4273 - Cái nhà tù mang tên Công Trạng

Hồ Phú Bông

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ ngày chiến tranh kết thúc, Việt Nam vẫn chưa thật sự hòa giải với chính lịch sử của mình. Một trong những biểu hiện rõ nhất là cách người chiến thắng và người chiến bại được ghi nhớ.

Phía miền Nam ghi trên bia tưởng niệm những người đã hy sinh trong cuộc nội chiến là “Tổ Quốc Ghi Ơn”. Tương tự, phía miền Bắc ghi “Tổ Quốc Ghi Công”. Cả hai phía đều ca ngợi sự hy sinh, và dù chỉ khác nhau một chữ, nhưng đằng sau đó là hai cách nhìn hoàn toàn khác về chiến tranh, về sự hy sinh và về tính chính danh của lịch sử.

Nếu “ghi ơn” là sự tri ân dành cho những người đã ngã xuống, thì “ghi công” hàm ý một chiến công cần được tôn vinh. Nhưng liệu việc bắn giết những người cùng một dân tộc có thể mãi được xem là một “công trạng”? Và phải chăng chính tâm lý tự trói mình vào thứ “công trạng” ấy đang khiến nhiều người sợ hãi trước ánh sáng của sự thật, của tự do tư tưởng và của những cách nhìn mới về lịch sử? Bài học từ cuộc tranh cãi quanh cuốn “Chuyện Với Thanh” dường như đang cho thấy câu trả lời.

Để là “công trạng” đảng CSVN phải dán nhãn mác cho người bảo vệ miền Nam là Ngụy quân, Ngụy quyền, tay sai bán nước… Thế nhưng, sự kiện lịch sử chứng minh ngược lại. Chiến sĩ hải quân VNCH đã hy sinh mạng sống chống quân xâm lăng Trung Quốc đánh chiếm Hoàng Sa, ngày 19 tháng 1 năm 1974.

Khi “cơm không lành, canh không ngọt” giữa Trung Quốc và Việt Nam thì công hàm bí mật công nhận lãnh hải Hoàng Sa thuộc Trung Quốc do Phạm Văn Đồng ký ngày 14 tháng 9 năm 1958 được Trung Quốc công bố ngày 30 tháng 1 năm 1980, công luận mới ngỡ ngàng.

Công nhận Hoàng Sa của Tàu cộng rồi đánh chiếm phe miền Nam giữ nước là “vinh quang”? Là “công trạng”?

Thời xưa bên chiến thắng có toàn quyền cướp vợ, con, tài sản bên thua. Bắt bên thua làm nô lệ. Khi cuộc nội chiến chấm dứt, thay vì bắt bên thua làm nô lệ, tiền nhân người Mỹ làm ngược lại. Tuyên bố giải phóng nô lệ! Vì thế hiện tại nước Mỹ có tổng thống, phó tổng thống, thẩm phán ở tòa án Tối cao có nguồn gốc nô lệ và ở bất cứ lãnh vực nào, cơ quan nào họ cũng có mặt. Nhờ đó nước Mỹ đang dẫn đầu thế giới.

Năm 1975, tức 113 năm sau người nô lệ ở Mỹ được giải phóng, người miền Nam thua trận. Thua thì bị cướp tài sản với nhãn mác “tư sản mại bản”. Bị đuổi ra khỏi thành phố, cưỡng bức đi kinh tế mới với nhãn mác “lao động là quang vinh”. Bị kỳ thị về văn hóa, đốt sách, xóa bỏ tên thành phố, tên danh nhân, tên trường học, tên thương hiệu tiếng nước ngoài, đặc biệt tù cải tạo phải gỡ kiếng đeo mắt khi nói chuyện với cán bộ tuổi hàng con cháu… với nhãn mác “văn hóa đồi trụy Mỹ – Ngụy”. Bị xét lý lịch khi đi xin việc. Thời gian đầu, học sinh tốt nghiệp phổ thông bị cấm vào đại học…

Dù hơn nửa thế kỷ đằng đẵng đã trôi qua, tất cả những sự kiện trên vẫn là vết thương còn rất mới. Nhân tâm vì thế vẫn chia rẽ. Chia rẽ thì tìm đâu ra sức mạnh để vươn mình?

Hiện tượng đang xảy ra là tác phẩm “Chuyện Với Thanh, lời kể mới về ánh sáng” là một minh chứng.

Lực lượng tự cho mình có “công trạng” lớn với đảng, với đất nước, đang tấn công dữ dội tác phẩm và cá nhân tác giả Nguyễn Thành Nam không khác gì đấu tố thời Cải cách ruộng đất hay Hồng vệ binh thời Cách mạng văn hóa của Mao. Họ kết án cả nhà xuất bản Hội Nhà Văn, dù Hội Nhà Văn là “software programmer” văn chương của đảng và một số người (tạm gọi là KOL) vì số người này coi văn chương phải là tiếng nói tự do. Văn chương giải phóng con người. Văn chương làm thăng hoa đời sống. Văn chương không phải để phục vụ chính trị. Rất nhiều tác phẩm đoạt giải Nobel Văn chương nói lên điều đó!

