3553 - Tại sao vụ cháy mới nhất ở Hồng Kông lại gây chết người đến vậy—và không phải là vụ cháy đầu tiên của thành phố

Chad de Guzman Reporter

Người dân theo dõi các tòa nhà dân cư tiếp tục bốc cháy tại Wang Fuk Court quận Tai Po Hồng Kông vào ngày 27 tháng 11 năm 2025. Isaac Lawrence—Getty Images

Ít nhất 128 người đã thiệt mạng trong một trong những vụ cháy chết người nhất từ ​​trước đến nay của Hồng Kông, bùng phát vào thứ Tư và tàn phá một khu nhà ở nhiều tòa nhà.

Vụ cháy tại khu Vương Phúc, một khu phức hợp tám tòa nhà được xây dựng vào những năm 1980 ở phía đông bắc quận Đại Bộ, bắt đầu vào chiều thứ Tư và lan sang bảy tòa nhà trong khu nhà. Đến tối, thành phố đã nâng mức báo động cháy lên cấp độ 5—mức độ nghiêm trọng cao nhất trong thang đo của thành phố. Theo phó giám đốc cứu hỏa Derek Armstrong Chan, đám cháy tiếp tục lan rộng đến hết thứ Năm, mặc dù đến thứ Sáu, chỉ còn một vài căn hộ vẫn còn cháy. Các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn cũng đang kết thúc, và Chan cho biết trong một cuộc họp báo sáng thứ Sáu rằng họ "dự kiến ​​đám cháy sẽ được dập tắt hoàn toàn vào tối nay".

Các nhà chức trách vẫn đang điều tra nguyên nhân vụ cháy, nhưng những phát hiện ban đầu của họ cho thấy tốc độ lan truyền "bất thường" của đám cháy có thể được tiếp tay bởi các vật liệu dễ cháy. Trong một cuộc họp báo sáng thứ Năm, Bộ trưởng An ninh Hồng Kông Chris Tang cho biết các quan chức đang xem xét "lưới bảo vệ và màng phim trên tường ngoài của các tòa nhà, cũng như một số tấm bạt chống thấm và tấm nhựa" có thể đã "lan truyền ngọn lửa dữ dội và nhanh hơn nhiều so với một số vật liệu tuân thủ", cũng như "các tấm polystyrene giãn nở được dán trên cửa sổ".

Việc sử dụng giàn giáo tre truyền thống của thành phố, vốn được sử dụng tại các tòa nhà ở khu Vương Phúc, đang được cải tạo từ năm 2024, cũng đang được xem xét lại. Theo một tuyên bố của chính quyền, Sở Cứu hỏa Hồng Kông đã phát hiện khi đến hiện trường rằng giàn giáo và lưới xanh trên các tòa nhà đã bắt lửa. Các video lan truyền trên mạng xã hội cũng cho thấy ngọn lửa đã thiêu rụi lưới, để lại giàn giáo tre.

Sáng sớm thứ Năm, cảnh sát Hồng Kông thông báo đã bắt giữ ba cá nhân từ một công ty kỹ thuật xây dựng vì nghi ngờ ngộ sát, sau khi phát hiện họ đã lắp đặt các tấm polystyrene. Một phát ngôn viên nói với truyền thông địa phương rằng cảnh sát "có lý do để tin rằng những người chịu trách nhiệm của công ty đã vô cùng cẩu thả, dẫn đến vụ việc và khiến đám cháy lan rộng nhanh chóng".

Hàng chục người đã được đưa đến bệnh viện và hàng trăm cư dân khác vẫn chưa được tìm thấy, nhưng số người chết trong vụ cháy tòa nhà Vương Phúc đã vượt qua số người chết trong vụ cháy tòa nhà Garley năm 1996 khiến 41 người chết và 81 người bị thương.

Tuy nhiên, Hồng Kông đã từng là nơi xảy ra nhiều vụ cháy lớn trong quá khứ, giống như vụ cháy tòa nhà Vương Phúc, có nhiều nguyên nhân cụ thể, nhưng cũng thường có chung một số yếu tố góp phần gây ra mức độ chết người.

Mật độ

Hồng Kông, một Đặc khu hành chính bán tự trị của Trung Quốc, là một trong những khu vực có mật độ dân số cao nhất thế giới, với 6.900 cư dân trên mỗi km vuông. Nhiều tòa nhà được xây dựng gần nhau, đặc biệt là ở Đảo Hồng Kông và khu vực lân cận Cửu Long, khiến hỏa hoạn dễ lan rộng.

Tuy nhiên, mật độ dân số cao của thành phố này cũng phần lớn là do sự phổ biến của các căn hộ được chia nhỏ - những căn phòng nhỏ, đôi khi trông giống như chuồng thú - nơi cư dân có thể chen chúc và sinh sống với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với một căn hộ tiêu chuẩn ở Hồng Kông.

