4613 - Trong cơn mụ mị ‘Trung Quốc chết dưới tay Trump’

Trúc Phương/Người Việt

Nếu vẫn hoang tưởng việc Trump khắc chế được sự trỗi dậy Trung Quốc thì hoặc thiếu thông tin trầm trọng hoặc có thể chỉ là… điên. Không ngày nào mà truyền thông Mỹ không đề cập Trung Quốc. Họ có mặt mọi nơi, mọi lĩnh vực, thâm nhập rất sâu vào đời sống gần như mọi người toàn cầu.

Trung Quốc hiện là trung tâm sản xuất và kinh doanh xe điện lớn nhất thế giới. (Hình minh họa: CN-STR/AFP via Getty Images)

Bóng đen Trung Quốc bao trùm thế giới

Home Depot, Walmart, Amazon… bán toàn đồ Trung Quốc hoặc được sản xuất tại Trung Quốc. Hàng điện tử gia dụng mang thương hiệu Trung Quốc tràn ngập Best Buy và Costco. Không người tiêu dùng Mỹ nào, trong đó có MAGA, không nhận ra thực tế này. Có thể thấy rõ sự hiện diện Trung Quốc ngay tại mùa World Cup vừa rồi, khi bảng điện tử quảng cáo trong các vận động trường Mỹ nhan nhản nhãn hàng Tàu.

Một trong những sản phẩm Trung Quốc hiện gây chú ý nhiều nhất là xe hơi. Đầu những năm 2000, Trung Quốc sản xuất chưa đến một triệu chiếc mỗi năm, nhưng đến năm 2010, họ đã vượt Mỹ về quy mô thị trường và sản lượng sản xuất. Trung Quốc hiện là trung tâm sản xuất và kinh doanh xe điện lớn nhất thế giới, chiếm gần 75% tổng sản lượng và 40% kim ngạch toàn cầu. Năm 2025, Trung Quốc tung ra 16 triệu xe điện và xuất cảng hơn 2.5 triệu chiếc, tăng từ mức 20% so với năm 2024. Thị trường duy nhất trên thế giới mà họ chưa thâm nhập được là Mỹ.

Ngày 22 Tháng Bảy, Ủy Ban Thương Mại Thượng Viện bắt đầu xem xét một dự luật lưỡng đảng nhằm thắt chặt lệnh cấm nhằm vào xe Trung Quốc. Thượng Nghị Sĩ Bernie Moreno (Cộng Hòa-Ohio) và Thượng Nghị Sĩ Elissa Slotkin (Dân Chủ-Michigan) đã đề xuất dự luật này vào Tháng Tư, với mục tiêu luật hóa một quy định mà chính quyền Biden từng ban hành. Tuy nhiên, liệu Quốc Hội có thể chặn xe Trung Quốc một cách vĩnh viễn?

Ngày 14 Tháng Bảy, Chủ Tịch Điều Hành Ford Motor Bill Ford, thốt lên: “Chúng ta không thể trông mong vào việc có thể chặn họ mãi mãi.” Mối lo ngại Trung Quốc tấn công thị trường xe hơi Mỹ ngày càng bao trùm. Điều đáng nói là xe hơi Trung Quốc đang chứng minh được giá trị sử dụng chứ không phải “đồ mã” kém chất lượng. Chính CEO Ford Jim Farley từng thừa nhận ông hoàn toàn bị chinh phục khi lái chiếc Xiaomi SU7 suốt sáu tháng.

Thời điểm hiện tại, Jim Farley đang đàm phán với Zhejiang Geely để thiết lập quan hệ đối tác tại Châu Âu. Đáng chú ý hơn, theo Wall Street Journal, hãng Ford “dường như đang mở đường việc cho phép xe hơi Trung Quốc thâm nhập thị trường Mỹ vào thời điểm nào đó trong tương lai.”

Không chỉ Ford, Stellantis – tập đoàn sở hữu các thương hiệu Dodge, Chrysler, Jeep và Ram cùng nhiều thương hiệu Châu Âu khác – hiện cũng là cổ đông lớn nhất của Zhejiang Leapmotor với tỷ lệ sở hữu 21%. Trong cuộc họp báo gần đây, CEO Stellantis, Antonio Filosa, cho biết Stellantis có kế hoạch mở rộng sản xuất và kinh doanh với hãng Trung Quốc Leapmotor tại Mexico và Canada.

