4121 - Tờ giấy bạc 250 đô và giấc mơ in Mặt Mình lên Quốc Gia
Trần Quốc Sĩ
Tờ $250 có hình Trump – khi đồng tiền cũng bị kéo vào sân khấu chính trị.
Theo tờ The Washington Post thì chính quyền Trump đã âm thầm thúc ép cơ quan in tiền của Hoa Kỳ chuẩn bị mẫu cho một tờ $250 giấy bạc có in chân dung Trump. Nếu chuyện này xảy ra thì đây là lần đầu tiên trong hơn 150 năm hình một người còn sống sẽ xuất hiện trên tiền giấy của Mỹ.
Vấn đề không chỉ nằm ở chỗ “xấu đẹp” hay “vinh danh” Trump. Vấn đề là luật hiện hành không cho phép in hình người còn sống trên tiền Mỹ. Hơn nữa, tờ $250 cũng không có giá trị [bởi] đã [không] được Quốc hội cho phép phát hành. Muốn làm chuyện này, phải có luật mới.
Theo bốn nhân viên đương nhiệm và một cựu nhân viên thì hai nhân vật được Trump bổ nhiệm tại Bộ Ngân khố là thủ quỹ Brandon Beach và cố vấn Mike Brown đã nhiều lần thúc giục Cục Khắc và In tiền chuẩn bị làm một cái mẫu cho tờ giấy bạc.
Kết quả là một mẫu thiết kế có mặt Trump nằm ở chính giữa tờ $250, hai bên là chữ ký của Trump và Bộ trưởng Ngân khố Scott Bessent.
Nghe qua thì thấy nó có mùi “kỷ niệm 250 năm lập quốc”, nhưng thật ra đây là một hành động lấy biểu tượng quốc gia để làm phông nền cho việc tôn vinh cá nhân.
Người thiết kế mẫu này, họa sĩ người Anh Iain Alexander, nói rằng ông đã nhận ý kiến từ Trump và Trump đã tán thành một số thay đổi, như thêm màu cờ Mỹ và biểu tượng kỷ niệm 250 năm Hoa Kỳ lập quốc trên tờ mẫu. Alexander kể rằng Trump “rất thích” thiết kế ấy.
Nhưng các viên chức chuyên môn trong cơ quan in tiền thì không … hồ hởi như vậy. Giám đốc Cục Khắc và In tiền, bà Patricia “Patty” Solimene cùng với một số nhân viên đã nhiều lần giải thích rằng việc này sẽ gặp trở ngại về pháp lý và thủ tục.
Một nhân viên đã nói rõ rằng, cơ quan không có thẩm quyền để tiến hành công tác này; hơn nữa, việc thiết kế một tờ giấy bạc mới, nhất là khi nó có giá trị lớn như vậy, thường phải mất từ sáu đến tám năm.
Không lâu sau khi lên tiếng phản đối, bà Solimene bị thuyên chuyển đột ngột khỏi chức vụ. Trong một lá thư từ biệt đồng nghiệp, bà viết rằng sự ra đi này “không phải là một lựa chọn của tôi”, và rằng bà chưa bao giờ hy sinh các giá trị hay phẩm cách của bản thân và tổ chức.
Trước khi đi bà có một lời nhắn gởi: “The buck stopped here”, có nghĩa là trách nhiệm cuối cùng nằm ở chúng ta.
Bộ Ngân khố thì nói rằng, thủ quỹ Brandon Beach chưa bao giờ yêu cầu nhân viên in tờ giấy bạc trước khi Quốc hội thông qua luật.
Nhưng cơ quan này cũng xác nhận rằng, Cục In tiền đang “chuẩn bị” để nếu luật được ban hành thì họ có thể sản xuất tờ $250 để kỷ niệm 250 năm lập quốc.
Trong khi đó, Quốc hội đã có một dự luật do Dân biểu Joe Wilson, Cộng hòa South Carolina, đưa ra hồi tháng 2 năm 2025, yêu cầu Bộ Ngân khố in tờ $250 có chân dung Trump. Nhưng dự luật ấy vẫn nằm trong Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện và chưa có phiên điều trần nào.
Các chuyên gia tiền tệ thì nói rất rõ là, hiện nay “tờ 250 đô-la chưa được pháp luật cho phép”, và “hình Trump trên tờ giấy bạc cũng trái với quy định chỉ cho phép in hình người đã qua đời“. Larry R. Felix, cựu giám đốc Cục Khắc và In tiền, nói thẳng rằng muốn nó có giá trị thì phải có một đạo luật từ Quốc hội.
Điều đáng chú ý là, trong lúc tờ $250 còn bị vướng luật, một việc khác đã được tiến hành là các tờ $100 có chữ ký của Trump đang được in tại cơ sở của Cục In tiền tại trung tâm Washington.
Theo các nhân viên, đây là lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ mà tờ giấy bạc mang chữ ký của một tổng thống đương nhiệm.
Chuyện này không bị luật cấm. Nhưng nó vẫn đặt ra một câu hỏi chính trị và đạo lý là, tiền tệ là biểu tượng của quốc gia hay là sân khấu để một tổng thống khắc tên mình vào lịch sử khi ông vẫn còn đang nắm quyền?
Câu chuyện tờ $250 vì vậy không phải chỉ là chuyện tạo ra một tờ giấy bạc mới.
Mà nó là biểu tượng cho một khuynh hướng lớn hơn là lấy nghi lễ quốc gia, biểu tượng của nền cộng hòa, cơ quan công quyền và cả đồng tiền của dân chúng để tô vẽ cho hình ảnh cá nhân của một người lãnh đạo.
Một nước cộng hòa thường tránh in hình người còn sống lên tiền, không phải vì thiếu người để vinh danh. Ngược lại, chính vì người ta hiểu rằng quyền lực khi còn đang tại vị cần bị giới hạn.
Người sống còn có phe phái, quyền lực, tham vọng và khả năng gây áp lực. Người đã khuất, hoặc ít nhất không còn ngồi trong Phòng Bầu dục, thì không thể thúc đẩy người khác phải in cái bản mặt của mình lên trên tờ giấy bạc.
Tờ giấy bạc $250 chưa chắc sẽ được in. Nhưng ý định ấy, tự nó, đã nói khá rõ về con người của Trump.
Nguồn: Schwartz, J., & Stein, J. (2026, May 28). Trump officials pushed for $250 bill featuring his portrait, employees say — The Washington Post.
Nhận xét
Đăng nhận xét