Callum Sutherland Reporter
Tổng thống Donald Trump đã đe dọa sẽ leo thang cuộc chiến bằng cách "đánh sập và xóa sổ hoàn toàn" các nhà máy điện, giếng dầu, cũng như cảng dầu trọng yếu của Iran là đảo Kharg.
Sáng thứ Hai, ông Trump cho biết đã đạt được "những bước tiến lớn" trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến; tuy nhiên, ông cũng cảnh báo về những hành động cứng rắn sắp tới nếu "một thỏa thuận không sớm đạt được" và nếu tuyến đường thủy huyết mạch là Eo biển Hormuz "không ngay lập tức được mở cửa trở lại cho hoạt động giao thương".
Ông Trump tuyên bố rằng hành động quân sự của Hoa Kỳ—nếu được thực hiện—sẽ là "sự trả đũa cho vô số binh sĩ của chúng ta, cũng như những người khác, đã bị Iran tàn sát và sát hại trong suốt 47 năm cai trị đầy khủng bố của chế độ cũ".
Lời đe dọa của Tổng thống Hoa Kỳ được đưa ra trong bối cảnh dầu mỏ tiếp tục bị sử dụng như một con bài mặc cả địa chính trị trong cuộc chiến với Iran—cuộc chiến hiện đã bước sang ngày thứ 31.
Kể từ khi những đợt không kích đầu tiên của liên quân Mỹ-Israel khiến cựu Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei thiệt mạng vào ngày 28 tháng 2, Iran đã đáp trả bằng cách nhắm vào các nhà máy lọc dầu cùng những cơ sở hạ tầng sản xuất trọng yếu khác trên khắp khu vực Vùng Vịnh. Tuy nhiên, động thái mang tính bước ngoặt nhất chính là việc Iran thực tế đã phong tỏa Eo biển Hormuz—một eo biển hẹp nằm giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman, nơi trung chuyển khoảng một phần năm tổng sản lượng dầu mỏ toàn cầu.
Trước đó, ông Trump đã từng đe dọa buộc Iran phải mở lại Eo biển này, song tuyến đường thủy này vẫn tiếp tục chìm trong tình trạng bất ổn nghiêm trọng.
Giá dầu và khí đốt đã tăng vọt do sự đình trệ của tuyến đường vận chuyển trọng yếu này, gây ra những tác động lan rộng trên phạm vi toàn cầu. Sáng thứ Hai, giá dầu thô Brent đã chạm mức 115 USD/thùng. Trước khi cuộc chiến với Iran nổ ra, mức giá này chỉ dao động quanh ngưỡng 72 USD/thùng. Các trạm xăng tại Hoa Kỳ cũng chịu ảnh hưởng nặng nề, khiến giá xăng hiện đạt mức trung bình toàn quốc là 3,99 USD/gallon.
Lời đe dọa đưa ra sáng thứ Hai của ông Trump về việc sẽ "xóa sổ" đảo Kharg nếu một thỏa thuận không sớm đạt được diễn ra sau khi ông đã nhiều lần đề cập đến khả năng chiếm giữ cảng dầu trọng yếu này.
Việc chiếm quyền kiểm soát hòn đảo này sẽ đòi hỏi phải huy động lực lượng bộ binh, và nhiều khả năng sẽ khiến cuộc chiến leo thang một cách dữ dội; bởi lẽ, Iran từng cảnh báo rằng bất kỳ hành động xâm lược nào nhằm vào các hòn đảo của nước này cũng sẽ "phá vỡ mọi giới hạn kiềm chế" và dẫn đến cảnh đổ máu. Dưới đây là tổng hợp những phát ngôn trước đây của ông Trump về Đảo Kharg và lý do tại sao trung tâm dầu mỏ này lại mang tầm quan trọng chiến lược to lớn đến vậy:
Ông Trump nói rằng Mỹ có thể "chiếm lấy" Đảo Kharg
Giữa lúc căng thẳng leo thang với Iran, ông Trump tuyên bố rằng Mỹ có thể "chiếm lấy" hòn đảo này.
"Có thể chúng tôi sẽ chiếm Đảo Kharg, cũng có thể không. Chúng tôi có rất nhiều lựa chọn," ông Trump chia sẻ với tờ Financial Times trong một cuộc phỏng vấn được đăng tải vào Chủ nhật.
