4783 - Cảm giác khi bị Nga tấn công bằng tên lửa như thế nào, và Mỹ có thể làm gì để đối phó?
Các nhân viên cứu hỏa làm việc tại hiện trường vụ tấn công bằng tên lửa của Nga ở Kyiv, Ukraine, ngày 20 tháng 8 năm 2026. (REUTERS/Anatolii Stepanov)
- Nga đang tăng cường các cuộc tấn công trên không vào Kyiv, sử dụng tên lửa đạn đạo, bom lượn và máy bay không người lái tốc độ cao để né tránh hệ thống phòng không của Ukraine.
- Ukraine đang nỗ lực hết sức để mở rộng hệ thống phòng không, nhưng dân thường và cơ sở hạ tầng trọng yếu vẫn dễ bị tổn thương khi bước vào mùa đông.
- Mỹ có thể giúp Ukraine bằng cách cung cấp thêm tên lửa đánh chặn, cùng phát triển hệ thống phòng không và tăng cường khả năng tấn công các bệ phóng tên lửa ở Nga của Kyiv.
KYIV—Gần nửa đêm, tôi đang trên một chuyến tàu đêm đi qua Kyiv trên đường trở về sau các cuộc họp với các chỉ huy Ukraine ở Kharkiv, Dnipro và Pavlohrad, thì cửa khoang tàu của tôi bị bật mở và đèn bật sáng. Một giọng nói vang lên, “Dậy ngay! Có một tên lửa đạn đạo đang bay về phía chúng ta. Chúng ta phải xuống tàu.”
Không có thời gian để suy nghĩ, chỉ có thể tính toán: Chúng ta còn bao nhiêu phút? Liệu chúng ta có kịp lên lại chuyến tàu này không? Tôi vội vàng lấy hộ chiếu, ví và điện thoại. Tiếng nổ đầu tiên vang lên khi tàu vào ga, nhân viên đã nhanh chóng mở cửa. Tiếng nổ thứ hai, lớn hơn nhiều, ập đến khi hành khách bước lên sân ga. Trưởng ga chạy về phía chúng tôi và hét lên một từ: “Chạy đi!”
Chúng tôi lao nhanh về phía đường hầm ngầm giữa các sân ga khi tiếng còi liên tục vang lên – ít nhất mười tiếng nữa mà tôi có thể đếm được từ hầm trú ẩn. Khoảng bốn trăm người Ukraine chen chúc cùng hành khách trên tàu dưới lòng đất, cũng được sơ tán như chúng tôi từ các chuyến tàu đêm. Nhân viên nhà ga len lỏi qua đám đông phát nước và trà, vừa bình tĩnh vừa mệt mỏi. Những đứa trẻ mặc bộ đồ ngủ có hoa văn nép sát vào bố mẹ, khuôn mặt chúng mang nỗi sợ hãi mà không đứa trẻ nào nên phải trải qua. Là một người mẹ, đó là ánh mắt mà tôi sẽ không bao giờ quên.
Một tiếng nổ vang lên như thể nó vừa rơi xuống cuối sân ga của chúng tôi. Sau này tôi mới biết, nó cách đó tới năm cây số. Đó là những gì mà một cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo gây ra cho các giác quan của bạn. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái thường diễn ra từ từ, có cảnh báo. Tên lửa đạn đạo đến chỉ với vài phút—đôi khi chỉ vài giây—báo hiệu, với tốc độ khiến tiếng báo động dường như chỉ là dư âm. Từ một phòng khách sạn vào ban đêm, khi tên lửa thường tấn công, bạn nghe thấy tiếng còi báo động và những tiếng va chạm từ xa mà không bao giờ thực sự cảm nhận được toàn bộ sức nặng của những gì đang xảy ra xung quanh mình. Bị mắc kẹt giữa không gian mở, bạn hiểu chính xác những gì Nga đang trút xuống đất nước này. Sáng hôm sau, tôi xem một video về một trong những quả tên lửa đêm đó lao xuống một tòa nhà dân cư.
