4521 - Máu và của cải Nga: Chi phí ngày càng tăng của cuộc chiến tranh của Putin
Vấn đề
Nga đã đánh mất thế chủ động quân sự ở Ukraine khi chi phí ngày càng tăng cao. Theo dữ liệu mới của CSIS, quân đội Nga đã chịu tổn thất 1,4 triệu thương vong trên chiến trường và khoảng 450.000 người chết kể từ cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022. Quyền kiểm soát lãnh thổ của Nga ở Ukraine đã thu hẹp lại vào mùa xuân năm 2026, với mức giảm ròng khoảng 400 km vuông trong tháng 4 và tháng 5. Thêm vào đó, Ukraine đã dàn dựng một chiến dịch tấn công tầm ngắn, tầm trung và tầm xa ngày càng thành công nhằm vào các mục tiêu quân sự và kinh tế của Nga bằng cách sử dụng các hệ thống hỗ trợ trí tuệ nhân tạo và một mô hình mới cho sức mạnh không quân.
Trong một hành động gây chấn động nhằm thừa nhận những khó khăn của Nga ở Ukraine, Tổng thống Vladimir Putin đã giảm đáng kể quy mô cuộc duyệt binh thường niên vào tháng 5 năm 2026 do lo ngại về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine và những thách thức ngày càng gia tăng trên chiến trường Ukraine. Đối với nhiều người Nga, năm 2026 là một năm khó khăn. Người dân Nga đang phải gánh chịu nền kinh tế trì trệ, giá cả thực phẩm và các chi phí khác tăng cao, thuế tăng, hạn chế internet đáng kể và sự đàn áp mạnh mẽ đối với tự do ngôn luận - phần lớn là do chiến tranh ở Ukraine. Ngoài ra, các thành phố lớn trên khắp nước Nga, như Moscow và St. Petersburg, đã bị tấn công bởi máy bay không người lái và tên lửa tầm xa của Ukraine, chứ không chỉ các thị trấn và thành phố ở khu vực biên giới Nga với Ukraine, như Belgorod, Bryansk và Kursk. Crimea cũng bị Ukraine tấn công dữ dội, buộc Nga phải đóng cửa các trại hè và bãi biển, làm gián đoạn nguồn cung cấp nhiên liệu và gây mất điện.
Tuy nhiên, phần lớn các phân tích về hiệu quả hoạt động trên chiến trường của Nga đều mang tính giai thoại. Nghiên cứu này xem xét một số chỉ số về hiệu quả hoạt động trên chiến trường của Nga do CSIS tổng hợp: tỷ lệ tử vong và thương vong, tốc độ tiến quân của lực lượng Nga tính bằng mét mỗi ngày, và tổng diện tích lãnh thổ Nga giành được. Nghiên cứu cũng thu thập và phân tích dữ liệu về hơn 20.000 vụ việc liên quan đến các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các mục tiêu của Nga. Những dữ liệu này cho thấy điều gì về hiệu quả hoạt động quân sự của Nga tại Ukraine?
Thứ nhất, tổn thất trên chiến trường của Nga tiếp tục gia tăng, với khoảng 450.000 người chết và 1,4 triệu người bị thương trong giai đoạn từ tháng 2 năm 2022 đến tháng 6 năm 2026. Tỷ lệ này thật đáng kinh ngạc. Số người chết của Nga ở Ukraine cao hơn gấp bốn lần tổng số người chết của Mỹ trong tất cả các cuộc chiến tranh kể từ Thế chiến II, và cao hơn gấp chín lần tổng số người chết của Liên Xô và Nga trong tất cả các cuộc chiến tranh kể từ Thế chiến II.
Ngoài ra, tỷ lệ thương vong hàng tháng của Nga, lên tới hơn 30.000 người mỗi tháng trong năm 2026, có thể đã vượt quá tỷ lệ tuyển quân của Nga, khoảng 27.000 tân binh mỗi tháng. Tỷ lệ thương vong giữa Nga và Ukraine có thể đã tăng lên gần 8:1 trong nửa đầu năm 2026, tăng từ mức 2:1 đến 3:1 trong phần lớn thời gian chiến tranh, phần lớn là do Ukraine sử dụng máy bay không người lái - bao gồm cả máy bay không người lái tích hợp trí tuệ nhân tạo - như một phần của chiến dịch ngăn chặn trên không quyết liệt của mình.