Nói cách khác, dù Quốc Hội lập hàng rào nhưng nếu chính giới công nghiệp xe hơi Mỹ không muốn hàng rào tồn tại thì viễn cảnh xe Trung Quốc xuất hiện trên xa lộ Mỹ là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Từ hàng hóa bình dân đến công nghệ AI

Nếu trước đây Trung Quốc được biết đến như một kẻ cắp chuyên nghiệp thì nay các thương hiệu và sản phẩm Trung Quốc phổ biến không thua gì các thương hiệu Mỹ như Levi’s, Marlboro hay McDonald’s. Tại Nam Phi, tivi, máy giặt và các thiết bị gia dụng Hisense đang đứng đầu về doanh số; tại Brazil, hàng điện tử Xiaomi đã trở thành cái tên quen thuộc với mọi nhà. Ở những quốc gia Đông Nam Á như Thái Lan hoặc Việt Nam, hàng Trung Quốc tràn ngập từ nhiều thập niên nay.

Các loại hàng hóa bình dân “giá bèo” không chỉ xuất hiện ở các nước đang phát triển mà chúng hiện diện ngay ở Mỹ. Thật éo le khi không khỏi không nhận ra thực tế rằng nền kinh tế tiêu dùng khổng lồ của Mỹ đang tồn tại nhờ một phần vào hàng Trung Quốc; và ít ai có thể hình dung các tập đoàn khổng lồ như Amazon hoặc Home Depot có thể “sống sót” được bao lâu nếu họ rút toàn bộ hàng Trung Quốc ra khỏi kệ.

Năm 2025, Trung Quốc xuất cảng lượng hàng hóa trị giá khoảng $1.6 ngàn tỷ sang các nền kinh tế đang phát triển. Từ thiết bị gia dụng, điện thoại di động và hệ thống mạng, xe hơi, đường sá, đến cảng biển,… Trung Quốc hiện diện khắp nơi. Khi sản phẩm, dịch vụ và cơ sở hạ tầng của một quốc gia trở nên phổ biến rộng khắp, chúng bắt đầu định hình cách mọi người hình dung về năng lực quốc gia đó. Điều này từng đúng trong hơn nửa thế kỷ khi sản phẩm Mỹ chiếm ưu thế toàn cầu. Một thời, McDonald’s mở chi nhánh ở nước nào đều trở thành “sự kiện văn hóa” ở nước đó. Coca-Cola đến đâu là dấu ấn Mỹ có mặt ở đó.

Bây giờ, câu chuyện tương tự xảy ra. Chỉ khác là “thay tên đổi chủ,” khi các thương hiệu Trung Quốc trở thành lựa chọn mặc định của hàng tỷ người tiêu dùng. Từ đó, hình ảnh Trung Quốc trở nên “gần gũi.” Không trách sao thế giới bắt đầu có cái nhìn tích cực về Trung Quốc hơn so với Mỹ. Tâm lý này không phải đến từ cái nhìn thân thiện với chính quyền Trung Quốc. Nó chỉ đơn giản xuất phát từ việc người ta cảm thấy họ “đang sống” với một “hệ sinh thái” hàng hóa Trung Quốc đang bao quanh mình.

Cho dù ghét Trung Quốc cỡ nào cũng phải nhìn nhận rằng các công ty Trung Quốc đang xây dựng danh tiếng toàn cầu trong việc làm cho cuộc sống hàng ngày trở nên rẻ hơn, dễ dàng hơn và thuận tiện hơn. Hàng Trung Quốc cũng chứng minh được tính hiệu quả so với các sản phẩm châu Âu, Nhật hoặc Mỹ, đặc biệt những mặt hàng có giá cả phù hợp với người tiêu dùng thu nhập thấp. Với dân ít tiền, kể cả ở Mỹ, việc mua vài thứ lặt vặt như cái ấm điện do Trung Quốc sản xuất chẳng là vấn đề gì đáng cân nhắc. Trung Quốc đã và đang sống nhờ tạo ra được tâm lý phổ biến cái gọi là “miễn sao xài được.”