Lực lượng cứu nạn sơ tán một người bị thương khỏi một tòa nhà chung cư bị trúng tên lửa của Nga ở Kyiv, Ukraine, ngày 20 tháng 8 năm 2026. (REUTERS/Stringer)
Cuộc tấn công đêm 19-20 tháng 8 là một trong những cuộc tấn công lớn nhất trong cuộc chiến nhằm vào Kyiv: 22 tên lửa được phóng trong hai đợt, bao gồm tên lửa Iskander, tên lửa siêu thanh Zircon và tên lửa đạn đạo KN-23 do Triều Tiên cung cấp. Khi chuyến tàu của chúng tôi cuối cùng rời khỏi thành phố, tôi được biết rằng máy bay ném bom Tu-95 của Nga sẽ cất cánh để tấn công Kyiv một lần nữa trong vòng vài giờ. Trong số các mục tiêu bị tấn công đêm đó có: một tòa nhà chung cư, một trường học và một bệnh viện nhi. Mười hai người thiệt mạng và ba mươi người bị thương.
Những gì Nga đang làm từ trên không
Nga đang ném một loạt vũ khí vào một quốc gia đã từ chối và sẽ tiếp tục từ chối họ. Trong các cuộc gặp của tôi với các chỉ huy ở tiền tuyến, ba mối đe dọa được nhắc đi nhắc lại – và đối với mỗi mối đe dọa đó, Ukraine hiện đang thiếu một giải pháp có thể quy mô lớn để đối phó.
Đầu tiên là chiến dịch tên lửa đạn đạo – điều tôi đã chứng kiến trong một đêm, và là điều người dân Ukraine phải chịu đựng thường xuyên. Phòng thủ tên lửa đạn đạo là ưu tiên số một của mọi chỉ huy mà tôi đã được nghe kể. Ukraine hiện không có cách nào hiệu quả để chống lại những vũ khí này, và khi mùa đông đến gần, khoảng trống đó trở nên nguy hiểm: các cuộc tấn công vào lưới điện mà không có phương tiện đánh chặn nhất quán đồng nghĩa với việc người dân phải chịu đựng nhiều tháng lạnh lẽo và bóng tối. Kế hoạch đã được tiến hành cho khả năng một số cư dân có thể phải di dời khỏi Kyiv trong mùa đông.
Thứ hai là bom lượn. Các sĩ quan Ukraine nói với tôi rằng Nga đang nâng cấp các loại bom FAB cũ của Liên Xô, có tầm bắn lên đến 3.000 kg, bằng cách trang bị thêm bộ phận lượn và thả chúng từ máy bay Su-34 và Su-35 bay ở độ cao cao hơn tầm với của hệ thống phòng không Ukraine. Trong khi các phiên bản tiêu chuẩn chỉ bay được dưới 80 km, các biến thể nâng cấp được sản xuất từ năm 2025 trở đi có thể đạt tới 95 km. Các phiên bản mới nhất, được trang bị động cơ phản lực, có thể lượn xa tới 150 km khi được thả từ độ cao lớn, được dẫn hướng bởi các mảng anten chống nhiễu. Nga đang thả hàng trăm quả bom này mỗi tuần. Tại một trung tâm chỉ huy, tôi đã chứng kiến bản đồ chiến trường kỹ thuật số của Ukraine theo dõi một máy bay phản lực của Nga thả bom lượn, trong khi lực lượng Ukraine không có gì để ngăn chặn nó. Ở đây cũng vậy, chưa có giải pháp khả thi nào rõ ràng.
Thứ ba là máy bay không người lái Shahed chạy bằng động cơ phản lực. Máy bay không người lái đánh chặn của Ukraine – một phát minh từ một công ty duy nhất đã trở thành một ngành công nghiệp với hàng chục nhà sản xuất chỉ trong khoảng mười tám tháng – đã trở nên hiệu quả đến mức các cuộc tấn công ồ ạt của Nga đã không còn tác dụng đối với máy bay không người lái Shahed chạy bằng cánh quạt. Moscow đã đáp trả bằng các biến thể chạy bằng động cơ phản lực, được đẩy bởi các động cơ tuabin giá rẻ của Trung Quốc, mà các máy bay đánh chặn hiện tại của Ukraine không thể bắt kịp một cách đáng tin cậy. Ukraine cần các máy bay đánh chặn nhanh hơn, và các nhóm công nghệ của họ đang chạy đua để chế tạo chúng, nhưng một giải pháp nhanh hơn vẫn còn cách từ hai đến bốn tháng nữa, và việc sản xuất quy mô lớn còn cần nhiều thời gian hơn nữa.
