
Khi cục diện cuộc chiến Nga-Ukraine chuyển hướng có lợi cho Kyiv, Quốc hội Mỹ tuần trước đã thực hiện một bước đi thăm dò nhằm ghi nhận những tiến bộ của Ukraine bằng cách cung cấp các loại vũ khí rất cần thiết cho quân đội và dành sự ủng hộ cho quốc gia này.
Trong những tháng gần đây, Ukraine đã chặn đứng đà tiến công của Nga và ngày càng chủ động tấn công ngược lại đối phương, bao gồm nhiều cuộc tập kích vào các mục tiêu quân sự và công nghiệp tại St. Petersburg ngay trong thời gian diễn ra một diễn đàn kinh tế quốc tế quan trọng – sự kiện thường được ví như "Davos của Putin".
Đáp lại những thất bại này, Nga đã gia tăng các cuộc tấn công nhắm vào dân thường Ukraine. Vào đầu tháng 6, lực lượng Nga đã thực hiện một trong những cuộc tấn công quy mô lớn nhất kể từ đầu cuộc chiến nhắm vào Kyiv, phóng khoảng 70 quả tên lửa (bao gồm cả tên lửa siêu thanh) cùng khoảng 650 máy bay không người lái vào thành phố và các khu vực lân cận. Hậu quả là ít nhất 22 người thiệt mạng và hơn 130 người bị thương.
Trong khi đó tại Washington, Hạ viện đã xem xét Đạo luật Hỗ trợ Ukraine vào tuần trước. Dự luật này đã được thông qua với sự ủng hộ của cả hai đảng, đạt tỷ lệ phiếu 226-195. Đây là một văn bản luật khá toàn diện nhằm duy trì sự hỗ trợ cho Ukraine thông qua các biện pháp như: bổ sung viện trợ an ninh, mở rộng hợp tác tình báo, tăng cường trừng phạt và áp thuế đối với Nga, cũng như hỗ trợ tái thiết Ukraine sau khi chiến tranh kết thúc.
Đạo luật Hỗ trợ Ukraine đã trải qua một quy trình thông qua khá đặc biệt. Dự luật được đưa ra thảo luận tại Hạ viện thông qua "kiến nghị đưa dự luật ra sàn" (discharge petition) – một thủ tục cho phép đa số nghị sĩ Hạ viện buộc một dự luật phải rời khỏi ủy ban để đưa thẳng ra sàn thảo luận, bất kể Chủ tịch Hạ viện có đồng ý hay không. Trước đây, việc các kiến nghị kiểu này thành công là điều cực kỳ hiếm gặp. Trong giai đoạn 2003-2023, chỉ có hai kiến nghị đạt đủ điều kiện để đưa dự luật ra sàn Hạ viện. Tuy nhiên, từ năm 2024 đến 2026, đã có bảy dự luật được thông qua theo quy trình này, bao gồm cả dự luật nói trên.
Trước và ngay sau cuộc bỏ phiếu, nhiều lãnh đạo Đảng Cộng hòa đã nỗ lực giải thích công khai rằng họ ủng hộ Ukraine nhưng lại không tán thành dự luật này vì một số lý do. Họ lập luận rằng dự luật chứa đựng những điều khoản thực chất lại tỏ ra "nhẹ tay" hơn với Nga so với tình trạng hiện tại. Ví dụ, dự luật có điều khoản kêu gọi các nước NATO tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 2% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Tuy nhiên, tại hội nghị thượng đỉnh năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đạt được cam kết mức 5% từ NATO – một cam kết mạnh mẽ hơn nhiều để đối phó với hành động gây hấn của Nga.
Theo giới lãnh đạo Đảng Cộng hòa, điều quan trọng nhất là dự luật này làm suy yếu các cuộc đàm phán đang diễn ra của ông Trump nhằm giải quyết cuộc chiến giữa Ukraine và Nga. Đây là một lập luận xác đáng. Nhìn chung, Quốc hội nên tôn trọng quyền quyết định của chính quyền hành pháp trong các vấn đề đối ngoại. Hơn nữa, các cuộc đàm phán hòa bình kiểu này rất phức tạp; các nhà đàm phán cần sự linh hoạt để duy trì tiến trình thảo luận.
Tuy nhiên, tôi không cho rằng dự luật này làm suy yếu các cuộc đàm phán; thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Thông qua cả lời nói và hành động, ông Putin đã thể hiện rõ rằng ông không có ý định ưu tiên hòa bình hay chấm dứt cuộc chiến này trừ khi bị buộc phải làm vậy. Dự luật này sẽ góp phần làm suy yếu hơn nữa chế độ của ông Putin, đồng thời tăng cường năng lực quân sự cho Ukraine, qua đó củng cố vị thế của ông Trump trên bàn đàm phán.
