4154 - Con cáo canh giữ chuồng gà: Ai là chính phủ Mỹ dưới sự cầm quyền của Trump?
Nguyễn-Khoa Thái Anh
Gần đây, những ai hiểu biết hoặc quan tâm đến vai trò và chỗ đứng của Hoa Kỳ trong bang giao quốc tế cũng như sự điều hành tại quốc nội luôn bị bất an về nhiều điều vi hiến và bất thường đã và đang xảy ra trong hai nhiệm kỳ tổng thống của ông Donald Trump. Nói như thế không phải Hoa Kỳ là một quốc gia lý tưởng, toàn mỹ trước khi ông Trump nhậm chức!
Tổng Thống Donald Trump. (Hình minh họa: Roberto Schmidt/Getty Images)
Nhưng chưa bao giờ công dân Mỹ lại trông đợi vào sự liêm chính và minh bạch trong chính phủ như lúc này. Họ cho rằng cấu trúc của một thể chế tam quyền phân lập được kiểm soát và cân bằng quyền lực dựa trên một hiến chương được nể trọng hoàn cầu là đủ để cải thiện chuyện tiếm quyền của chính phủ Trump.
Trái lại, ông Trump đã toan tính chu toàn, dàn xếp, và phân bổ công việc nhân sự thật kín kẽ và xuất sắc trong nhiệm kỳ hai. Kể cả chuyện lót đường lên ngôi của mình với chuyện cất nhắc nhiều nhân vật biết ơn vào ngành tư pháp, từ các chánh án liên bang cho đến các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện. Tam quyền phân lập chưa bao giờ được vận hành êm ả như hiện nay, khi ngành lập pháp trở nên đồng hành đi sát cánh với hành pháp, đến mức đã trở thành công cụ đắc lực nhất của ông Trump.
Có thể nào năm 2016, khi đắc cử nhiệm kỳ một, nếu ông Trump tuân thủ truyền thống của các đời tổng thống tiền nhiệm nộp hồ sơ thuế của cá nhân, nhiều khả năng ông sẽ không phải kiện chính phủ do chính ông lãnh đạo $10 tỷ vì ô Charles Littlejohn, một nhà thầu làm việc cho Sở Thuế IRS đã rò rỉ cả hai thập niên tài chánh riêng tư của ông Trump cho báo chí. Hay là trước sau gì chuyện kinh doanh bất thường (và bất chính) của ông Trump, lợi dụng danh nghĩa và chức tước tổng thống để cho gia đình làm ăn trục lợi với nước ngoài cũng khiến nhiều vụ điều tra công khai hay bán công khai được tiết lộ đã xảy ra.
Dưới trướng ông Trump ai là người trong chính quyền Hoa Kỳ đã dàn xếp đồng ý cho chính phủ Mỹ bãi nại vụ ông Trump kiện IRS bằng cách mở rộng thỏa thuận để lấy tiền thuế công dân Mỹ để dựng lên một tài khoản trị giá $1.8 tỷ gọi là “Quỹ Vũ Khí Hóa Cho Nạn Nhân Những Vụ Truy Tố Không Công Bằng.” Nói trắng ra họ là những đồng minh của chính quyền Trump, nạn nhân mà vì thiên vị với tổng thống, như những người đã tấn công tòa nhà Quốc Hội ngày 6 Tháng Giêng, 2021.
Chính là ông Todd Blanche, bạn thân tín của ông Trump, hiện là quyền bộ trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ (DOJ), người mong được chính thức trở thành bộ trưởng, nên năng nổ ra công lấy điểm với ông Trump. Trước hết, đây là lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ một tổng thống Mỹ (ông Trump) đệ đơn kiện chính phủ do chính mình trực tiếp lãnh đạo, sau đó nghe nhiều người lên án quá nên được ông Todd Blanche mách nước thỏa thuận dàn xếp vụ kiện. Ông Todd Blanche là người góp ý phê chuẩn và dựng lên thỏa thuận này. Ông Blanche từng giữ vai trò là luật sư riêng, bào chữa cho ông Trump trong các vụ án hình sự.
