dân đến $1 triệu/ngày, trại giam khét tiếng Alligator Alcatraz có thể đóng cửa vào Tháng Sáu. CBS và The New York Times cho biết, các công ty được thuê để vận hành “địa ngục trần gian” Alligator Alcatraz đã được thông báo thu dọn và 1,400 người bị giam tại đây sẽ được chuyển trại.

4133 - Bondi né tránh các câu hỏi về Trump trong khi bảo vệ cách Bộ Tư pháp xử lý hồ sơ Epstein

Hình ảnh
Philip Wang Cựu bộ trưởng tư pháp Pam Bondi đến để điều trần trong một phiên phỏng vấn kín với Ủy ban Giám sát Hạ viện tại Đồi Capitol vào ngày 29 tháng 5 năm 2026. Ảnh: Andrew Harnik–Getty Images Vào thứ Sáu, cựu bộ trưởng tư pháp Pam Bondi đã từ chối trả lời các câu hỏi liên quan đến sự tham gia của Tổng thống Donald Trump trong cách chính quyền xử lý các cuộc điều tra về kẻ phạm tội tình dục đã bị kết án Jeffrey Epstein, trong một phiên phỏng vấn có ghi chép lại với các thành viên của Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ thuộc Hạ viện.

4132 - Một cuộc cách mạng về kiểm soát biển?

Hình ảnh
Richard Dunley                                   Ảnh: Hạ sĩ nhất John Hetherington qua Wikimedia Commons Khái niệm kiểm soát biển đã thay đổi. Trong những năm gần đây, một cuộc cách mạng thầm lặng đã diễn ra trong chiến lược hàng hải; theo đó, các lực lượng hải quân ngày càng được kỳ vọng sẽ thiết lập mức độ kiểm soát cao hơn trên phạm vi rộng lớn hơn của các đại dương trên thế giới, và duy trì sự kiểm soát đó trong khoảng thời gian dài hơn. Cho dù đó là các lực lượng NATO đang bảo vệ cơ sở hạ tầng hàng hải trọng yếu tại vùng Baltic, các quốc đảo Thái Bình Dương đang cần năng lực nhận thức tình hình trên biển để chống lại nạn đánh bắt cá trái phép, hay các tàu cảnh sát biển và dân quân biển của Trung Quốc đang chiếm đóng các thực thể địa lý trên Biển Đông, thì hải quân các quốc gia trên toàn cầu đều đang phải đối mặt với những thách thức to lớn và buộc phải vận hành theo những phương thức mới mẻ và độc ...

4131 - Hoài niệm trường xưa: Trung học tư thục Nguyễn Văn Khuê

Hình ảnh
Phạm Nhật Bình  (Ảnh trường Bồ Đề của Phật giáo thống nhất là trường trung học tư thục Nguyễn Văn Khuê trước năm 1975) Tôi tình cờ đọc bài “Khu dân sinh ngày ấy” của tác giả Từ Kế Tường trên trang newvietart.com thấy nhắc đến trường Nguyễn Văn Khuê, trong lòng bỗng dưng bồi hồi cảm khái. Vì tôi cũng là một học sinh lâu năm của trường, ngày hai buổi cuốc bộ từ hẻm 266 Tôn Đản xuyên qua những con đường đất ngoằn ngoèo của những xóm nhà lá nghèo nàn để ra hẻm Hãng Phân, lên Cầu Ông Lãnh. Từ đó xuống đầu đường Nguyễn Thái Học, băng qua ngã tư một bên là đường Nguyễn Công Trứ, một bên là đường Cô Giang, con đường nằm cạnh chợ Cầu Muối. Con đường đi học của tôi xa hơn họ Từ rất nhiều. Sở dĩ có tên hẻm Hãng Phân vì nơi đây là kho chứa phân của hãng phân bón có hình Con Cò, bên cạnh là hãng thuốc lá Bastos trên Bến Vân Đồn, Vĩnh Hội Quận Tư. Mỗi lần lên xuống dốc Cầu Ông Lãnh, ai cũng phải hít thở mùi thuốc lá Bastos dù có hút thuốc hay không.

4130 - Whitmer loại trừ khả năng tranh cử Tổng thống năm 2028, rồi sau đó lại rút lại tuyên bố này.

Hình ảnh
Chantelle Lee   Bà Whitmer phát biểu tại diễn đàn "Pancakes & Politics" do tờ Michigan Chronicle tổ chức, diễn ra tại địa điểm Elevate thuộc tòa nhà One Campus Martius ở Detroit, Michigan, vào ngày 8 tháng 4 năm 2026. Ảnh: Monica Morgan—Getty Images Whitmer loại trừ khả năng tranh cử Tổng thống năm 2028, rồi sau đó lại rút lại tuyên bố này. Dưới đây là những gì các ứng viên tiềm năng khác đã nói. Thống đốc bang Michigan, bà Gretchen Whitmer—người từ lâu đã được đồn đoán là một ứng viên tổng thống tiềm năng của Đảng Dân chủ—hôm thứ Năm đã tuyên bố rằng bà sẽ không tham gia tranh cử vào Nhà Trắng trong năm 2028; tuy nhiên, ngay sau đó, bà lại rút lại tuyên bố này.

4129 - Thế giới hôm nay: 29/05/2026

Hình ảnh
Nguồn:  The Economist  | Biên dịch:  Nguyễn Thị Kim Phụng J.D. Vance nói rằng  Mỹ  và  Iran  đã tiến “rất gần” đến một thỏa thuận nhưng ông không biết “khi nào hoặc liệu” Donald Trump có ký nó hay không. Theo Phó Tổng thống Mỹ, “một vài điểm khác biệt về ngôn ngữ” vẫn chưa được giải quyết, bao gồm cả “vấn đề làm giàu [uranium].” Theo các báo cáo, thỏa thuận này sẽ buộc cả hai bên gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày trong khi họ tổ chức thêm các cuộc thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran.

4128 - Con đường vươn tới không gian chạy qua các vùng Cực

Hình ảnh
Rebecca Pincus  and  David Marsh   Hình ảnh: Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) qua Wikimedia Commons. Tại sao lại có nhiều ăng-ten trên quần đảo Svalbard hơn bất cứ nơi nào khác trên Trái Đất? Chính là Svalbard — nơi mà việc nuôi mèo và sinh nở bị cấm, và số lượng gấu Bắc Cực còn nhiều hơn cả con người? Cụm đảo nằm tại Bắc Cực này, cách Na Uy một nghìn km, lại đóng vai trò then chốt đối với mọi thứ, từ bản tin dự báo thời tiết của bạn cho đến hệ thống định vị trên chiếc xe hơi của bạn. Nằm ở vĩ độ 78 độ Bắc, Svalbard là trạm mặt đất vệ tinh có vĩ độ cao nhất trên Trái Đất, đồng thời là một điểm nút thiết yếu trong sự phụ thuộc ngày càng tăng của nhân loại vào không gian vũ trụ. Trên thực tế, các vùng cực — bao gồm Bắc Cực và Nam Cực — đều đóng vai trò tối quan trọng đối với việc tiếp cận không gian. Các vùng cực là nơi duy nhất trên Trái Đất mà lợi ích an ninh của Mỹ, sự sống còn của Nga, và tham vọng của Trung Quốc giao thoa một cách rõ ràng v...