Đáng tiếc là dự luật này khó có khả năng được Thượng viện thông qua. Lý do không phải là thiếu sự ủng hộ, mà là vì dự luật khó có cơ hội được đưa ra thảo luận tại phiên họp toàn thể. Quy trình tại Thượng viện rất phức tạp và tốn nhiều thời gian để một dự luật vượt qua các thủ tục rườm rà nhằm đi đến bước thông qua cuối cùng. Điều này có nghĩa là quỹ thời gian họp tại Thượng viện rất quý giá và thường chỉ dành cho các dự luật quan trọng quy mô lớn – chẳng hạn như các gói ngân sách – hoặc những dự luật dễ dàng được thông qua. Dự luật này không thuộc cả hai nhóm đó.
Ngoài ra, do Nhà Trắng phản đối dự luật này, các lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Thượng viện – những người nắm quyền kiểm soát chương trình nghị sự – khó có khả năng cho phép dự luật được tiến hành. Thực tế, Thượng viện đã có một phiên bản riêng cho gói biện pháp này do Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (đảng Cộng hòa, bang South Carolina) dẫn dắt, với hơn 80 người cùng bảo trợ, trong đó có 41 thành viên Đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, các lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Thượng viện – dù cũng là những người cùng bảo trợ dự luật – vẫn chưa đưa dự luật ra thảo luận tại phiên họp toàn thể do vấp phải sự phản đối từ Nhà Trắng. Thêm vào đó, Thượng viện không có quy trình "kiến nghị đưa dự luật ra thảo luận" (discharge petition) giống như Hạ viện, nghĩa là không có cách nào để ép buộc đưa dự luật ra thảo luận tại phiên họp toàn thể.
Bất chấp những trở ngại này, việc dự luật được Hạ viện thông qua không nên bị coi là một nỗ lực vô ích, bởi nó truyền tải một thông điệp quan trọng tới cả các đồng minh lẫn đối thủ của Hoa Kỳ. Trên các phương tiện truyền thông đang lan truyền một quan điểm đáng lo ngại cho rằng đảng Cộng hòa – hay rộng hơn là người dân Mỹ – không ủng hộ Ukraine. Cuộc bỏ phiếu tuần trước đã chứng minh rõ ràng rằng điều này hoàn toàn không đúng sự thật. Mười tám nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện đã sẵn sàng đi ngược lại ý kiến của cả ban lãnh đạo Hạ viện lẫn Nhà Trắng để ủng hộ Đạo luật Hỗ trợ Ukraine. Đây là một tuyên bố chính trị đầy ý nghĩa vào thời điểm Tổng thống Trump vẫn đang nắm quyền kiểm soát mạnh mẽ đối với đảng này. Thực tế, trong nhiệm kỳ Quốc hội này, chỉ có một dự luật khác thuyết phục được nhiều nghị sĩ Cộng hòa "chống lại" Nhà Trắng hơn thế, đó là Đạo luật Bảo vệ Lực lượng Lao động Mỹ (Protect America’s Workforce Act) – dự luật nhằm khôi phục quyền thương lượng tập thể cho một số nhóm nhân viên liên bang.
Việc cung cấp vũ khí thực sự – đặc biệt là các hệ thống tên lửa đánh chặn và tổ hợp tên lửa Patriot – cũng như áp đặt các biện pháp trừng phạt mạnh tay, rõ ràng là những hành động được ưu tiên hơn so với các biểu hiện ủng hộ mang tính hình thức và không có tính ràng buộc pháp lý. Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu tuần trước vẫn là một bước tiến hướng tới sự ủng hộ cụ thể và mạnh mẽ hơn của Hoa Kỳ dành cho chính nghĩa của Ukraine. Thượng viện và Nhà Trắng cần lưu tâm đến xu hướng ủng hộ từ cả hai đảng đang ngày càng gia tăng này.
Leslie Shedd là nghiên cứu viên không thường trú tại Trung tâm Á-Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council) và là cựu trợ lý Quốc hội; gần đây nhất, bà từng làm việc tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ.
https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/the-ukraine-support-act-sends-a-strong-signal-even-if-it-wont-send-weapons/
***
The Ukraine Support Act sends a strong signal even if it won’t send weapons
As momentum in the Russia-Ukraine War shifts in Kyiv’s favor, the US Congress took a tentative step last week toward rewarding Ukraine’s progress with much-needed weapons for their troops and support for the country.