Việc chiếm giữ hòn đảo này sẽ đòi hỏi phải có quân đội hiện diện trên thực địa và yêu cầu quân đội Mỹ "phải đóng quân tại đó trong một khoảng thời gian," ông Trump nói thêm.
Tổng thống Mỹ cho biết "lựa chọn ưu tiên" của ông là "chiếm lấy nguồn dầu mỏ," ám chỉ đến việc Mỹ đang kiểm soát hoạt động bán dầu tại Venezuela.
"Thú thật với các bạn, điều tôi thích nhất là chiếm lấy nguồn dầu mỏ của Iran, nhưng một số kẻ ngốc nghếch ở Mỹ lại hỏi: 'Tại sao ông lại làm thế?' Tuy nhiên, họ đúng là những kẻ ngốc," ông tuyên bố.
Ông Trump nhắm vào "viên ngọc quý của Iran" trong các cuộc tấn công và đe dọa sẽ có thêm hành động
Vào ngày 13 tháng 3, ông Trump tuyên bố rằng Mỹ đã "thực hiện một trong những cuộc oanh tạc mạnh mẽ nhất trong lịch sử Trung Đông" và đã "san phẳng hoàn toàn mọi mục tiêu quân sự tại 'viên ngọc quý' của Iran là Đảo Kharg."
Ông xác nhận rằng cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo vẫn còn nguyên vẹn, nhưng đe dọa sẽ xem xét lại quyết định "không xóa sổ [chúng]" nếu một số điều kiện nhất định không được đáp ứng.
Trong một cuộc phỏng vấn vào ngày hôm sau, ông Trump nói rằng "chúng tôi có thể sẽ tấn công" Đảo Kharg "thêm vài lần nữa, chỉ để cho vui thôi."
Ông Trump đe dọa phá hủy các đường ống dẫn dầu "chỉ bằng một mệnh lệnh đơn giản"
"Chúng tôi đã phá hủy mọi thứ trên đảo, ngoại trừ khu vực chứa dầu... chúng tôi đã không muốn làm điều đó, nhưng chúng tôi sẽ làm điều đó," ông Trump phát biểu tại một cuộc họp báo vào ngày 16 tháng 3, một lần nữa đe dọa sẽ thực hiện thêm các hành động quân sự.
Ông Trump cho biết quyết định tránh tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ là nhằm "mục đích tái thiết đất nước đó vào một ngày nào đó," và nhận định rằng ông cho rằng "chúng tôi đã làm đúng."
Tuy nhiên, ông cũng nói rõ rằng lập trường của mình hoàn toàn có thể thay đổi. “Chỉ cần một từ đơn giản thôi là các đường ống dẫn cũng sẽ biến mất, nhưng sẽ phải mất một thời gian rất dài để xây dựng lại chúng,” ông cảnh báo.
Trong một cuộc phỏng vấn từ nhiều thập kỷ trước, ông Trump từng tuyên bố sẽ “giáng đòn mạnh vào Đảo Kharg”.
Ông Trump đã bày tỏ sự quan tâm đến Đảo Kharg từ nhiều năm trước khi ông đảm nhiệm chức vụ Tổng thống.
Trong một cuộc phỏng vấn với tờ *Guardian* vào năm 1988, vị doanh nhân nổi tiếng khi đó đã hé lộ những tham vọng chính trị, khi tuyên bố: “Nếu tôi muốn trở thành Tổng thống, thì tôi sẽ trở thành Tổng thống.”
Khi được hỏi ông sẽ xử lý vấn đề Iran như thế nào trên cương vị Tổng tư lệnh, ông Trump đáp: “Tôi sẽ cứng rắn với Iran. Họ đã đánh bại chúng ta về mặt tâm lý, khiến chúng ta trông chẳng khác nào một lũ ngốc.”
Ông nói tiếp: “Chỉ cần một viên đạn bắn vào một trong những binh sĩ hay con tàu của chúng ta thôi, là tôi sẽ giáng đòn mạnh vào Đảo Kharg ngay lập tức. Tôi sẽ tiến vào và chiếm lấy hòn đảo đó. Iran thậm chí còn chẳng đánh bại nổi Iraq, vậy mà họ lại dám chèn ép Hoa Kỳ. Việc đối đầu với họ sẽ là điều tốt cho cả thế giới.”