Thứ hai, cuộc tấn công trên bộ của Nga phần lớn đã bị đình trệ, với tốc độ tiến quân trung bình khoảng 50 mét mỗi ngày quanh Kostiantynivka, 70 mét mỗi ngày quanh Pokrovsk và 90 mét mỗi ngày quanh Sloviansk. Đây là những tốc độ tiến quân chậm nhất trong bất kỳ cuộc chiến nào trong thế kỷ qua.
Thứ ba, quyền kiểm soát lãnh thổ của Nga tại Ukraine đã thu hẹp lại vào mùa xuân năm 2026. Lực lượng Nga mất nhiều lãnh thổ hơn so với số lãnh thổ chiếm được trong cả tháng 4 và tháng 5, tổng cộng mất khoảng 400 km vuông và đây là lần đầu tiên họ ghi nhận tổn thất ròng hàng tháng kể từ tháng 8 năm 2024 - một dấu hiệu nữa cho thấy những khó khăn quân sự của Nga.
Phần còn lại của bài phân tích này được chia thành năm phần. Phần đầu tiên nêu rõ mục tiêu chiến tranh của Nga và tình hình chung của cuộc chiến. Phần thứ hai đánh giá thương vong của Nga và Ukraine. Phần thứ ba xem xét tốc độ tiến quân của Nga. Phần thứ tư kiểm tra những vùng lãnh thổ mà Nga giành được. Và phần thứ năm đưa ra những kết luận tổng thể.
Mục tiêu của Nga và tình hình chiến tranh
Mục tiêu chính của Putin vẫn là đưa Ukraine trở lại phạm vi ảnh hưởng của Nga và khuất phục Ukraine, hoặc trực tiếp bằng cách chinh phục và sáp nhập Ukraine về mặt quân sự (như Nga đã làm ở Crimea và một số khu vực phía đông và nam Ukraine) hoặc gián tiếp bằng cách đưa một đồng minh của Nga lên nắm quyền ở Kyiv. Putin cũng có thể tìm cách phá hủy uy tín của NATO, ngăn chặn sự mở rộng hơn nữa của NATO về phía đông, làm suy yếu Liên minh châu Âu và mở rộng phạm vi ảnh hưởng của Nga ở Đông Âu.
Putin coi Ukraine là một phần của đế chế lịch sử Nga dưới thời các Sa hoàng như Peter Đại đế, Alexander III và Catherine Đại đế, gắn kết với nhau bởi một ngôn ngữ, nền kinh tế, văn hóa và tôn giáo. Như Putin đã lập luận trong bài luận “Về sự thống nhất lịch sử của người Nga và người Ukraine”, người Nga và người Ukraine là “một dân tộc – một thể thống nhất”. Tất nhiên, huyền thoại về Nga và Ukraine như một thể thống nhất là sai lầm. Ukraine có một nền văn hóa riêng biệt, một lịch sử lâu đời và một ngôn ngữ khác. Chiến tranh chỉ càng củng cố bản sắc Ukraine và làm cho người dân nước này xa cách hơn với Nga.
Hình 1: Bản đồ chiến trường Ukraine, tháng 7 năm 2026
Nguồn: Bộ Quốc phòng Anh và ước tính của CSIS.