Vào tháng 4 năm 2024, một vụ hỏa hoạn liên quan đến một khu chung cư 60 năm tuổi ở Yau Ma Tei, khu vực Cửu Long đã khiến năm người thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Trong một bài xã luận vào thời điểm đó về những rủi ro liên quan đến những ngôi nhà này, tờ South China Morning Post giải thích rằng, mặc dù một điếu thuốc lá có thể là nguyên nhân gây ra hỏa hoạn, nhưng lính cứu hỏa cho biết các căn hộ được chia nhỏ và "những thay đổi về cấu trúc" trong tòa nhà đã làm phức tạp các nỗ lực cứu hộ.

Mười ba năm trước, một vụ hỏa hoạn ở Mong Kok, cũng thuộc khu vực Cửu Long, đã khiến chín người thiệt mạng, 34 người bị thương và hơn một trăm người mất nhà cửa. Sau đó, chính quyền chỉ ra rằng mối nguy hiểm càng trầm trọng hơn do các căn hộ được chia nhỏ đã chặn mất lối vào tòa nhà.

Khó khăn kinh tế

Hồng Kông cũng là một trong những nơi đắt đỏ nhất thế giới để sinh sống, và cả cá nhân lẫn doanh nghiệp tại đặc khu hành chính này thường tìm cách cắt giảm chi phí, mà trong trường hợp hỏa hoạn, cuối cùng đã chứng minh là vô cùng tốn kém.

Căn hộ được chia nhỏ là một giải pháp ứng phó với thị trường nhà ở đắt đỏ, và nhiều cư dân đã bỏ qua các yêu cầu an toàn để có nơi ở.

Việc chống cháy cũng rất tốn kém. Trong vụ cháy Du Ma Địa năm 2024, chủ sở hữu tòa nhà được cho là đã gặp khó khăn trong việc huy động vốn để tuân thủ các hướng dẫn về an toàn phòng cháy chữa cháy, một ủy viên hội đồng quận lưu ý rằng "chi phí ngày càng cao để nâng cấp các cơ sở và thiết bị phòng cháy chữa cháy, đặc biệt là trong quá trình đấu thầu, đã không giúp ích gì", theo SCMP.

Giàn giáo tre, vốn được cho là có liên quan đến sự tàn phá của vụ hỏa hoạn mới nhất, cũng được biết đến như một giải pháp thay thế rẻ tiền cho các doanh nghiệp xây dựng mặc dù Cục Phát triển Thành phố đang thúc đẩy "việc áp dụng rộng rãi hơn giàn giáo kim loại trong các công trình công cộng một cách dần dần", một quan chức của cục đã chỉ ra "những điểm yếu cố hữu của tre như tính chất cơ học thay đổi, hư hỏng theo thời gian và khả năng bắt lửa cao, v.v., gây ra những lo ngại về an toàn".

Thực thi lỏng lẻo

Các chính trị gia trong thành phố đã lưu ý rằng nhiều tòa nhà trong thành phố đang nhanh chóng xuống cấp và cần được chống cháy tốt hơn.

Tuy nhiên, các vụ cháy trước đây cho thấy việc tuân thủ các lệnh của chính phủ còn kém. Trong vụ cháy Du Mã Địa năm 2024, Sở Xây dựng của thành phố đã ban hành lệnh an toàn phòng cháy chữa cháy cho chủ sở hữu của tòa nhà nói trên vào năm 2008—bao gồm cả việc kêu gọi họ thay thế cửa chống cháy và trang bị cho tòa nhà vật liệu chống cháy tốt hơn. Tuy nhiên, SCMP đưa tin rằng mặc dù sở đã theo dõi, lệnh này vẫn chưa được thực hiện.

Kể từ vụ cháy đó, các nhà lập pháp đã thông qua một đạo luật cho phép chính quyền thực hiện các công trình cải thiện an toàn phòng cháy chữa cháy và nhắm vào các chủ sở hữu tòa nhà không tuân thủ. Tuy nhiên, một nhà lập pháp thành phố đã nêu ra hồi đầu năm nay rằng các vi phạm vẫn tiếp diễn, bao gồm việc các lối đi công cộng bị chặn bởi nhiều vật dụng khác nhau và cửa ngăn khói vẫn mở trong các tòa nhà composite và nhà máy.

Dữ liệu mới nhất của chính phủ cho thấy tính đến tháng 1, hơn 8.600 thông báo giảm thiểu nguy cơ cháy nổ đã được ban hành tại Hồng Kông, sau khi kiểm tra các tòa nhà cũ, có nguy cơ cao. Hơn 300 trong số các thông báo này liên quan đến việc truy tố hoặc kết án.

https://time.com/7337132/hong-kong-deadliest-fire-deaths-causes-factors-density-poverty-rules/

***

Why Hong Kong’s Latest Fire Is So Deadly—and Not the City’s First

People watch as residential buildings continue to burn at Wang Fuk Court in the Tai Po district in Hong Kong on Nov. 27, 2025.Isaac Lawrence—Getty Images

At least 128 people have died in one of Hong Kong’s deadliest-ever blazes that broke out Wednesday and devastated a multi-block housing estate.