Thỏa thuận gồm các điều khoản: Chính phủ Hoa Kỳ, tức là IRS bị “cấm vĩnh viễn và không được phép” khởi tố hoặc tiếp tục theo đuổi bất kỳ cuộc kiểm toán, thanh tra hay khiếu nại thuế bằng tiền nào hiện có đối với ông Donald Trump, các con trai ông, và công ty Trump Organization của ông. Đổi lại việc ông Trump rút đơn kiện, Bộ Tư Pháp thành lập một quỹ (như nêu trên) trị giá $1,776 tỷ. Quỹ này sẽ được một ủy ban gồm năm thành viên quản trị. Trong số này, bốn thành viên được ông Blanche trực tiếp bổ nhiệm. Quỹ được thiết kế nhằm bồi thường tài chính cho các đồng minh chính trị của ông Trump và những người khác, những người tuyên bố rằng họ trở thành mục tiêu của các cuộc điều tra không công bằng hoặc mang động cơ chính trị do các chính quyền tiền nhiệm thực hiện.
Khoản chi trả cá nhân cho ông Trump: Theo các điều khoản rõ ràng của thỏa thuận, ông Trump và các thành viên trong gia đình sẽ không nhận được bất kỳ khoản bồi thường tài chính nào. Thay vào đó, họ sẽ nhận được một lời xin lỗi chính thức từ chính phủ liên bang. Thỏa thuận dàn xếp này đã vấp phải sự phản ứng dữ dội từ các nhà lập pháp thuộc đảng Dân Chủ và các tổ chức giám sát đạo đức, những người mô tả đây là hành vi tư lợi chưa từng có tiền lệ và là một “quỹ đen.”
Các nhà phê bình nhấn mạnh đây là một xung đột lợi ích khủng khiếp, khi ông Trump đã kiện và tự đàm phán một thỏa thuận dàn xếp trị giá hàng tỷ đô la với chính nhân sự thuộc cơ quan hành pháp mà ông đang nắm quyền điều hành. Trước khi vụ kiện được phe ông Blanche bác bỏ, Chánh Án Kathleen Williams cũng đặt câu hỏi liệu đây có thực sự là một xung đột pháp lý đích thực hay không, bởi lẽ tổng thống trên thực tế đang kiểm soát cả bên nguyên đơn lẫn các cơ quan chính phủ đóng vai trò bị đơn.
Các dữ liệu do ông Charles Littlejohn rò rỉ cho nhật báo The New York Times và tổ chức ProPublica phơi bày những chi tiết tài chính phức tạp, tỉ mỉ, và kéo dài suốt hơn hai thập niên. Vụ rò rỉ dữ liệu trái phép này hé lộ những bí mật tài chính được chôn giấu kỹ lưỡng, những vụ bất thường nghiêm trọng, cùng những thói quen mang tính cấu trúc mà một bản khai thuế tự nguyện thông thường sẽ không bao giờ để lộ.
1-Khoản thuế lợi tức liên bang nộp ở mức tối thiểu. Các hồ sơ khai thuế tự nguyện thường chỉ phản ánh mức thu nhập cơ bản gần nhất và số thuế đã nộp của một vị tổng thống. Tuy nhiên, vụ rò rỉ của ông Littlejohn phơi bày sự thật rằng ông Trump chỉ nộp vỏn vẹn $750 tiền thuế thu nhập liên bang trong cả hai năm 2016 và 2017. Hơn nữa, dữ liệu còn cho thấy ông không phải nộp bất kỳ khoản thuế thu nhập liên bang nào suốt 10 năm trên tổng số 15 năm trước khi ông đắc cử nhiệm kỳ đầu tiên – một mô hình tài chính dài hạn mà một bản khai thuế tự nguyện của riêng một năm sẽ không thể nào phản ánh hết được.