Đây không chỉ là vấn đề của Ukraine. Kiến trúc tấn công mà Nga đang hoàn thiện—rẻ, nhanh, sản xuất hàng loạt và ngày càng chính xác—đang được phát triển song song với Triều Tiên, được tinh chỉnh bằng các linh kiện của Trung Quốc và được Iran theo dõi sát sao. Những gì Nga học được từ Kyiv, các đối thủ của Hoa Kỳ cũng học được từ đó.
Mùa đông khắc nghiệt nhất ở Ukraine—và những gì Mỹ có thể làm
Các chỉ huy mà tôi gặp tin rằng nếu họ có thể giữ vững phòng tuyến đến tháng 11, máy bay không người lái có thể đẩy lùi các cuộc tiến công của Nga ở mặt trận suốt mùa đông. Nhưng bài toán sinh tồn ở đó đã trở nên vô cùng khắc nghiệt: Một chỉ huy nói với tôi rằng hầu hết thương vong hiện nay xảy ra trong quá trình luân chuyển và di chuyển giữa các vị trí, vì vậy binh lính phải ở lại vị trí của mình trong thời gian dài hơn. Và phía sau chiến tuyến, mọi quan chức đều mô tả cùng một lỗ hổng trong hệ thống phòng thủ của đất nước: Không có giải pháp nhất quán nào cho các tên lửa đạn đạo đang rơi xuống các thành phố của họ. Nếu không có giải pháp đó, đây chắc chắn sẽ là mùa đông khó khăn nhất của Ukraine từ trước đến nay.
Có ít nhất bốn cách mà Hoa Kỳ có thể hỗ trợ—mỗi cách đều có những phức tạp riêng, nhưng tất cả đều nằm trong tầm tay.
Trước tiên, hãy tập hợp các đồng minh để nhanh chóng cung cấp cho Ukraine những tên lửa đánh chặn mà nước này đang rất cần ngay lúc này. Đây là biện pháp tạm thời giúp câu giờ cho mọi việc khác.
Thứ hai, cần nhanh chóng thành lập một lực lượng đặc nhiệm chung với Ukraine để cùng phát triển một giải pháp chống tên lửa đạn đạo quy mô lớn và chi phí thấp. Ukraine đã chứng minh được khả năng của các kỹ sư nước này khi chịu áp lực: các tên lửa đánh chặn đủ rẻ và đủ tốt để buộc Nga phải từ bỏ toàn bộ chiến lược tấn công. Ukraine cuối cùng sẽ tự xây dựng hệ thống chống tên lửa đạn đạo của riêng mình. Sẽ tốt hơn nếu Hoa Kỳ là bên thắng cuộc trong việc đó – cùng phát triển ngay bây giờ có nghĩa là chia sẻ khả năng này sau này.
Thứ ba, hãy thúc đẩy Starlink cho phép Ukraine sử dụng khả năng kết nối của nó để tấn công cả các địa điểm phóng tên lửa đạn đạo và hệ sinh thái xung quanh các địa điểm phóng này ở Nga. Hệ sinh thái rất quan trọng vì các địa điểm phóng có thể thay đổi. Tình báo quân sự Ukraine biết vị trí của các mục tiêu này, nhưng vũ khí tầm xa của Ukraine thiếu khả năng dẫn đường đáng tin cậy trên lãnh thổ Nga. Kết nối dựa trên vệ tinh sẽ cung cấp điều đó. Việc nhắm mục tiêu vào những kẻ phóng tên lửa sẽ hiệu quả hơn trong việc ngăn chặn những đêm như của tôi so với bất kỳ tên lửa đánh chặn nào.
Thứ tư, một phương án bất ngờ: gửi thêm máy bay chiến đấu F-16 cho Ukraine. Ukraine hiện đã sử dụng chúng để chống lại các mối đe dọa từ bên ngoài, và việc bổ sung thêm máy bay có thể cho phép các phi công của họ thử nghiệm những cách thức mới để bắn hạ tên lửa đạn đạo.
Tôi sẽ không quên những hình ảnh về những đứa trẻ kinh hãi trú ẩn dưới lòng đất ở châu Âu năm 2026. Tôi hy vọng rằng khi nhìn lại thời điểm đó, tôi cũng sẽ thấy Hoa Kỳ và các đồng minh đã làm tất cả những gì cần thiết để chấm dứt sự tàn phá và khủng bố mà Nga gây ra.
Nguồn: What it feels like under a Russian missile attack, and what the US can do about it
Nhận xét
Đăng nhận xét