4819 - Sự thay đổi lập trường của Trump đối với Hàn Quốc đang thử thách một liên minh quan trọng của Mỹ.

Charlie Campbell 

Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại Panmunjom vào ngày 30 tháng 6 năm 2019. Ảnh: Brendan Smialowski/AFP/Getty Images

Trước thềm cuộc tập trận quân sự Ulchi Freedom Shield kéo dài 10 ngày —với sự tham gia của 18.000 binh sĩ Hàn Quốc cùng hàng nghìn binh sĩ Mỹ và Liên Hợp Quốc—Tổng thống Donald Trump đã tung ra một trong những tuyên bố gây chấn động quen thuộc của mình. Ông tuyên bố sẽ “giảm đáng kể” sự tham gia của Mỹ, viện dẫn “mối quan hệ rất tốt với Kim Jong Un” và lý do cần phải khiển trách Seoul vì đã từ chối tham gia cuộc chiến chống Iran của ông .

“Những cuộc tập trận này không chỉ tốn kém… mà còn gửi đi một tín hiệu hoàn toàn không phù hợp và thù địch đối với một quốc gia mà, chừng nào Donald J. Trump còn làm tổng thống, vẫn luôn không gây đe dọa và tôn trọng,” Trump đăng tải trên Truth Social.

Đáp lại, Phủ Tổng thống Hàn Quốc cho biết họ vẫn đang "phối hợp chặt chẽ" với Washington về các cuộc tập trận, vốn đã bắt đầu "theo thông báo và lịch trình đã định trước", theo Bộ Quốc phòng nước này.

Tuy nhiên, quyết định này giáng một đòn nặng nề vào uy tín của liên minh Mỹ. Việc giảm bớt sự tham gia vào các cuộc tập trận củng cố hiệp ước phòng thủ chung kéo dài 72 năm với Hàn Quốc dân chủ, trong khi ông Trump nhấn mạnh mối quan hệ cá nhân của mình với Kim Jong-un, làm dấy lên những câu hỏi về tính bền vững của các cam kết an ninh của Mỹ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đồng thời, nó bao che cho một nhà nước cảnh sát được xếp hạng 3/100 bởi tổ chức nhân quyền Freedom House - một chế độ mà các đồng minh hiệp ước chính thức duy nhất là Trung Quốc và Nga, những đối thủ chính của Mỹ.

Hơn nữa, tuyên bố của Trump rằng Bình Nhưỡng "không đe dọa và tôn trọng" trái ngược với các hoạt động quân sự liên tục của Triều Tiên. Kể từ khi Trump tái đắc cử, Triều Tiên đã tiến hành 24 vụ thử tên lửa đạn đạo—cùng với nhiều vụ phóng tên lửa hành trình và hệ thống phòng không—bao gồm cả một vụ phóng vào thứ Tư tuần trước .

Sau khi thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Moscow vào tháng 6 năm 2024, Bình Nhưỡng cũng đã mạnh mẽ mở rộng tầm ảnh hưởng quân sự toàn cầu, điều động hơn 14.000 binh sĩ Triều Tiên, đạn pháo và tên lửa đạn đạo để hỗ trợ cuộc chiến của Vladimir Putin ở Ukraine. (Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã cảnh báo rằng Kim Jong-un đang chuẩn bị triển khai thêm 30.000 binh sĩ nữa.)

Việc ông Trump chỉ trích Hàn Quốc vì từ chối giúp "phi hạt nhân hóa" Iran cũng mâu thuẫn với vai trò lâu dài của Triều Tiên trong việc phát triển các chương trình vũ khí chiến lược của Tehran. Từ góc độ chống phổ biến vũ khí hạt nhân, Triều Tiên đặt ra một thách thức riêng biệt: không giống như Iran, nước này đã sở hữu kho vũ khí hạt nhân có thể hoạt động và có lịch sử lâu dài trong việc chuyển giao công nghệ tên lửa và quân sự ra nước ngoài.

“Triều Tiên đã cung cấp cho Iran hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng các nhà máy trọn gói, thiết kế công nghệ, năng lực sản xuất, chiến thuật – những thứ tương tự như vậy,” Daniel Pinkston, chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Đại học Troy ở Seoul, cho biết. “Các thỏa thuận công nghệ và các chuyến thăm khoa học cấp cao đã diễn ra trong nhiều năm.”

Trong Chiến tranh Iran-Iraq năm 1980-1988, Triều Tiên nổi lên như một trong những nhà cung cấp vũ khí chính cho Tehran. Mối quan hệ này càng sâu sắc hơn sau khi các khoản trợ cấp của Liên Xô sụp đổ vào đầu những năm 1990, khi Bình Nhưỡng đổi công nghệ tên lửa lấy dầu thô của Iran để duy trì nền kinh tế đang suy yếu của mình.

Tehran đã mua các tên lửa Scud-B và Scud-C của Triều Tiên , sử dụng chúng làm bản thiết kế cho các chương trình tên lửa đạn đạo Shahab-1 và Shahab-2 của riêng mình. Sau đó, tên lửa Nodong-1 của Triều Tiên được cải tiến thành Shahab-3 —xương sống của năng lực tấn công tầm xa hiện đại của Iran, bao gồm các biến thể như Emad và Ghadr . Thông tin tình báo được giải mật cho thấy Iran đã đặc biệt sửa đổi phần đầu của tên lửa Shahab-3 để chứa các đầu đạn hạt nhân thu nhỏ.

