3961 - Tính toán của Pháp khi triển khai hàng không mẫu hạm đến Hormuz

Minh Anh RFI

Thứ Tư ngày 06/05/2026, bộ Quân Lực Pháp thông báo hàng không mẫu hạm Charles De Gaulle cùng đội tầu hộ tống đang tiến gần đến eo biển Hormuz. Với động thái này, Paris muốn thể hiện năng lực hành động và cùng với Luân Đôn, hậu thuẫn một nhiệm vụ quốc tế tiềm tàng bảo đảm lưu thông tại tuyến hàng hải chiến lược. Nhưng liệu Iran và Hoa Kỳ, có sẵn lòng để Pháp hoạt động trong khu vực?

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (P) thăm tàu ​​sân bay Charles de Gaulle của Pháp trong chuyến công du Chypre ngày 09/03/2026. AP - Gonzalo Fuentes

Bị loại khỏi các cuộc đàm phán và giống như nhiều đồng cấp châu Âu thường xuyên bị tổng thống Mỹ « mắng mỏ », nguyên thủ Pháp, Emmanuel Macron một lần nữa dùng đến lá bài hàng không mẫu hạm Charles De Gaulle. Soái hạm của hải quân Pháp, chở theo khoảng hai mươi chiếc tiêm kích Rafale và được nhiều tầu khu trục hộ tống, Charles De Gaulle sẽ được bố trí sẵn ở khu vực vùng Vịnh.

Theo đánh giá của truyền thông Pháp, tín hiệu này khẳng định liên minh quốc tế do Pháp và Anh lập ra vào tháng 4/2026, và được nhiều nước ủng hộ, bao gồm cả Canada, Nhật Bản và một số quốc gia vùng Vịnh, đã sẵn sàng « một sứ mệnh "trung lập" nhằm tái lập lưu thông hàng hải tại eo biển Hormuz ». Việc phong tỏa khu vực, theo điện Elysée, đang cản trở ngại cho các cuộc đàm phán giữa Teheran và Washington, cũng như là khiến giá dầu khí thế giới tăng vọt, gây khó khăn cho kinh tế Pháp.

Một mặt, giới quan sát xem việc đưa tầu sân bay đến Trung Đông là một hành động « phô trương sức mạnh quân sự mà không tham chiến » đồng thời mang lại cho lập trường châu Âu một « tầm quan trọng ngoại giao » theo như nhận định của Le Monde. Mặt khác, bên cạnh việc chuẩn bị cho một nhiệm vụ tiềm tàng, quyết định triển khai này còn cho phép Pháp quan sát tốt hơn tình hình khu vực và sẵn sàng phối hợp các nguồn lực từ những nước nào muốn tham gia các « biện pháp phòng thủ và phù hợp », và « góp phần trấn an các tác nhân thương mại hàng hải », theo như thông cáo ngày 06/05 của bộ Quân Lực Pháp.

Thông báo này được đưa ra vào một thời điểm nhạy cảm sau việc một tầu container của hãng CMA CGM của Pháp với sự hộ tống tầu chiến Mỹ trong khuôn khổ của chiến dịch « Dự án Freedom » khi đi qua eo biển Hormuz đã bị trúng tên lửa của Iran. Sự việc phản ảnh Paris cũng như nhiều đối tác tỏ ra mất kiên nhẫn, không trông đợi một lệnh hưu chiến toàn diện giữa Washington và Teheran.

Dù vậy, cho đến nay Pháp vẫn duy trì cách tiếp cận cẩn trọng, « hoàn toàn mang tính phòng thủ », nhưng động thái này cũng cho thấy, Paris đang « thay đổi lập trường khi đánh tiếng rằng Pháp không chỉ sẵn sàng hành động mà còn có đủ các phương tiện và năng lực thực hiện điều đó ». Trang Parlons Politique (23/03/2026) lưu ý rằng, trong khuôn khổ nhiệm vụ này, hải quân Pháp đã triển khai một lực lượng đáng kể bao gồm tầu sân bay, tám khu trục hạm và hai tầu trực thăng, tại những vùng có căng thẳng như Đông Địa Trung Hải, Hồng Hải và ngoài khơi eo biển Hormuz nhằm bảo đảm sự hiện diện và khả năng can thiệp trên biển.

Trong nỗ lực này, Pháp đề nghị với Mỹ và Iran « xử lý vấn đề eo biển Hormuz tách biệt hoàn toàn » với cuộc xung đột và đàm phán, vì « lợi ích chung » theo như điện Elysée. Paris hối thúc Iran nên nắm lấy cơ hội và đàm phán với Mỹ đồng thời kêu gọi Teheran « mở lại nhanh chóng eo biển Hormuz và vô điều kiện ».

Một đòi hỏi mà theo nhiều chuyên gia được Le Monde phỏng vấn đánh giá là ít có cơ may thành hiện thực. Đối với Teheran, eo biển này là một trong số ít công cụ còn lại của chế độ để phòng ngừa các cuộc tấn công mới của Washington và Jerusalem, trong bối cảnh năng lực quân sự của Iran đã bị phá hủy nghiêm trọng.

Còn đối với Hoa Kỳ, Pháp cũng không thể buộc Washington thay đổi chiến lược. Theo nhà phân tích về an ninh tại Viện Quan Hệ Quốc Tế Pháp, Elie Tenenbaum, việc đưa chiếc hàng không mẫu hạm đến Trung Đông chỉ mang tính biểu tượng. Với một chiếc tầu sân bay, Paris chẳng thể nào đe dọa cả Washington lẫn Teheran.