4477 - Thế giới hôm nay: 08/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran nhắm mục tiêu vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Kuwait và Bahrain bằng máy bay không người lái và tên lửa, sau khi Mỹ tiến hành các cuộc không kích vào các địa điểm dọc theo bờ biển nước này. Trước đó, Bộ Tài chính Mỹ đã thu hồi giấy phép tạm thời cho phép Iran bán dầu, với lý do nước này đã tấn công các tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz. Giá dầu thô Brent, tiêu chuẩn toàn cầu, đã tăng vài USD lên mức 76 USD/thùng.

Marine Le Pen – lãnh đạo Đảng Đại hội Quốc gia (National Rally, RN) cánh hữu dân túy của Pháp – tuyên bố sẽ tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới, sau khi tòa phúc thẩm rút ngắn bản án tù và lệnh cấm giữ chức vụ công của bà. Tòa án vẫn giữ nguyên tội danh tham ô của Le Pen, dù bà thề sẽ tiếp tục kháng cáo. Bà cũng nói rằng Jordan Bardella, người được bà bảo trợ và cũng là người sẽ tranh cử tổng thống nếu bà bị cấm, sẽ trở thành thủ tướng của bà.

Các đảng chính của Anh tuyên bố không tham gia cuộc bầu cử phụ ở Clacton. Hôm qua, Nigel Farage, lãnh đạo Đảng Cải cách thuộc cánh hữu dân túy, đã từ chức nghị sĩ của khu vực bầu cử này, sau đó nói rằng mình sẽ tái tranh cử vào chính chiếc ghế đó. Ông gọi cuộc cạnh tranh này là “người dân đối đầu với giới cầm quyền.” Farage hiện đang bị điều tra vì bị cáo buộc vi phạm các quy tắc tài chính của Quốc hội. Các đảng khác cho rằng sự vắng mặt của họ sẽ thu hút sự chú ý vào hành vi của ông.

Một số quốc gia châu Âu đã khởi động dự án trị giá 50 tỷ USD để phát triển tên lửa tầm xa trong thập kỷ tới. Và họ sẽ thực hiện điều này mà không có sự tham gia của Mỹ. Thay vào đó, Anh sẽ đi đầu, cùng với sự góp mặt của Pháp và Đức. Thủ tướng Anh, Keir Starmer, dự kiến sẽ công bố sáng kiến này tại hội nghị thượng đỉnh của NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi đó, Donald Trump đã khơi lại đề xuất rằng Mỹ sẽ tiếp quản Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.

Việc niêm yết SK Hynix – nhà sản xuất chip nhớ của Hàn Quốc – trên sàn giao dịch Nasdaq của Mỹ vào thứ Sáu tới được cho là đã nhận được số lượng đăng ký mua vượt mức gấp nhiều lần. Công ty hy vọng sẽ huy động được khoảng 28 tỷ USD, theo đó biến nó trở thành đợt niêm yết lớn nhất từ trước đến nay của một công ty nước ngoài tại Mỹ. Giá trị thị trường của SK Hynix đã tăng hơn gấp ba lần trong năm nay, lên hơn 1 nghìn tỷ USD, do nhu cầu khổng lồ đối với các con chip của hãng.

Kênh truyền hình nhà nước của Hungary, MTVA, đã đình chỉ các chương trình phát sóng bình thường – và thay vào đó chiếu cho khán giả xem một màn hình đen với lời xin lỗi bằng văn bản vì đã phát sóng các nội dung tuyên truyền dưới chế độ độc tài của Viktor Orbán. Tân thủ tướng của đất nước, Peter Magyar, người được bầu vào tháng 4, đã ra lệnh cải tổ lại nền tảng này, nơi mà ông cho là đã nói dối “trên mọi tần số.” MTVA cho biết họ sẽ được tái cơ cấu để trở thành một cơ quan ngôn luận độc lập và đáng tin cậy.

Argentina giành chiến thắng ngoạn mục trước Ai Cập tại Atlanta. Đội đương kim vô địch World Cup đã bị dẫn trước 2-0 khi chỉ còn 11 phút thi đấu, lúc này, Lionel Messi đã truyền cảm hứng giúp đội lội ngược dòng giành chiến thắng 3-2. Messi đã kiến tạo một bàn và tự mình ghi một bàn khác. Hiện tại, anh đã ghi lưới 21 lần qua sáu kỳ World Cup, cả hai đều là kỷ lục. Phía Ai Cập cáo buộc có sự “thiên vị” sau một vài quyết định gây tranh cãi của trọng tài.

Con số trong ngày: Hơn 3.000 km, là chiều dài tuyến đường ray xe lửa chở khách mà Tổng thống Mexico, Claudia Sheinbaum, muốn xây dựng vào năm 2030.

TIÊU ĐIỂM

Phải chăng nền kinh tế thế giới đã thoát khỏi thời kỳ tồi tệ nhất?

Vài tháng trước, triển vọng của nền kinh tế toàn cầu trông khá ảm đạm. Hồi tháng 4, khi cuộc chiến ở Iran leo thang, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cắt giảm dự báo tăng trưởng từ 3,4% xuống còn 3,1%. Họ cũng cảnh báo rằng sự gián đoạn nguồn cung năng lượng kéo dài có thể làm giảm mức tăng trưởng xuống chỉ còn 2% trong khi đẩy lạm phát lên gần 6%.