Trong phần lớn thập niên 1980, Iran và Iraq lâm vào chiến tranh và liên tục nhắm mục tiêu vào các tàu chở dầu của nhau tại Vịnh Ba Tư. Các chuyên gia chia sẻ với tạp chí TIME rằng, mặc dù một số tàu đã bị phá hủy và đánh chìm trong cuộc xung đột được mệnh danh là "Cuộc chiến Tàu chở dầu" (Tanker War), tác động của nó đối với nền kinh tế toàn cầu và nguồn cung dầu mỏ lại không hề nghiêm trọng như cuộc xung đột hiện nay.
Khi được hỏi về những bình luận mà ông từng đưa ra vào năm 1988, trong cuộc phỏng vấn với đài phát thanh Fox News vào ngày 13 tháng 3, ông Trump cho biết việc chiếm giữ đảo Kharg "không nằm trong danh sách những ưu tiên hàng đầu", nhưng đồng thời nhấn mạnh rằng ông hoàn toàn có thể thay đổi ý định.
"Giả sử tôi định thực hiện điều đó, hoặc giả sử tôi không định thực hiện. Thì tôi sẽ nói gì với các bạn đây?" ông phát biểu.
Đồ họa thông tin (Infographic) bao gồm các hình ảnh vệ tinh chụp Vịnh Ba Tư, Eo biển Hormuz và đảo Kharg—một trung tâm trọng yếu đối với hoạt động xuất khẩu dầu thô của Iran. Đồ họa thực hiện bởi Omar Kamal và Gal Roma—Getty Images.
Tại sao đảo Kharg lại mang tầm quan trọng chiến lược to lớn đến vậy?
Nằm cách bờ biển Iran khoảng 15 dặm (tương đương 24 km) về phía Vịnh Ba Tư, đảo Kharg đóng vai trò là cảng xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran.
Theo ước tính của một nhà phân tích, doanh thu ròng từ xuất khẩu dầu mỏ thông qua hòn đảo này đạt khoảng 53 tỷ USD trong năm 2025, chiếm tới 11% tổng GDP hàng năm của Iran. Tạp chí TIME hiện chưa thể xác minh độc lập tính chính xác của những số liệu này.
Hệ thống cảng nước sâu trên đảo cho phép các tàu chở dầu cập bến để tiếp nhận và vận chuyển dầu mỏ của Iran đi xuất khẩu. Dọc theo đường bờ biển của Iran, các cảng nước sâu là vô cùng hiếm hoi; chính điều này đã khiến đảo Kharg trở nên đặc biệt quan trọng.
Ông Amir Handjani—một chuyên gia nghiên cứu thường trú tại Viện Quincy—chia sẻ với TIME rằng: "Nếu Hoa Kỳ tiến hành tấn công và phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng trên đảo, hành động này rất có thể sẽ 'châm ngòi cho một đòn trả đũa quy mô lớn từ phía Iran nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của các quốc gia Ả Rập ven Vịnh Ba Tư—một đòn trả đũa vượt xa những gì chúng ta từng chứng kiến cho đến nay'."
***
Here's What Trump Has Said About Seizing Iran's Key Oil Hub Kharg Island
President Donald Trump speaks in the Oval Office of the White House in Washington, D.C. on March 24, 2026.Jim Watson—Getty Images
President Donald Trump has threatened to escalate the war by “blowing up and completely obliterating” Iran’s electric generating plants, oil wells, and its key oil terminal, Kharg Island.
“Great progress” has been made in talks to end the war, Trump said Monday morning, but he warned of grave action ahead if a “deal is not shortly reached” and if the vital Strait of Hormuz waterway “is not immediately open for business.”
Trump said the U.S. military action, if carried out, would be “in retribution for our many soldiers, and others, that Iran has butchered and killed over the old regime’s 47-year reign of terror.”
The U.S. President’s threat comes as oil continues to be used as a geopolitical bargaining chip in the Iran war which is in its 31st day.
Since the first U.S.-Israeli strikes killed former Supreme Leader Ali Khamenei on Feb. 28, Iran has retaliated by targeting oil refineries and other key production infrastructure across the Gulf region. But most pivotal of all has been Iran’s effective closing of the Strait of Hormuz, a narrow passage between the Persian Gulf and the Gulf of Oman through which around a fifth of global oil production flows.
Trump has previously threatened Iran to reopen the Strait, but the crossing remains largely unstable.