Chiến dịch quân sự của Nga tập trung vào một số trục, như thể hiện trong Hình 1: phía bắc tỉnh Sumy, phía đông tỉnh Kharkiv, tây bắc tỉnh Donetsk và các khu vực phía bắc của các tỉnh Zaporizhzhia và Kherson. Nga cũng đã tích cực nhắm mục tiêu vào các mục tiêu dân sự và quân sự của Ukraine bằng máy bay không người lái và tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình, và đôi khi là tên lửa siêu thanh. Nga đã khai thác một điểm yếu đáng chú ý của Ukraine: nguồn cung cấp hạn chế các tên lửa đánh chặn phòng không, chẳng hạn như tên lửa PAC-3. Như Đại tá Yurii Ihnat, người phát ngôn của Không quân Ukraine, đã nhận xét bằng một phép so sánh thể thao, “Một thủ môn đang đứng trong khung thành, và đột nhiên 10 quả bóng bay về phía anh ta cùng một lúc. Anh ta không thể bắt được tất cả. Anh ta có thể bắt được bao nhiêu quả tùy thuộc vào số tay và chân anh ta có, phải không?” Ngoài ra, lực lượng Nga tiếp tục cải tiến trong các lĩnh vực như chiến tranh điện tử và chiến tranh bằng máy bay không người lái, tạo ra những thách thức về mặt tác chiến và chiến thuật cho lực lượng Ukraine. Ví dụ, Trung tâm Rubikon về Hệ thống Không người lái Tiên tiến của Nga, một đơn vị quân sự Nga chuyên về chiến tranh bằng máy bay không người lái, đã rất hiệu quả trong việc tấn công các nhà điều khiển máy bay không người lái của Ukraine, phá hủy các đơn vị hậu phương và cắt đứt đường tiếp tế.
Như Hình 1 cho thấy, Ukraine cũng đã tiến hành các hoạt động tấn công vào năm 2026 tại các khu vực như Oleksandrivka ở tỉnh Dnipropetrovsk. Ngoài ra, Ukraine đã đẩy mạnh chiến tranh vào lãnh thổ Nga trong năm 2026 bằng cách dàn dựng một loạt các cuộc tấn công tầm ngắn, tầm trung và tầm xa nhằm phá vỡ và phá hủy hệ thống hậu cần và tiếp tế của Nga. Đây là hình thức đánh chặn trên không cổ điển, nhưng sử dụng máy bay không người lái và tên lửa chứ không phải máy bay thông thường. Theo phân tích của CSIS, Ukraine đã tấn công một số loại mục tiêu của Nga:
- Cơ sở hạ tầng năng lượng, chẳng hạn như nhà máy lọc dầu, trạm bơm và các cơ sở lưu trữ nhiên liệu và tàu chở dầu.
- Các mục tiêu thuộc cơ sở công nghiệp bao gồm các nhà máy sản xuất tên lửa và máy bay không người lái, nhà máy vi điện tử và nhà máy sản xuất chất bán dẫn.
- Các mục tiêu về hậu cần, chẳng hạn như đường sắt, đường bộ, cầu và các kho chứa đạn dược, cũng như các phương tiện và tàu chở hàng vận chuyển vật tư quân sự.
- Các căn cứ quân sự và các mục tiêu quân sự khác, chẳng hạn như sở chỉ huy, cơ sở chỉ huy và kiểm soát, tàu chiến, máy bay, radar, hệ thống phòng không, vị trí phóng máy bay không người lái và hệ thống tác chiến điện tử.
Như Hình 2 minh họa, Ukraine đã tiến hành các cuộc tấn công tầm xa (cách lãnh thổ Ukraine hơn 300 km) nhằm vào các thành phố như St. Petersburg và Moscow, cũng như các địa điểm như Căn cứ Không quân Ukrainka – cách Kyiv hơn 6.000 km. Ukraine cũng đã dàn dựng các cuộc tấn công tầm trung (30–300 km) nhằm vào các mục tiêu ở Kursk, Kaluga, Belgorod và các tỉnh khác. Cuối cùng, lực lượng Ukraine đã thực hiện các cuộc tấn công tầm ngắn (dưới 30 km) nhằm vào hàng nghìn mục tiêu ngay bên kia biên giới ở Nga và ở các khu vực do Nga kiểm soát của Ukraine, chẳng hạn như Crimea. Những cuộc tấn công này đã gây ra những thách thức về mặt hoạt động cho Nga, bao gồm làm giảm năng lực lọc dầu của Nga, gây ra tình trạng thiếu xăng ở một số khu vực, gần như vô hiệu hóa hải quân Nga trong chiến tranh, làm gián đoạn hậu cần và đường tiếp tế, tàn phá Crimea do Nga kiểm soát và làm suy giảm một số sản xuất công nghiệp. Tuy nhiên, các cuộc tấn công này đã không làm tê liệt cỗ máy chiến tranh của Nga và chưa hoàn toàn phá hủy – hoặc phủ nhận – khả năng quân sự của Nga trong việc tiến hành chiến tranh.