Các kỹ sư quân sự Triều Tiên—nổi tiếng với việc xây dựng các công trình ngầm khổng lồ—cũng đã giúp Iran thiết kế và xây dựng các hầm chứa tên lửa kiên cố, mạng lưới ngầm và hầm trú ẩn cho các cơ sở hạt nhân. Ngoài kiến ​​trúc tên lửa, Bình Nhưỡng còn cung cấp cho Iran tàu ngầm mini, tên lửa chống hạm, bệ phóng rocket và huấn luyện biệt kích chuyên biệt.

Trong khi các cơ quan tình báo phương Tây tranh luận về những báo cáo định kỳ về việc các nhà khoa học Iran tham dự các vụ thử hạt nhân của Triều Tiên, thì việc Bình Nhưỡng sẵn sàng phổ biến cơ sở hạ tầng hạt nhân ở những nơi khác là điều không thể nghi ngờ. Năm 2007, một cuộc không kích của Israel đã phá hủy cơ sở Al-Kibar bí mật của Syria - một lò phản ứng sản xuất plutonium do Triều Tiên xây dựng, là bản sao y hệt lò phản ứng 5 megawatt của nước này tại Yongbyon.

Ngoài khía cạnh ngoại giao, việc thu hẹp quy mô các cuộc tập trận chung còn mang lại những hậu quả chiến thuật tức thời. Các chỉ huy quân sự Hàn Quốc và Mỹ đã lên kế hoạch sử dụng cuộc tập trận Ulchi Freedom Shield để thích ứng với các chiến thuật chiến trường đang phát triển do lực lượng Triều Tiên thể hiện ở Ukraine, bao gồm tích hợp bầy máy bay không người lái, gây nhiễu GPS điện tử và chiến tranh mạng phối hợp.

“Họ đã rút ra những bài học kinh nghiệm từ đó và mang về Triều Tiên – điều này làm thay đổi năng lực của họ,” Đại tá Ryan Donald, giám đốc phụ trách quan hệ công chúng của các bộ chỉ huy do Mỹ dẫn đầu tại Hàn Quốc, nói với các phóng viên. “Đó là lý do tại sao cuộc tập trận trông khác biệt và liên tục phát triển trong năm năm qua.”

Vậy tại sao chính sách của Trump lại thay đổi đột ngột như vậy? Hôm thứ Bảy, tổng thống Mỹ đã chia sẻ một bức ảnh cũ chụp chung với Kim Jong-un năm 2019, nhắc lại rằng hai người “rất hợp nhau”. Bài đăng này đã làm dấy lên suy đoán rằng Trump đang rất muốn tổ chức một hội nghị thượng đỉnh cấp cao khác với Kim để giành được thắng lợi về chính sách đối ngoại. Các nhà quan sát nhận thấy sự thận trọng tương tự trong việc Trump trì hoãn gói viện trợ vũ khí trị giá 14 tỷ đô la cho Đài Loan — gói lớn nhất từ ​​trước đến nay — để tránh làm gián đoạn chuyến thăm cấp nhà nước sắp tới của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Nhưng những lời chỉ trích gay gắt của Trump nhằm vào Seoul đã làm nổi bật một xu hướng toàn cầu rộng lớn hơn: các đối tác đang thực hiện các bước để tự bảo vệ mình khỏi sự bất ổn của Mỹ. Đồng thời, cuộc chiến với Iran trên thực tế đã biến Hàn Quốc thành một nhà cung cấp quốc phòng lớn cho các quốc gia vùng Vịnh như Ả Rập Xê Út và UAE, những nước đang mua hệ thống phòng không tầm trung Cheongung-II thay vì chỉ dựa vào trang thiết bị quân sự của Mỹ.

Từ châu Âu đến Trung Đông, các đồng minh truyền thống của Mỹ đang thay thế sự phụ thuộc chiến lược bằng các chính sách bảo hiểm độc lập. Gần đây, Đan Mạch đã chọn mạng lưới phòng không Pháp-Ý thay vì hệ thống Patriot của Mỹ, trong khi Canada đang đánh giá lại các cam kết của mình đối với chương trình F-35. Ngân hàng Trung ương Hà Lan đã chuyển cơ sở hạ tầng điện toán đám mây quan trọng từ các công ty công nghệ Mỹ sang các nhà cung cấp châu Âu để giảm thiểu tính dễ bị tổn thương của hệ thống.

Có lẽ đáng chú ý nhất là việc ký kết Hiệp định Phòng thủ Chung Mecca vào ngày 7 tháng 8 – một hiệp ước an ninh tập thể kiểu NATO giữa Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan. Sau một thập kỷ cạnh tranh khu vực được định hình bởi các cuộc xung đột liên quan đến Tổ chức Anh em Hồi giáo và vụ ám sát nhà báo Jamal Khashoggi, Riyadh và Ankara đã tìm thấy tiếng nói chung trong bối cảnh ngày càng có nhiều câu hỏi về mức độ mà họ có thể dựa vào các cam kết an ninh lâu dài của Mỹ.

“Đó là những lời nói vô nghĩa, không mạch lạc,” Pinkston nhận xét về sự thay đổi lập trường liên tục của Trump. “Uy tín của Hoa Kỳ đang bị tấn công, và đó là mối đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia và ổn định quốc tế của Hoa Kỳ.”

Nguồn: Trump’s South Korea Shift Tests a Key U.S. Alliance

https://time.com/article/2026/08/17/trump-south-korea-joint-drills-kim-north-nuclear-iran-analysis/