Người viết chỉ đọc được trên internet một số ngôn từ của giới trẻ (Gen Z) gọi ông Hồ và vài trích đoạn trong tác phẩm “Chuyện Với Thanh“. Biết nội dung truyện dựa vào tác phẩm “Ho Chi Minh: A Life” của William Duiker, người đã tốn 30 năm truy tìm tài liệu để viết và xuất bản sách năm 2020.

Tác phẩm của Duiker được dịch sang tiếng Việt, đã hẳn là có giá trị nên CSVN muốn sử dụng để tuyên truyền. Thế nhưng Duiker từ chối cho phép xuất bản vì một số phát hiện viết trong sách bị kiểm duyệt, đặc biệt chuyện tình ái bí mật của Hồ Chí Minh mà ông Cao Minh, người hiệu đính, cho rằng những dữ kiện đó “chưa có tài liệu chính thống nào ở Việt Nam khẳng định mối quan hệ này”.

“Tài liệu chính thống” đương nhiên do đảng CSVN viết. Cả núi sách “chính thống” đó vẽ chân dung ông Hồ là vị “thánh”. Ví dụ “Bác Hồ mắt có hai con ngươi”, “Bác Hồ ôm cục gạch nóng từ lò bánh mì về phòng ngủ” giữa Paris tuyết lạnh, “Bác Hồ suốt đời không vợ con vì lo cho cách mạng”… Cao cấp hơn là Ngục Trung Nhật Ký, nguyên bản chữ Hán được cho là thơ của ông Hồ. Còn Những Mẩu Chuyện Về Đời Hoạt Động Của Hồ Chủ Tịch do Trần Dân Tiên kể, và Trần Dân Tiên là ai mọi người đều rõ rồi.

Thế nhưng, ngôn từ Gen Z trao đổi trong tác phẩm “Chuyện Với Thanh” lại coi “thánh” chỉ là một con người với rất nhiều khía cạnh, nhiều rối rắm. Xin nêu đôi điều nổi bật.

Một, ngay trên bìa sách in rõ “lời kể mới về ánh sáng”. Chữ “mới” đương nhiên khác với cũ, khai phá một lối đi khác lối mòn. “Ánh sáng” có thể hiểu là Hồ Chí Minh. Nếu thế thì ông Hồ là thần tượng của tác giả Nguyễn Thành Nam, một nhân tài về công nghệ, viễn thông và giáo dục. Ông muốn dùng ngôn từ của Gen Z để đem “ánh sáng” đến với giới trẻ, là đầu tư cho tương lai của đảng.

Cũng có thể hiểu tác giả “ngầm chống đảng” nếu “ánh sáng” là internet. Internet đang soi sáng mọi ngõ ngách còn chìm trong bóng tối sự thật của Hồ Chí Minh. Đây là điều lực lượng “công trạng” lo sợ nên kết án ông Nam “âm mưu diễn biến hòa bình”.

Hai, đảng CSVN tôn vinh Hồ Chí Minh là “thánh” nhưng coi thường lời của “thánh”. “Thánh” di chúc được thiêu xác, lại đem ướp. “Thánh” chết ngày 2 tháng 9 lại cho “thánh” sống thêm một ngày, vì ngày 2 tháng 9 trùng với ngày “thánh” tuyên bố Việt Nam độc lập.

Ba, khẩu hiệu “Sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương bác Hồ vĩ đại” được treo khắp nơi, đặc biệt công sở. Nhưng hàng hàng, lớp lớp cán bộ từ chủ tịch nước, chủ tịch quốc hội, thủ tướng, bộ trưởng… đều thối nát, mục ruỗng đến độ phải gọi là “củi”. Củi là thứ gỗ vứt đi, phải đem đốt vì không có thể dùng vào bất cứ việc gì khác. Như vậy chính đảng CSVN phản bội “thánh” của họ!

Lực lượng “công trạng” tổng tấn công việc sáng tạo của ông Nguyễn Thành Nam là, dám dùng ngôn từ của Gen Z nói về Hồ Chí Minh để giúp giới trẻ tiếp cận được sự thật, hiểu đúng lịch sử, chỉ vì họ lo sợ “ánh sáng” sẽ làm sáng tỏ “công trạng” của họ mà “công trạng” đó là giết người cùng nòi giống.

Vài dẫn chứng sơ sài bên trên có thể nói là lực lượng kết án Nỗi Buồn Chiến Tranh và Chuyện Với Thanh vì chính họ đang tự giam mình trong cái nhà tù tăm tối có tên là “công trạng”. Vì sống trong tăm tối nên sợ hãi ánh sáng. Ánh sáng của sự thật.

Phản “thánh” và đem “thánh” ra ánh sáng để “thánh” được trở lại làm con người thật sự thì ai có công? Ai có tội?

https://baotiengdan.com/2026/06/16/cai-nha-tu-mang-ten-cong-trang/