Ukraine has stemmed the tide of Putin’s invasion in recent months and is increasingly taking the fight to Russia, including multiple attacks on military and industrial targets in St. Petersburg during a flagship international economic forum that is often referred to as Putin’s Davos.
Russia has responded to these setbacks by ratcheting up attacks on Ukrainian civilians. In early June, Russian forces launched one of the war’s largest attacks against Kyiv, sending around seventy rockets including hypersonic missiles and approximately 650 drones into the city and surrounding neighborhoods. At least twenty-two people were killed and more than 130 were injured.
Meanwhile in Washington, the House of Representatives took up the Ukraine Support Act last week. The bill passed with bipartisan support by a vote of 226-195. This legislation is a fairly comprehensive approach to providing Ukraine with continued support through additional security assistance, expanded intelligence cooperation, further sanctions and tariffs on Russia, and support for rebuilding Ukraine once the war is over.
The Ukraine Support Act had an unusual pathway to passage. It was brought to the floor under a discharge petition, a procedure that allows a majority of House members to force a bill out of committee and send it directly to the floor for consideration, whether the speaker wants it there or not. Until recently, it was incredibly rare for discharge petitions to succeed. From 2003 to 2023, only two discharge petitions met the threshold to be brought to the House floor. But from 2024 to 2026, seven bills have been passed under discharge, including this one.
Leading up to and directly after the vote, many Republican leaders took great pains to publicly say they support Ukraine, but don’t support this bill for several reasons. They argued that there were provisions in the bill that were actually weaker on Russia than the current status quo. For example, there is a provision calling for NATO countries to increase their defense spending to two percent of gross domestic product. However, US President Donald Trump secured a five percent commitment from NATO at last year’s summit, a much stronger commitment in the face of Russia’s aggression.
Most importantly according to Republican leadership, the legislation undermines Trump’s ongoing negotiations to resolve the war between Ukraine and Russia. The argument is a legitimate one. Congress should, in general, defer to the administration when it comes to foreign policy. And these kinds of peace negotiations are complex. Negotiators need flexibility to keep talks progressing.
But I don’t believe this legislation undermines the negotiations; quite the opposite, actually. Putin has made it clear through both his words and actions that he has no intention of prioritizing peace or ending this war unless he is forced to do so. This legislation would help to further cripple his regime while bolstering Ukraine’s military capabilities, strengthening Trump’s hand at the negotiating table.
Unfortunately, it’s doubtful this legislation will pass the Senate. That’s not because it wouldn’t have the support, but because it’s unlikely it will be put on the floor. Senate procedure is arduous and it can take days to get a bill through the rigmarole to final passage. That means floor time in the Senate is precious and is usually reserved for either large pieces of critical legislation, like appropriations packages, or legislation that will be easy to pass. This bill is neither.
In addition, since the White House is opposed to this legislation, it is unlikely that Senate Republican leaders who control the floor would allow it to move forward. In fact, the Senate has its own version of this package led by Senator Lindsay Graham (R-SC) that has more than eighty cosponsors, including forty-one Republicans. Yet Republican leaders in the Senate, who are also cosponsors of the legislation, have yet to bring the bill to the floor in the face of White House opposition. And the Senate doesn’t have a discharge petition process like the House, meaning there is no way to force the bill to the floor.
Despite these obstacles, the bill’s House passage shouldn’t be considered a fruitless endeavor because of the important message it sends to US allies and adversaries alike. There has been a worrying narrative permeating throughout the media that Republicans, or even Americans more broadly, don’t support Ukraine. Last week’s vote makes clear this is absolutely not the case. Eighteen House Republicans were willing to defy both House leadership and the White House to support the Ukraine Support Act. That is a significant political statement at a time when President Trump maintains a strong hold on the party. In fact, only one other bill this Congress has convinced more Republicans to buck the White House, the Protect America’s Workforce Act, which aimed to restore collective bargaining rights to certain federal workers.
Sending actual weapons, particularly Patriot batteries and interceptors, and implementing punishing sanctions is obviously preferred to non-binding demonstrations of support. But last week’s vote is a step forward to stronger tangible US support for Ukraine’s cause. The Senate and the White House should take note of the rising bipartisan tide.
Leslie Shedd is a nonresident fellow at the Atlantic Council’s Eurasia Center and a former congressional aide, most recently with the US House Foreign Relations Committee.
Nhận xét
Đăng nhận xét