5327 - Nội bộ MAGA: Sói ăn thịt sói

Trúc Phương/Người Việt

Cách đây chỉ hơn nửa năm, phong trào MAGA còn là thứ quyền lực bao trùm thống trị hệ sinh thái truyền thông cánh hữu. Tuy nhiên, sau chuỗi biến động dữ dội – từ xung đột Israel, sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc da trắng, đến cuộc đại chiến giữa các thủ lĩnh truyền thông bảo thủ – MAGA đang bước vào cuộc nội chiến khốc liệt nhất kể từ ngày khai sinh. Một phong trào từng thống nhất dưới cái tên Trump nay bị chia rẽ, nghi kỵ, và thậm chí đâm chém lẫn nhau ngay giữa “sân nhà”…

Fuentes, kẻ tôn thờ chủ nghĩa thượng đẳng da trắng, có quan điểm chính trị cực đoan, thuyết trình trên đường phố New York, hồi Tháng Mười Một, 2021. (Hình: Stephanie Keith/Getty Images)

Hỗn loạn đến mức nào?

Câu hỏi lớn nhất đang được những người sừng sỏ trong “vũ trụ” MAGA tranh luận gay gắt nhất là MAGA có còn “thuần khiết” với những mục tiêu ban đầu hay không. Trên bề mặt, MAGA vẫn ủng hộ Trump nhưng ngày càng ít liên quan hơn trong việc định hình chương trình nghị sự của Trump, và đang mất dần khả năng đoàn kết để duy trì việc nhận thức những ý tưởng truyền thống xuyên suốt của cánh hữu. Chưa bao giờ bằng lúc này, khi mà MAGA dành nhiều thời gian để đấu đá lẫn nhau hơn là tấn công những kẻ thù bên ngoài nhãn quan của họ.

Sự khủng hoảng nhận thức về “giá trị” của “lý tưởng” MAGA đang bị thách thức nghiêm trọng. Có quá nhiều chính sách của Trump đang được xem là hoàn toàn vi phạm các nguyên tắc tiên phong của “America First.” Những kẻ cực hữu khét tiếng như Steve Bannon thậm chí nói rằng cử tri thuộc tầng lớp lao động – lực lượng nòng cốt mang lại sức mạnh của phong trào – đang bị những kẻ giàu có và có thế lực chèn ép “tàn bạo không một chút lương tri.”

Chưa hết, “thực tế đáng thất vọng nhất trong chín tháng qua là phần lớn đảng Cộng Hòa lại thù ghét tự do ngôn luận chẳng khác gì bọn cánh tả,” Tucker Carlson nói. Còn nữa, nhiều người nhận ra rằng ngày càng có nhiều “MAGA rởm,” “theo đóm ăn tàn” khoác áo MAGA, đang bám đuôi Trump để trục lợi.

“Khi những kẻ nịnh nọt xuất hiện ở Washington, DC gần đây, chủ đề được mọi người bàn tán nhiều nhất là mức độ tham nhũng trắng trợn,” Mike Cernovich, người ủng hộ MAGA lâu năm, đăng trên X. “Nó ở mức độ mà người ta chỉ có thể thấy trong sách sử. (Tham nhũng xảy ra) gần như ở mọi ban bộ…”

Ngòi nổ Nicholas Fuentes

Không sự kiện nào dẫn đến cuộc hỗn loạn nội bộ MAGA bằng vụ Nicholas Fuentes được mời tham gia chương trình podcast của Tucker Carlson ngày 27 Tháng Mười. Sự kiện này, chứ không phải chuyện ồn ào liên quan bà Dân Biểu Marjorie Taylor Greene, mới thật sự là vấn đề nghiêm trọng nhất cho thấy mức độ rạn nứt nội bộ MAGA.

Nicholas Fuentes, mới 27 tuổi, một kẻ tôn thờ chủ nghĩa thượng đẳng da trắng, có quan điểm chính trị cực đoan đến mức chính MAGA cũng kinh tởm. Do vậy, việc Fuentes xuất hiện trong một kênh có đến ba triệu người theo dõi được xem là điều phỉ nhổ đối với MAGA. Trong thực tế, buổi nói chuyện khoảng hai tiếng của Fuentes với Tucker Carlson có hơn năm triệu lượt xem.