2-Tình trạng thua lỗ kinh doanh trầm trọng và dai dẳng. Trong khi ông Trump luôn tự quảng bá trước công chúng mình là một tỷ phú doanh nhân kiệt xuất, thành công lớn, những số liệu nội bộ trong hồ sơ khai thuế lại phơi bày thực trạng thua lỗ tài chính kinh hoàng, kéo dài nhiều năm. Các bất động sản mang tính biểu tượng của ông – gồm cả các sân golf – thường xuyên báo cáo mức thu nhập âm lên tới hàng triệu đô la. Ông đã tận dụng những khoản lỗ này để thực hiện các bút toán khấu trừ thuế khổng lồ, qua đó xóa bỏ một cách có hệ thống toàn bộ nghĩa vụ đóng thuế của mình.
3-Sự mâu thuẫn trong các báo cáo tài chính kép. Các tài liệu thu thập được từ vụ rò rỉ cho phép các nhà báo điều tra đối chiếu dữ liệu khai thuế của ông Trump tại IRS với các hồ sơ bất động sản bên ngoài. Tổ chức ProPublica phát hiện ra những sự chênh lệch trắng trợn. Các doanh nghiệp của ông Trump thường trình bày những con số lợi nhuận cao ngất ngưởng khi vay mượn nhằm bảo đảm những khoản vay lớn. Tuy nhiên, cùng lúc, ông lại nộp cho IRS những con số ảm đạm, thua lỗ lớn nhằm giảm thiểu tối đa nghĩa vụ nộp thuế.
4-Các tài khoản ngân hàng và nguồn thu nhập kín từ nước ngoài. Các dữ liệu rò rỉ chỉ rõ chính xác nơi ông Trump nắm giữ các tài sản tài chính quốc tế, qua đó lộ ra những tài khoản ngân hàng chưa từng được biết đến trước đây tại Trung Quốc, Anh, và Ireland. Các hồ sơ cho thấy, ngay cả khi đang đương nhiệm chức tổng thống, ông Trump vẫn tiếp tục thu về hàng triệu đô la từ các thực thể nước ngoài – trong đó, riêng năm 2017, khoản thu từ Trung Quốc đã lên tới $6.5 triệu – tạo nên những xung đột lợi ích trực tiếp mà hoàn toàn không hề được đề cập trong các bản công bố thông tin công khai theo quy định thông thường.
5-Các khoản “khấu trừ thuế” đầy táo bạo cho các mục đích thụ hưởng cá nhân. Những chi tiết kê khai thuế cụ thể và tỉ mỉ phơi bày việc ông Trump thực hiện các khoản khấu trừ thuế vô cùng táo bạo, bằng cách ngụy biện xếp chúng vào danh mục “chi phí kinh doanh.” Các hành vi này bao gồm việc hạch toán các dinh thự gia đình trị giá hàng triệu đô la như thể đó là bất động sản đầu tư, khấu trừ chi phí vận hành máy bay riêng, và khấu trừ $70,000 tiền làm tóc cho các lần xuất hiện trên truyền hình.
6-Cuộc chiến kiểm toán (audit) trị giá $72.9 triệu đô la với IRS. Ông Trump thường xuyên nhắc đến việc ông đang chịu một cuộc kiểm toán định kỳ, nhưng thông tin bị rò rỉ phơi bày chính xác lý do đằng sau. Hơn một thập niên trước, ông Trump đã yêu cầu IRS hoàn thuế liên bang $72.9 triệu bằng cách khai báo khoản lỗ toàn bộ từ các doanh nghiệp đang trên đà thất bại của mình. IRS đã dành nhiều năm để kiểm toán nhằm xác định xem khoản hoàn thuế này có hợp lệ hay không, hay liệu ông đã khấu trừ hai lần một cách bất hợp pháp đối với chỉ một khoản lỗ kinh doanh đó.
Nhận xét
Đăng nhận xét