Figure 2: Location of Ukrainian Strikes
January 2025–June 2026
Theo ước tính của CSIS, lực lượng Nga đã chịu khoảng 1,4 triệu thương vong trên chiến trường—bao gồm cả người chết, bị thương và mất tích—trong khoảng thời gian từ tháng 2 năm 2022 đến tháng 6 năm 2026, như thể hiện trong Hình 3. Lực lượng Nga cũng chịu tổn thất từ 400.000 đến 450.000 người thiệt mạng trong cùng kỳ này. Con số thương vong này ngày càng trở thành vấn đề nan giải đối với công tác tuyển quân của Nga. Vào năm 2026, tỷ lệ thương vong hàng tháng của Nga, dao động từ 30.000 đến 34.000 người, có khả năng vượt quá tỷ lệ tuyển quân khoảng 27.000 tân binh mỗi tháng.
Số thương vong và thiệt mạng của Nga thật đáng kinh ngạc. Kể từ Thế chiến II, không một cường quốc nào phải chịu tổn thất nặng nề đến mức này trong bất kỳ cuộc chiến nào, khiến Nga có một kỷ lục lịch sử gần đây nghiệt ngã và chưa từng có. Ví dụ, so với Hoa Kỳ, Nga đã chịu tổn thất về người chết ở Ukraine nhiều gấp khoảng bốn lần so với tổng số người chết trong tất cả các cuộc chiến của Hoa Kỳ kể từ Thế chiến II, như thể hiện trong Hình 4. Hoa Kỳ chịu tổn thất 36.574 người chết trong Chiến tranh Triều Tiên, 58.220 người chết trong Chiến tranh Việt Nam, 383 người chết trong Chiến tranh vùng Vịnh Ba Tư, 2.581 người chết ở Afghanistan và 4.492 người chết ở Iraq—ngoài ra còn có những con số nhỏ hơn ở Grenada, Panama và các cuộc chiến khác, chẳng hạn như Chiến dịch Epic Fury năm 2026.
Thương vong của Nga cũng rất đáng chú ý nếu nhìn từ góc độ lịch sử Nga và Liên Xô (xem Bảng A-1 trong phụ lục). Số người chết trên chiến trường của Nga ở Ukraine cao hơn 28 lần so với số người chết của Liên Xô ở Afghanistan trong những năm 1980, cao hơn 18 lần so với trong các cuộc chiến tranh Chechnya lần thứ nhất và thứ hai của Nga trong những năm 1990 và 2000, và cao hơn 9 lần so với tất cả các cuộc chiến tranh của Nga và Liên Xô cộng lại kể từ Thế chiến II.
Thương vong và thiệt mạng của quân Nga trên chiến trường lớn hơn đáng kể so với quân Ukraine. Trong phần lớn thời gian chiến tranh, tỷ lệ thương vong giữa Nga và Ukraine dao động từ 2:1 đến 3:1 (tức là cứ hai đến ba binh sĩ Nga thì có một binh sĩ Ukraine thiệt mạng), mặc dù tỷ lệ này có thể đã tăng lên gần 8:1 trong nửa đầu năm 2026. Lực lượng Ukraine đã chịu tổn thất từ 525.000 đến 625.000 người (thiệt mạng, bị thương và mất tích) và từ 125.000 đến 150.000 người thiệt mạng trong khoảng thời gian từ tháng 2 năm 2022 đến tháng 6 năm 2026. Tổng số thương vong của cả Nga và Ukraine đã vượt quá 2 triệu người.
Tại sao thương vong của quân Nga lại cao đến vậy? Có một số lời giải thích hợp lý: chiến lược tiêu hao lực lượng của Nga, sự thất bại trong việc tiến hành hiệu quả các binh chủng phối hợp và chiến tranh liên hợp, chiến thuật và huấn luyện kém, tham nhũng và tinh thần chiến đấu thấp. Thêm vào đó, chiến lược phòng thủ chiều sâu của Ukraine đã có hiệu quả trong việc gây thương vong cho binh lính Nga, cũng như hạn chế khả năng cơ động của quân Nga.
Trên chiến trường, Nga đã sử dụng bộ binh không người lái, cùng với máy bay không người lái FPV, pháo binh, bom lượn và các loại vũ khí tầm xa khác để làm suy yếu và bào mòn phòng tuyến của Ukraine. Các đơn vị Nga thường xuyên tiến hành các cuộc tấn công bằng các tiểu đội nhỏ, thường được huấn luyện kém, được hỗ trợ bởi các xe bọc thép.