Bốn năm trước, Nick Fuentes hầu như bị tẩy chay mọi nơi. Vi phạm chính sách ngôn từ thù hận; cổ vũ việc bạo loạn phá hoại Điện Capitol ngày 6 Tháng Giêng, 2021; rằng chủ thuyết Nazi cần được khôi phục,… Fuentes từng bị cấm trên gần như mọi nền tảng mạng xã hội và cả một số dịch vụ thanh toán. Bây giờ, danh khoản X (Twitter) của Fuentes có hơn một triệu người theo dõi. Trước khi bị ám sát, Charlie Kirk cũng là kẻ thù không đội trời chung của Fuentes.

Năm ngày mỗi tuần, hàng ngàn người hâm mộ xem Nick Fuentes tranh luận về nguy cơ của làn sóng nhập cư, chủ nghĩa nữ quyền và “cộng đồng Do Thái có tổ chức.”

Fuentes thuyết giảng về sự thiếu cấp tiến của đảng Cộng Hòa, sự phản bội của nhà nước Israel, thậm chí sự yếu đuối của Trump. Nỗi ám ảnh của Fuentes với Israel không bắt nguồn từ mối lo ngại về cuộc chiến ở Gaza mà là niềm tin rằng người Do Thái phải chịu trách nhiệm cho hầu hết các vấn đề của xã hội loài người, rằng Adolf Hitler là nhân vật vĩ đại “thật sự ngầu” (“really fucking cool”) và cuộc diệt chủng Holocaust chẳng có gì ghê sớm vì nó tương tự việc “nướng bánh quy.”

Khi Elon Musk cho phép Fuentes trở lại X vào năm 2024, các bài đăng và video clip của đương sự có hàng triệu người theo dõi. Trong đêm bầu cử tổng thống 2024, một bài chế giễu người phụ nữ ủng hộ quyền phá thai của Fuentes có đến hơn 90 triệu lượt xem! Tháng Mười, trước khi bị xóa, podcast Fuentes là podcast được xem nhiều nhất trên Spotify. Năm 2021, Fuentes từng nói: “Công việc của tôi là tiếp tục đẩy mọi thứ đi xa hơn… Chúng tôi sẽ bị dán nhãn là phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, bài Do Thái, kỳ thị, kệ mẹ hết đi…”

Tháng Mười Một, 2022, Fuentes từng được mời đến dinh thự Mar-a-Lago để dùng bữa với Trump. Nói về cuộc gặp, Fuentes kể, “Tôi đang cố giúp ông ấy lấy lại phong độ… Tôi nói, ‘Tôi nghĩ ông là một trong những người Mỹ vĩ đại nhất còn sống!’” Phần mình, Trump nhận xét, “Anh chàng này rất cứng rắn. Tôi thích anh ta!”

Cuộc phỏng vấn Carlson với Fuentes đã và tiếp tục gây phản ứng dữ dội từ những nhân vật bảo thủ cộm cán, từ Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz (Cộng Hòa-Texas) đến Ben Shapiro (đồng sáng lập trang tin bảo thủ The Daily Wire). Vụ việc dẫn đến cuộc khủng hoảng nội bộ trầm trọng, đặc biệt là trong giới bảo thủ lớn tuổi.

Đó là những người từng lo sợ “các thế lực đen tối” từ lâu rình rập MAGA giờ đây bắt đầu xâm nhập vào bên trong để phá hoại những tư tưởng “tinh tuyền” của MAGA. Tại sao Tucker Carlson cho phép Fuentes xuất hiện trên chương trình mình? Tại sao Tucker Carlson không phản bác chủ nghĩa phân biệt chủng tộc bệnh hoạn của hắn? Tờ Wall Street Journal gọi quan điểm chính trị của Fuentes là “chất độc.” Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz nói rằng bất kỳ đảng viên Cộng Hòa nào không lên án Fuentes đều là “bọn hèn nhát và đồng lõa với cái ác” (“How Right-wing extremism is tearing Maga apart”/The Telegraph).