Oil and gas prices have surged as a result of the key transit route coming to a halt, with the impact being felt across the globe. The price of brent crude oil hit $115 per barrel Monday morning. Prior to the Iran war, the price sat at around $72 per barrel. U.S. gas stations have been impacted, with gasoline prices now at a national average of $3.99 per gallon.
Trump’s threat Monday morning to "obliterate" Kharg Island if a deal is not reached comes after he has referenced seizing the key oil terminal on a number of occasions.
A takeover of the island would require ground troops, and would likely dramatically escalate the war, as Iran has previously warned that any invasion of its islands would “shatter all restraint” and result in bloodshed.
Here’s a breakdown of what Trump has previously said about Kharg Island and why the oil hub is of such strategic importance:
Trump says the U.S. could “take” Kharg Island
Amid heightened tensions with Iran, Trump said the U.S. could “take” the island.
“Maybe we take Kharg Island, maybe we don’t. We have a lot of options,” Trump told the Financial Times in an interview published Sunday.
The seizing of the island would involve troops on the ground and would require the U.S. military “to be there for a while,” Trump added
The U.S. President said his “preference would be to take the oil,” referencing the U.S. control over oil sales in Venezuela.
“To be honest with you, my favourite thing is to take the oil in Iran but some stupid people back in the U.S. say: ‘Why are you doing that?’ But they’re stupid people,” he claimed.
Trump targets “Iran’s crown jewel” in strikes and threatens more action
On March 13, Trump announced the U.S. had “executed one of the most powerful bombing raids in the history of the Middle East” and had “totally obliterated every military target in Iran’s crown jewel, Kharg Island.”
He confirmed that the oil infrastructure on the island remained in place, but threatened to reconsider his decision “not to wipe [it] out” should certain conditions not be met.
In an interview the following day, Trump said “we may hit” Kharg Island “a few more times, just for fun.”
Trump threatens to destroy oil pipes “with one simple word”
“We destroyed everything on the island except for the area where the oil is… we didn't want to do that, but we will do that,” Trump said at a press conference on March 16, again threatening further military action.
Trump said the decision to avoid strikes on oil infrastructure was for the “purposes of someday rebuilding that country” and remarked that he guessed “we did the right thing.”
But he was clear his position could change. “Just one simple word and the pipes will be gone too, but it will take a long time to rebuild that,” he warned.
Trump said he would “do a number on Kharg Island” in a decades-old interview
Trump expressed interest in Kharg Island years before he held the presidency.
During a 1988 interview with the Guardian, the then-famous businessman hinted at political aspirations, stating: “If I want to be President, then I’ll be President.”
When asked how he would deal with Iran as Commander-in-Chief, Trump said: “I’d be harsh on Iran. They’ve been beating us psychologically, making us look a bunch of fools.”
He went on to say: “One bullet shot at one of our men or ships and I’d do a number on Kharg Island. I’d go in and take it. Iran can’t even beat Iraq, yet they push the United States around. It’d be good for the world to take them on.”
During much of the 1980s, Iran and Iraq were at war and targeted each other’s oil tankers in the Persian Gulf. While several vessels were destroyed and sunk during the so-called Tanker War, the impact on the global economy and oil supply was not nearly as severe as the current conflict, experts told TIME.
When asked about his 1988 comments on March 13, Trump told Fox News radio that seizing Kharg Island was “not high on the list” but emphasized he could change his mind.
“Let's say I was gonna do it, or let's say I wasn't gonna do it. What would I say to you?" he said.
Infographic with satellite images of the Gulf, Strait of Hormuz, and Kharg island, a vital hub for Iran's crude oil exports. Graphic by Omar Kamal and Gal Roma—Getty Images
Why is Kharg Island so strategically important?
Located around 15 miles off Iran’s coast in the Persian Gulf, Kharg Island serves as the main terminal for Iran’s oil exports.
Net oil export revenue for the island was worth around $53 billion in 2025, making up 11% of Iran's annual GDP, according to one analyst. TIME has been unable to independently verify these figures.
The island's deepwater ports allow oil tankers to dock at the terminal to load and then export Iranian oil. Along Iran’s coastline, deepwater ports are hard to come by, making Kharg Island vastly important.
If the U.S. were to strike and destroy the island's energy infrastructure, it would likely "invite massive Iranian retaliation on the energy infrastructure of the Arab States of the Persian Gulf, beyond what we have seen so far," Amir Handjani, a resident fellow at the Quincy Institute, told TIME.
Nhận xét
Đăng nhận xét