Các sở chỉ huy cấp cao của Nga thường xuyên ra lệnh cho các lực lượng này tiến về phía các vị trí của Ukraine và tiến hành trinh sát bằng cách thu hút hỏa lực. Nếu xác định được chính xác các vị trí của Ukraine, binh lính Nga có thể được điều động tấn công các vị trí này, sau đó sẽ được lập bản đồ chi tiết hơn và nhắm mục tiêu bằng pháo binh, máy bay không người lái FPV và bom lượn. Những chiến thuật này đã dẫn đến thương vong cao. Quyết định của SpaceX hạn chế quyền truy cập của Nga vào Starlink vào đầu năm 2026 có thể đã làm trầm trọng thêm các vấn đề về chỉ huy và kiểm soát của Nga và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các cuộc phản công của Ukraine.
Quân đội Nga và Ukraine tiến công rất chậm trong các cuộc tấn công nổi bật nhất của họ trong nửa đầu năm 2026, với tốc độ trung bình từ 50 đến 90 mét mỗi ngày. Lực lượng Nga chủ yếu duy trì thế tấn công, nhưng lực lượng Ukraine, sau hơn hai năm chủ yếu phòng thủ, bắt đầu giành lại lãnh thổ với những bước tiến nhỏ, đảo ngược hướng tiến công ở một số khu vực lần đầu tiên kể từ năm 2023. Phân tích này đo khoảng cách đường thẳng mà chiến tuyến đã dịch chuyển trong các cuộc tấn công quân sự cụ thể.
Sau khi chiếm được Avdiivka ở tỉnh Donetsk vào tháng 2 năm 2024, lực lượng Nga tiến về phía tây hướng tới Pokrovsk, một trung tâm hậu cần quan trọng hỗ trợ các hoạt động của Ukraine trên toàn mặt trận phía đông. Lực lượng Nga đã kiểm soát thành phố này vào cuối tháng 1 năm 2026 sau gần hai năm giao tranh. Từ cuối tháng 2 năm 2024 đến cuối tháng 1 năm 2026, họ tiến được khoảng 50 km, với tốc độ trung bình khoảng 70 mét mỗi ngày.
Trong nửa đầu năm 2026, Nga tập trung phần lớn nỗ lực tấn công vào "vành đai pháo đài", dải các thành phố được phòng thủ kiên cố, là tuyến phòng thủ của Ukraine tại tỉnh Donetsk. Từ đầu tháng 8 năm 2025 đến đầu tháng 6 năm 2026, lực lượng Nga tiến về Kostiantynivka, tiến được khoảng 16 km ra ngoại ô thành phố, với tốc độ trung bình khoảng 50 mét mỗi ngày. Gần đó về phía bắc, lực lượng Nga tiến về Sloviansk, tiến được khoảng 15 km từ cuối tháng 12 năm 2025 đến đầu tháng 6 năm 2026, với tốc độ trung bình khoảng 90 mét mỗi ngày. Đến đầu tháng 6 năm 2026, lực lượng Nga vẫn duy trì vị trí cách Sloviansk hơn 20 km về phía đông.
Lực lượng Ukraine cũng tiến hành các cuộc tấn công ở một số khu vực trong nửa đầu năm 2026, tiến lên với tốc độ tương tự nhưng khá chậm. Cuộc phản công quan trọng nhất của Ukraine đã quét sạch một cụm khu dân cư dọc theo trục Oleksandrivka trên biên giới Dnipropetrovsk-Zaporizhzhia, tiến được khoảng 12 km từ cuối tháng 1 đến đầu tháng 6 năm 2026, với tốc độ trung bình khoảng 90 mét mỗi ngày.