The fire in Wang Fuk Court, an eight-block complex built in the 1980s in the northeastern district of Tai Po, began on Wednesday afternoon and spread to seven of the estate’s buildings. By nightfall, the city upgraded the fire to a level 5 alarm—the highest severity on the city’s scale. It continued to burn through Thursday, though by Friday, only a few units remained on fire, according to deputy fire chief Derek Armstrong Chan. Search and rescue operations were also wrapping up, and Chan said in an early Friday press conference that they “expect the fire to be fully put out tonight.”

Authorities are still investigating the fire’s cause, but their preliminary findings flagged the “unusual” speed at which it spread was potentially abetted by flammable materials. Hong Kong Security Secretary Chris Tang, in a press conference early Thursday, said that officials are looking into the “protective netting and films on the buildings’ exterior walls, as well as some waterproof tarpaulins and plastic sheeting” that may have “spread the fire much more violently and rapidly than some compliant materials,” as well as “expanded polystyrene sheets pasted on windows.”

The city’s historical use of bamboo scaffolding, which was in use at the Wang Fuk Court blocks, which has been under renovation since 2024, also came under renewed scrutiny. Hong Kong’s Fire Services Department saw upon arrival at the estate that the scaffolding and the green mesh on the buildings had caught fire, according to a government statement. Videos circulating on social media also show that the fire had burned through the mesh, leaving the bamboo scaffolding behind.

Early Thursday, Hong Kong police announced the arrest of three individuals from a construction engineering firm on suspicion of manslaughter, after officers found they had installed the polystyrene sheets. A spokesperson told local media that police “have reason to believe that the company’s responsible persons were grossly negligent, which led to the incident and caused the fire to spread rapidly.”

Dozens have been sent to the hospital and hundreds more residents remain unaccounted for, but the death toll in the Wang Fuk Court fire has already surpassed that of the 1996 Garley Building fire that left 41 dead and 81 injured.

But Hong Kong has been the site of many significant fires in the past, which, like the Wang Fuk Court incident, have had various specific causes, but have also often shared some factors that contributed to their deadliness.

Density

Hong Kong, a semi-autonomous Special Administrative Region of China, is one of the most densely populated areas in the world, with 6,900 residents per sq km. Many buildings are built close to each other, especially in Hong Kong Island and neighboring Kowloon, making it easy for fires to spread. 

However, the city also owes much of its high population density to the prevalence of subdivided flats—small cut rooms, sometimes resembling animal cages—where residents can cram and reside in for a fraction of the cost of a standard Hong Kong flat.

In April 2024, a fire involving a 60-year-old tenement block in Yau Ma Tei in the Kowloon area left five people dead and dozens injured. In an op-ed at the time about the risks associated with these homes, the South China Morning Post explained that, while a cigarette may have caused the fire, firefighters said subdivided units and “structural alterations” in the building complicated rescue efforts.

Thirteen years earlier, a fire in Mong Kok, also in the Kowloon area, left nine dead, 34 injured, and more than a hundred people homeless. Authorities then pointed out that the danger was exacerbated by the subdivided flats cutting off points of access for the building.

Economic struggle

Hong Kong is also among the most expensive places to live globally, and both individuals and businesses in the Chinese enclave often seek cost-cutting shortcuts that, in the case of fires, have proven immensely costly in the end.

Subdivided flats are a response to an expensive housing market, and many residents have foregone safety requirements for the sake of having a place to live.

Fireproofing is also expensive. In the 2024 Yau Ma Tei fire, the building’s owners reportedly encountered difficulties in raising funds to comply with fire safety guidelines, with a district councillor noting that “the increasingly high cost of upgrading fire prevention facilities and equipment, especially in the bidding process, had not helped,” according to SCMP.

Bamboo scaffolding, which has been linked to the latest conflagration’s devastation, is also known as a cheap alternative for construction businesses despite the city’s Development Bureau pushing to “drive a wider adoption of metal scaffolds in public building works progressively,” with a bureau official citing bamboo’s “intrinsic weaknesses such as variation in mechanical properties, deterioration over time and high combustibility, etc, giving rise to safety concerns.”

Lax enforcement

Politicians in the city have flagged that many of the city’s buildings are rapidly aging and in need of better fireproofing.

But previous fires have shown that compliance with government orders has been poor. In the 2024 Yau Ma Tei fire, the city’s Buildings Department already issued fire safety orders to the owners of the block in question in 2008—including calling for them to replace fire doors and outfit the building with more fire-resistant material. But SCMP reported that despite the department’s follow-up, the order had not been followed.

Since that fire, legislators passed a law enabling the government to carry out fire safety improvement works and target building owners who fail to comply. But a city lawmaker raised earlier this year that violations persist, including public passageways being blocked by miscellaneous items and smoke-stop doors being left open in composite buildings and factory buildings.

Latest government data show that more than 8,600 fire hazard abatement notices have been issued in Hong Kong as of January, following inspections of old, high-risk buildings. More than 300 of these notices involved prosecutions or convictions.