238 - Xã hội dân sự ở Việt Nam vực dậy những chỗ yếu khi nhà cầm quyền vật lội với khó khăn

Luke Hunt

Chính quyền Cộng sản ở Việt Nam có nguy cơ ngày càng bị gạt ra ngoài lề sau khi không ngăn chặn được sự lây lan của COVID-19. Các nhóm xã hội dân sự hiện đang chủ động chống lại đại dịch trong bối cảnh các cuộc phong tỏa khắc nghiệt ở miền nam đất nước.

Các nguồn tin ở Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) cho biết các bác sĩ, y tá, nhà báo công dân, tình nguyện viên bệnh viện và các nhóm tôn giáo đã tự tổ chức trực tuyến và trên mặt đất , nơi mà việc chăm sóc bệnh nhân và phân phối thực phẩm đang cần đến.

Một nhà phân tích kinh doanh cho biết: “Tình hình đã thực sự đi xuống sau những nỗ lực ngăn chặn đáng kể. “Thật tệ ở TP HCM, các tài xế xe cứu thương chạy vòng quanh với bệnh nhân chết không nơi nào nhận vì bệnh viện kín chỗ”.

Việt Nam đã ghi nhận khoảng 115.000 trường hợp mắc COVID-19 và 524 trường hợp tử vong, chủ yếu ở miền Nam, với hơn 62.000 trường hợp được xác nhận chỉ tính riêng tại TP.HCM. Gần như tất cả các trường hợp của Việt Nam đã được báo cáo trong tháng qua.

“Tôi khá tự tin về những con số không được báo cáo, chúng rất minh bạch,” nhà phân tích kinh doanh cho biết. "Biến thể Delta, nó không ngừng ... Việc triển khai vắc-xin thật ảm đạm."

Trong số các vấn đề rộng lớn hơn là sự thiếu tin tưởng vào các phương tiện truyền thông nhà nước, trong hơn một năm đã yên tâm về những nỗ lực chính thức để kiềm chế dịch bệnh khi số ca mắc và tỷ lệ lây truyền vẫn tương đối thấp.

Nhưng việc chính phủ không đặt hàng và dự trữ vắc-xin từ nước ngoài và sự bùng phát của biến thể Delta mạnh mẽ đã làm xói mòn niềm tin vào một hệ thống nổi tiếng với các lệnh sủa và trả đũa các khiếu nại.

Chỉ 0,4% trong số 96,5 triệu người Việt Nam đã được tiêm chủng đầy đủ, với 4,5% được tiêm mũi đầu tiên. Ở nước láng giềng Campuchia, vốn kém phát triển hơn, 27,5% dân số đã được tiêm chủng đầy đủ và 41,5% đã được tiêm mũi đầu tiên.

Các hạn chế đi lại đã được công bố vào tháng 5 và lệnh cấm hoàn toàn được áp dụng cách đây một tháng.

Tại TP.HCM, lệnh giới nghiêm từ 6 giờ chiều đến 6 giờ sáng đã được áp dụng vào thứ Hai. Truyền thông nhà nước dẫn lời chủ tịch UBND Nguyễn Thành Phong nói rằng cảnh sát sẽ tăng cường tuần tra và những người vi phạm sẽ bị trừng phạt thích đáng, thậm chí là giam giữ trong những trường hợp chống đối.

Nhưng giống như Campuchia, nước đã phải chịu các biện pháp tương tự vào tháng 4 và tháng 5, các nhà chức trách ở Việt Nam, bao gồm cả quân đội, sẽ thấy rằng việc phong tỏa hầu như không thể thực thi.

Các thành phố quá đông dân cư và các khu ổ chuột của thế giới đang phát triển chứa đầy những người chỉ đơn giản là không được hưởng quyền tiếp cận không gian, siêu thị và các cơ sở y tế như ở phương Tây. Thiếu tủ lạnh gia đình có nghĩa là mọi người phải dựa vào thị trường thực phẩm tươi sống cho các bữa ăn hàng ngày.

Một tình nguyện viên sử dụng tên cũ của Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Mọi người đang gặp khó khăn ở đây, và nạn đói đang xảy ra do tình trạng đóng cửa ở Sài Gòn". Một tình nguyện viên khác nói. “Chính phủ không giúp đỡ mà thay vào đó phạt những người đang cố gắng giúp đỡ,” bà nói thêm, mô tả vai trò ngày càng tăng của các tổ chức xã hội dân sự (CSO).

Điều đó bao gồm “những bác sĩ dũng cảm lên tiếng và chỉ trích chính phủ và những chính sách ngu ngốc của nó,” bà nói và thêm “Người Việt Nam không còn tin tưởng vào các phương tiện truyền thông chính thống nữa, nhưng họ theo dõi những bác sĩ có ảnh hưởng trên mạng xã hội".

Cô cho biết một nhóm trực tuyến mới thành lập gần đây đã thu hút khoảng 260.000 thành viên trong tuần đầu tiên và đang cung cấp dịch vụ tư vấn miễn phí với các bác sĩ và nhân viên chăm sóc sức khỏe chuyên nghiệp.

Nó cũng được sử dụng như một kênh thảo luận và phân phối thực phẩm, nơi những người đói có thể nhận được rau và thực phẩm khác miễn phí, "và trẻ em có thể được uống sữa miễn phí."

Kiểu tự lực "bất hợp pháp" đó chưa bao giờ có lợi với các quan chức ở Hà Nội xa xôi, nơi mà quyền lực tuyệt đối được sử dụng, thường bị so sánh với liều lượng ngang nhau của sự hoang tưởng.

Nhưng có những dấu hiệu cho thấy một số người trong bộ máy hành chính đã có một thính giác thông cảm.

Trong những gì được mô tả là một nghĩa cử chưa từng có, các nhóm Cơ đốc giáo và Phật giáo đã kết hợp để tranh thủ và điều phối các tình nguyện viên làm việc tại các bệnh viện ở TP.HCM.

“Điều này thật đáng kinh ngạc,” tình nguyện viên CSO nói. "Lần đầu tiên, chính phủ đã cho phép họ làm điều đó."

Tác giả Luke Hunt là phóng viên Đông Nam Á của The Diplomat và đã làm việc trong lĩnh vực báo chí hơn 25 năm.

https://thediplomat.com/2021/07/in-vietnam-civil-society-is-picking-up-the-slack-where-authorities-struggle/