So với các chuẩn mực lịch sử, tốc độ này khá chậm. Hình 5 so sánh tốc độ tiến quân trung bình của các cuộc tấn công nổi bật gần đây nhất trong chiến tranh với các chuẩn mực từ các cuộc xung đột trước đó. Các cuộc tấn công nổi bật nhất của Nga và Ukraine trong năm qua tiến quân với tốc độ xấp xỉ trận Somme, một trong những cuộc tấn công dai dẳng nhất của Thế chiến I. Ngược lại, các giai đoạn cơ động mở đầu của chiến tranh ở Ukraine năm 2022 diễn ra với tốc độ từ khoảng 3.000 đến hơn 7.000 mét mỗi ngày—nhanh hơn khoảng 30-100 lần so với các cuộc tấn công hiện nay (xem Bảng A-2 trong phụ lục).
Tốc độ tiến công chậm chạp này phản ánh những lợi thế phòng thủ đã định hình cuộc chiến kể từ năm 2023. Các bãi mìn dày đặc, công sự nhiều lớp, pháo kích dữ dội và sự hiện diện dày đặc của máy bay không người lái trên một khu vực rộng hơn 20 km xung quanh tiền tuyến khiến việc tập trung quân và xe bọc thép để tạo ra một bước đột phá lớn trở nên vô cùng nguy hiểm. Như đã đề cập ở phần trước, lực lượng Nga thay vào đó đã dựa vào chiến thuật thâm nhập, tiến lên theo từng nhóm nhỏ để cố gắng luồn lách giữa các vị trí của Ukraine thay vì tấn công trực diện. Điều này tránh được những tổn thất thảm khốc của cuộc tấn công ồ ạt nhưng lại gây chết người theo cách riêng của nó. Nhiều binh sĩ bị phát hiện và trúng đạn khi băng qua khu vực nguy hiểm, và số lượng lớn các cuộc tấn công nhỏ lẻ liên tục gây ra thương vong như đã mô tả trước đó trong phân tích này.
Quyền kiểm soát lãnh thổ của Nga tại Ukraine đã thu hẹp lại vào mùa xuân năm 2026, khi lực lượng Nga mất nhiều lãnh thổ hơn so với chiếm được trong cả tháng Tư và tháng Năm, tổng cộng mất khoảng 400 km vuông. Hiện tại, lực lượng Nga kiểm soát khoảng 118.000 km vuông lãnh thổ Ukraine (khoảng 20% diện tích cả nước, tương đương diện tích bang Pennsylvania), bao gồm Crimea và các phần của Donbas mà họ kiểm soát trước năm 2022. Trong khu vực đó, khoảng 75.000 km vuông (khoảng 12% diện tích Ukraine) đã bị chiếm đóng kể từ cuộc xâm lược tháng 2 năm 2022. Nhưng dấu ấn của Nga đã ngừng mở rộng lần đầu tiên sau nhiều năm vào mùa xuân năm 2026.
Từ tháng 1 đến giữa tháng 3 năm 2026, Ukraine phát động cuộc tấn công ở phía nam, giành lại khoảng 400 km vuông gần Oleksandrivka và Huliaipole. Trong suốt tháng 4 và tháng 5, các cuộc phản công của Ukraine lan rộng khắp mặt trận, từ tỉnh Kharkiv ở phía bắc qua Donetsk và vào tỉnh Zaporizhzhia ở phía nam.
Những thay đổi về lãnh thổ trong nửa đầu năm 2026 theo cả hai hướng đều không đáng kể so với những cuộc trao đổi lãnh thổ rộng lớn trong năm đầu tiên của cuộc chiến. Vào thời điểm cao điểm của cuộc xâm lược ban đầu vào tháng 3 năm 2022, Nga đã chiếm được khoảng 115.000 km vuông trong vòng chưa đầy năm tuần. Ukraine đã giành lại hơn 35.000 km vuông vào tháng 4 năm đó và khoảng 75.000 km vuông vào tháng 11. Ngày nay, những lợi thế phòng thủ đặc trưng cho cuộc chiến khiến cho việc giành được những thắng lợi nhanh chóng và toàn diện như trong những tháng đầu của cuộc chiến trở nên vô cùng khó khăn.
Những hệ quả đối với việc chấm dứt chiến tranh
Cuộc chiến ở Ukraine nghiêng hẳn về phía phòng thủ, một động lực đã làm thất bại các cuộc tấn công của Nga nhưng cũng hạn chế các cuộc phản công của Ukraine. Như dữ liệu trong phân tích này cho thấy, tiến độ của Nga trên chiến trường luôn ở mức kém cỏi, với thương vong, tử vong và tốc độ tiến quân trung bình của Nga thuộc hàng tồi tệ nhất so với bất kỳ cường quốc nào trong bất kỳ cuộc chiến nào kể từ Thế chiến II.