Không chỉ cái ấm đun nước, Trung Quốc đang phát triển rất mạnh ở những lĩnh vực cao cấp, chẳng hạn trí tuệ nhân tạo (AI). Như được Wall Street Journal thuật trong bài báo ngày 20 Tháng Bảy (“China’s Top AI Event Delivers Message to the U.S.: We’re Coming for You”), ngay trong ngày đầu tiên của hội nghị AI lớn nhất Trung Quốc tổ chức tại Thượng Hải thu hút hàng chục ngàn khách, công ty Moonshot AI có trụ sở tại Bắc Kinh đã gây chấn động thị trường toàn cầu khi ra mắt một mô hình được đánh giá ngang tầm những công nghệ hàng đầu thế giới; rồi chỉ hai ngày sau, Alibaba cho biết họ ăn đứt Moonshot với mô hình thậm chí thông minh hơn.

Hội nghị AI lần này, tổ chức tại khu vực rộng tương đương 20 vận động trường, chật kín các thiết bị ứng dụng AI trong đời sống thường ngày, chẳng hạn tai nghe có khả năng ghi lại nội dung cuộc họp và chuyển thành văn bản; trong khi đó, robot xuất hiện mọi nơi và làm đủ trò, từ múa võ, pha cappuccino, sút banh vào khung thành, xoa bóp cho khách tham quan đến chơi dương cầm…

Chính giới công nghệ AI của Mỹ giờ đây cũng thừa nhận sự tiến bộ rất nhanh của công nghệ AI Trung Quốc. Chỉ những người rất ít theo dõi tin tức mới bĩu môi trước những phát triển vượt bậc và thật sự đáng sợ của Trung Quốc. Trong số báo dẫn ở trên, tờ Wall Street Journal thậm chí viết một cách bi quan rằng “những bước tiến Trung Quốc đã dập tắt mọi hy vọng của Mỹ về việc tạo ra lợi thế dẫn đầu, tưởng chừng không thể lung lay, trong lĩnh vực AI.” Từng thành công trong điện thoại thông minh, xe điện và pin, giờ đây, Trung Quốc lặp lại điều đó với AI.

Trong bài báo khác đăng ngày 19 Tháng Bảy (“The Key to Solar and Wind Power Is Battery Storage, and China Is Dominating”), Wall Street Journal cho biết thêm, Trung Quốc hiện phát triển được công nghệ lưu trữ năng lượng bằng pin với quy mô lớn. Mới năm năm trước, tổng công suất lưu trữ bằng pin tại Trung Quốc chưa đến 4 gigawatt; đến quý I-2026, công suất trữ năng lượng pin đã vọt lên khoảng 155 gigawatt; và mục tiêu năm 2030 là 300 gigawatt. Cần biết, pin Trung Quốc đang thống trị thị trường lưu trữ năng lượng tại Mỹ.

Một cách tổng quát, có rất nhiều câu chuyện về sự bao trùm Trung Quốc. Đó không phải là thông tin tuyên truyền của Bắc Kinh. Đó là những gì mà báo chí Mỹ cảnh báo hàng ngày, nhằm nhắc, một cách rất cần thiết, rằng, Mỹ có thật sự chuẩn bị đủ để đối phó tầm ảnh hưởng Trung Quốc chưa, hay chỉ “đánh Trung Quốc” bằng mồm.

Để tiêu diệt Trung Quốc, vấn đề không phải là “mang lại sản xuất về cho nước Mỹ.” Đó là một khẩu hiệu mị dân phi thực tế. Thực tế cho thấy, không công ty Mỹ nào muốn mở rộng những lĩnh vực hoặc thị trường có biên độ lợi nhuận thấp. Để đối phó Trung Quốc, cần tập trung mạnh vào nghiên cứu khoa học chứ không phải cắt nguồn tài trợ liên bang; cần giữ chân khoa học gia theo cách như Mỹ từng làm trong nhiều thập niên trước đây; cần dồn sức vào những lĩnh vực chuyên biệt mà Mỹ từng tiên phong chứ không phải mở nhà máy sản xuất vài thứ gia dụng bình thường và dán nhãn “proudly made in USA;” cần thu hút nhân tài thế giới đến Mỹ chứ không phải đuổi họ đi…

Tất cả điều đó, nước Mỹ vĩ đại trước đây từng làm. Nước Mỹ bây giờ không phải ngủ quên trên chiến thắng. Người ta đang “chuốc thuốc ngủ” để nhiều người tiếp tục “nửa điên nửa tỉnh” mụ mị trong hoang tưởng rằng “Trung Quốc sẽ chết dưới tay Trump.”

Nguồn:
https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/trong-con-mu-mi-trung-quoc-chet-duoi-tay-trump/