Nhân vật cực hữu Rod Dreher gọi những kẻ như Fuentes là “những chàng trai lạc lõng của nước Mỹ thời Weimar” (thời kỳ Cộng Hòa Weimar – tức giai đoạn nước Đức từ 1919 đến 1933, lúc Hitler lên nắm quyền). Đó là một thế hệ mất phương hướng về mục đích lẫn đạo đức. Trong khi đó, Kevin Roberts, chủ tịch Heritage Foundation, lại bênh vực Carlson, cho rằng chuyện chẳng có gì đáng ồn ào. Đến lúc này, nội chiến trong thượng tầng MAGA nổ tung.

“Hàng không mẫu hạm” Heritage Foundation đang chìm

Là nơi soạn “cẩm nang trị quốc” Project 2025 cho Trump, chẳng có tổ chức nào có uy tín chính trị lẫn sức ảnh hưởng mạnh bằng Heritage Foundation. Với doanh thu hàng năm khoảng $100 triệu, Heritage thống trị vị trí trung tâm trong các liên minh hình thành nên chủ nghĩa bảo thủ Mỹ và đảng Cộng Hòa. Nhà bình luận Dominic Green gọi Heritage là “hàng không mẫu hạm” giữa những hạm đội gồm các viện nghiên cứu bảo thủ ở Washington, DC (“The MAGA civil war begins: Can conservative institutions figure out what to do?”/Washington Examiner).

Ít nhất năm thành viên trong nhóm bài Do Thái của Heritage đã từ chức để phản đối thái độ bênh vực Carlson của Kevin Roberts. Thành viên sừng sỏ Chris DeMuth lẫn nghiên cứu viên cao cấp Stephen Moore cũng rời khỏi Heritage vào thượng tuần Tháng Mười Một.

Heritage không phải là một viện nghiên cứu chính sách thông thường. Kể từ thời Ronald Reagan, tổ chức này đã là phong trào bảo thủ có uy tín lớn, là đầu não thai nghén nhiều chính sách. Nhiều chuyên gia dày dạn kinh nghiệm của họ từng làm việc cho các tổng thống Cộng hòa. Heritage tự hào tuyên bố họ luôn hoạt động với “một tiếng nói duy nhất”, nhấn mạnh rằng các học giả của họ phải có lập trường thống nhất trong các vấn đề then chốt.

Tuy nhiên, bắt đầu từ thời Kevin Roberts, đường lối Heritage thay đổi. Thay vì phục vụ lợi ích quốc gia, họ nhắm vào đảng phái, cụ thể hơn là “phò” Trump. Từ khi đảm nhận vị trí chủ tịch vào năm 2021, Kevin Roberts gắn liền Heritage với phong trào MAGA.

Với vụ Carlson-Fuentes, Roberts đang đối mặt mối đe dọa lớn nhất đối với vị trí lãnh đạo trong bốn năm cầm quyền. Cách Kevin Roberts xử lý cuộc khủng hoảng đang diễn ra là một phép thử không chỉ đối với sự liên kết của phe cánh hữu MAGA với chủ nghĩa bài Do Thái mà còn cả mối quan hệ vốn thường xuyên thù địch của nội bộ họ với các nguyên tắc lâu đời của đảng Cộng Hòa.

Một cách toàn cảnh, tất cả diễn biến gần đây, từ vụ Nicholas Fuentes, sự kiện Marjorie Taylor Greene loan bố từ chức đến cuộc khủng hoảng liên quan vấn đề quan điểm và nguyên tắc của đường lối trong Heritage, cho thấy một cuộc nội chiến gay gắt và ngày càng lan rộng trong nội bộ phe cánh hữu Mỹ, phơi bày những rạn nứt lâu đời – giữa phe bảo thủ và phe dân túy, giữa những người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái và những người hoài nghi Israel, giữa cánh MAGA chính thống và phe MAGA “tiến bộ,” giữa thế hệ già và lớp trẻ…

Quan trọng hơn, thượng tầng MAGA đang bất lực nhìn và không ai chịu trách nhiệm tạo ra con quái vật đang hình thành. Sự hỗn loạn nội bộ MAGA cũng cho thấy mức độ mà đảng Cộng hòa, vốn đã bị những kẻ cực đoan tràn ngập những năm gần đây, giờ đây dường như không thể kiểm soát nổi tình trạng cắn xé nhau. Nó không còn là một cuộc mâu thuẫn nội bộ. Nó là cuộc chiến giữa bầy sói này với bầy sói kia trong cùng một đàn.

https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/noi-bo-maga-soi-an-thit-soi/