Tuy tổn thất nặng nề, Nga vẫn tiếp tục chiến đấu – một quyết định hoàn toàn thuộc về Putin, người chưa hề công khai cho thấy ý định giảm tốc độ ngay cả khi chi phí chiến tranh ngày càng khó che giấu trước công chúng Nga đang có những dấu hiệu mệt mỏi. Chừng nào Putin còn sẵn lòng trả giá đắt, Nga có thể tiếp tục khai thác nguồn nhân lực dồi dào và nền kinh tế chiến tranh, dù đang căng thẳng nhưng vẫn chưa sụp đổ.
Ukraine cũng không cho thấy dấu hiệu sụp đổ, ngay cả sau nhiều năm bị Nga tấn công không ngừng nghỉ. Nhưng lợi thế tổng thể của bên phòng thủ đặt ra thách thức cho Ukraine trong việc giành lại lãnh thổ mà Nga đã chiếm giữ kể từ năm 2014 (như Crimea và một phần Donbas) và sau cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022. Hy vọng tốt nhất của Ukraine có thể là một thế bế tắc dẫn đến một thỏa thuận hòa bình hoặc lệnh ngừng bắn.
Kể từ Thế chiến II, các cuộc chiến tranh giữa các quốc gia đã kết thúc theo một trong số nhiều cách: 30% sau một thỏa thuận ngừng bắn, 21% do một bên giành chiến thắng trên chiến trường, 16% thông qua một hiệp định hòa bình, và phần còn lại vì nhiều lý do khác. Đối với châu Âu và Hoa Kỳ, mục tiêu nên là đạt được một thỏa thuận hòa bình hoặc, tệ nhất là, một thỏa thuận ngừng bắn bằng cách tăng chi phí sinh mạng và tiền bạc mà Moscow phải trả cho một cuộc chiến kéo dài. Điều này có nghĩa là tiếp tục cung cấp viện trợ quân sự và kinh tế cho Ukraine—và thậm chí mở rộng số lượng và chất lượng viện trợ quân sự, chẳng hạn như hệ thống phòng không—và tăng cường các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Nga.
Nền kinh tế Nga đang gặp khó khăn, và chi tiêu thời chiến của Nga có thể ngày càng trở nên không bền vững. Thời điểm đã chín muồi cho một chiến dịch gây áp lực nhằm đẩy nền kinh tế Nga đến bờ vực kiệt quệ. Hoa Kỳ và châu Âu nên tăng cường áp lực lên doanh thu dầu mỏ của Nga thông qua việc thực thi nghiêm ngặt hơn các lệnh trừng phạt nhắm vào hạm đội ngầm của Nga, mạng lưới bí mật gồm hàng trăm tàu chở dầu được Nga mua hoặc thuê để né tránh các lệnh trừng phạt kinh tế của phương Tây. Việc thực thi này có thể bao gồm các lệnh trừng phạt thứ cấp đối với các ngân hàng ở Trung Quốc, Hồng Kông và các quốc gia khác tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch này.
Điều trớ trêu cay đắng của cuộc chiến Ukraine là bất chấp những thách thức trên chiến trường và điểm yếu về kinh tế của Nga, Hoa Kỳ và châu Âu đã không thể gây áp lực kinh tế hoặc quân sự một cách triệt để. Nếu không phải trả giá đắt hơn về sinh mạng và tiền bạc, Putin có thể sẽ tiếp tục chiến đấu – ngay cả khi ông ta đẩy đất nước mình đến vực thẳm kinh tế, chính trị và quân sự.
Seth G. Jones Chủ tịch Bộ Quốc phòng và An ninh; Chủ tịch Harold Brown
Riley McCabe Nghiên cứu viên cao cấp, Chương trình Chiến tranh, Các mối đe dọa bất thường và Khủng bố
Nguồn: Russian Blood and Treasure: The Ballooning Costs of Putin’s War
https://www.csis.org/analysis/russian-blood-and-treasure-ballooning-costs-putins-war
Nhận xét
Đăng nhận xét