Hôm nay, IMF sẽ công bố Triển vọng Kinh tế Thế giới được cập nhật. Cho đến nay, người ta đã tránh được kịch bản tồi tệ nhất. Dầu thô Brent đã giảm xuống dưới 80 USD/thùng, cho thấy cú sốc lạm phát có thể nhẹ hơn so với lo ngại. Vì thế, tăng trưởng toàn cầu dự kiến sẽ duy trì ở mức trên 3%. Sự bùng nổ của cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo và đầu tư vào chất bán dẫn cũng tiếp tục hỗ trợ cầu, bù đắp phần nào sự trì trệ do giá năng lượng cao hơn và căng thẳng thương mại. Nền kinh tế thế giới vẫn còn mong manh – nhưng chí ít là trong hiện tại, nó đã chứng tỏ khả năng phục hồi tốt hơn nhiều so với dự kiến.

Thành phố đáng sống nhất thế giới

Đối với các cư dân thành thị, nhìn chung thế giới này vẫn là một nơi khá ổn định vào năm 2026, theo khảo sát mới nhất của EIU, công ty anh em của Economist. Bảng xếp hạng “mức độ đáng sống” của công ty, được thiết kế để giúp các bộ phận nhân sự tính toán trợ cấp khó khăn cho nhân viên làm việc ở nước ngoài, chấm điểm 173 thành phố dựa trên năm tiêu chí: chăm sóc sức khỏe, văn hóa và môi trường, giáo dục, cơ sở hạ tầng, và sự ổn định.

Năm thứ hai liên tiếp, Copenhagen là thành phố đáng sống nhất thế giới, còn Vienna là á quân. Tokyo (đứng thứ mười) là siêu đô thị duy nhất lọt vào top 10 – đường sá tắc nghẽn và tội phạm thường là những điểm trừ của các thành phố lớn nhất.

Những thay đổi lớn nhất phát xuất từ cuộc chiến ở Iran. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và các mối đe dọa an ninh đã kéo tụt điểm số trên khắp Trung Đông. Dubai giảm 4 bậc xuống vị trí thứ 79. Muscat tụt 14 bậc xuống vị trí thứ 123 – mức giảm mạnh nhất trong năm nay. Trong khi đó, các thành phố của Trung Quốc nằm trong nhóm thăng hạng nhiều nhất. Mọi thành phố được khảo sát của nước này đều tăng điểm về chăm sóc sức khỏe, một phần do những cải thiện về phạm vi bảo hiểm.

Thời hạn cho Commerzbank

Hôm nay, cuộc chiến giành Commerzbank, ngân hàng cho vay hàng đầu của Đức, sẽ tiến đến thời khắc quan trọng khi UniCredit, một ngân hàng lớn của Ý, công bố kết quả nỗ lực thâu tóm của mình. Ngân hàng Ý đã cho các cổ đông của Commerzbank cơ hội đổi một cổ phiếu lấy 0,485 cổ phiếu của Unicredit, một lời đề nghị ngầm định giá ngân hàng Đức ở mức chiết khấu. Khi quá trình đấu thầu mở ra vào tháng 5, Unicredit sở hữu trực tiếp 26,8% cổ phần của Commerzbank (cộng thêm một lượng cổ phần thông qua các công cụ phái sinh). Hiện tại, họ có thể đã nắm trong tay hơn 40% cổ phần.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là nỗ lực giành toàn quyền kiểm soát của Unicredit đã thất bại. Ngân hàng Ý đưa ra lời đề nghị của mình để đón đầu một đạo luật của Đức nhằm buộc một cổ đông sở hữu hơn 30% cổ phần phải chào mua phần còn lại. Ngân hàng này sau đó có thể mua lại cổ phiếu trên thị trường mở. Ông chủ của UniCredit, Andrea Orcel, đặt mục tiêu cuối cùng là sáp nhập Commerzbank với HypoVereinsbank, một tổ chức cho vay khác của Đức mà ông đã sở hữu. Các lãnh đạo của Commerzbank đang phản đối – và chính phủ Đức, bên đang sở hữu 12%, cũng vậy. Việc kiểm đếm có thể đã kết thúc, nhưng cuộc chiến thì chưa.

Cuộc đấu tranh mới vì quyền của người đồng tính

Hôm nay, các thẩm phán tại Cơ mật viện Vương quốc Anh sẽ lắng nghe một vụ thách thức pháp lý đối với các luật chống người đồng tính của Trinidad và Tobago. Quần đảo Caribe vẫn sử dụng tòa án Anh này làm cơ quan phúc thẩm cao nhất của mình. Các luật từ thời thuộc địa của Trinidad và Tobago cấm quan hệ tình dục đồng giới từng bị bãi bỏ với lý do vi hiến vào năm 2018, nhưng đã được khôi phục bởi một tòa phúc thẩm vào tháng 3/2025. Các nhà hoạt động hy vọng sẽ thấy chúng bị lật ngược lại một lần nữa.

Việc tái hình sự hóa quan hệ đồng giới khiến Trinidad và Tobago trở thành một ngoại lệ trong khu vực: ở các quốc gia Caribe khác, những đạo luật tương tự đã lùi vào dĩ vãng. Nhưng các luật chống LGBT đang sinh sôi nảy nở ở nhiều nơi khác trên thế giới. Vào tháng 6, Niger đã thông qua một đạo luật hình sự hóa hành vi đồng tính luyến ái; Senegal thì thắt chặt đạo luật chống người đồng tính vào tháng 4. Trong khi đó, Kazakhstan gần đây đã đưa ra một đạo luật cấm “tuyên truyền” (bất kỳ mô tả tích cực nào) về “xu hướng tình dục phi truyền thống” trên các phương tiện truyền thông. Ở các quốc gia này, đồng tính luyến ái bị từ chối và xem là một sự du nhập từ phương Tây. Ở phần lớn các nước giàu có, quyền của người đồng tính đã được xác lập rõ ràng trong những thập kỷ gần đây, nhưng sự tiến bộ vẫn còn bấp bênh ở nhiều nơi khác.

https://nghiencuuquocte.org/2026/07/08/the-gioi-hom-nay-08-07-2026/