1910 - Những thiệt hại khổng lồ cho châu Âu nếu áp đặt trừng phạt kinh tế đối với Nga
Chi Phương
Trong cuộc khủng hoảng Ukraina, châu Âu có nguy cơ hứng chịu nhiều mất mát, nếu áp đặt lệnh trừng phạt chống lại Nga. Tại Pháp, những mặt trái của mô hình viện dưỡng lão tư nhân được hé lộ, đặt ra vấn đề về việc thu lợi nhuận bằng mọi giá và sự yếu kém của Nhà nước trong việc giám sát các cơ sở được tài trợ. Miến Điện gần một năm sau đảo chính, người dân vẫn phản kháng bất chấp đàn áp. Trên đây là những chủ đề chính của Tạp chí đó đây tuần này.
Trong tuần vừa qua, sự kiện được công luận quốc tế quan tâm nhiều vẫn là hồ sơ Ukraina. Hoa Kỳ cùng với Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) hôm thứ Tư, 26/01, đã trả lời Nga bằng văn bản bác bỏ các đòi hỏi của Nga không kết nạp Ukraina vào NATO, nhưng đưa ra “một con đường ngoại giao” để tránh xung đột vũ trang. Văn bản khẳng định rõ cam kết duy trì, bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraina, các quốc gia có quyền được lựa chọn liên minh của mình. Cũng trong ngày thứ Tư, 26/01, các nhà đàm phán Nga Ukraina Pháp Đức, trong khuôn khổ Công thức Normandie, đã gặp nhau tại Paris với mục đích giảm căng thẳng leo thang giữa Matxcơva và Kiev.
Trong khi các cuộc đàm phán với Nga không có nhiều tiến triển, hơn 100 000 lính Nga đóng quân ở biên giới chung với Ukraina vẫn là mối đe doạ cho an ninh nước này. Phương Tây nhiều lần cảnh báo Nga sẽ phải đối mặt với biện pháp trừng phạt mạnh mẽ nếu Nga tấn công Ukraina. Vậy câu hỏi đặt ra là trong kịch bản Nga bị trừng phạt do tấn công Ukraina, thì châu Âu sẽ bị ảnh hưởng ra sao?
Theo AFP, căng thẳng giữa Nga và Ukraina dường như làm cho quan hệ giữa châu Âu và Hoa Kỳ gắn kết hơn. Tuy nhiên, nếu tiến hành trừng phạt Nga, châu Âu có thể sẽ bị tổn thất nhiều hơn Hoa Kỳ, do gần gũi về vị trí địa lý cũng như mối liên hệ về an ninh và kinh tế với Nga.
Bất chấp các trừng phạt của châu Âu áp đặt sau khi Nga sáp nhập Crimée vào năm 2014, Nga vẫn là thị trường xuất khẩu lớn thứ năm của Liên Hiệp Châu Âu, trị giá khoảng 81 tỷ euro vào năm 2021. Nga cũng là nhà cung cấp lớn thứ ba của châu Âu sau Trung Quốc và Hoa Kỳ, với tổng trị giá 142 tỷ euro. Châu Âu rơi vào thế khó xử vì một bên phải đưa ra tiếng nói chung với đồng minh Mỹ, còn bên kia thì phải lo đến lợi ích kinh tế của mình. Lệnh trừng phạt đầu tiên được tính đến là về lĩnh vực năng lượng. Ngoại trưởng Pháp và Đức đều tuyên bố các lệnh trừng phạt, sẽ nhắm vào đường ống dẫn khí đốt Nord Stream 2 nối giữa Nga và Đức, hiện vẫn chưa hoàn thiện.
PHỤ THUỘC KHÍ ĐỐT VÀO NGA
Trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao, 40% lượng khí đốt nhập khẩu của châu Âu đến từ Nga. Le Figaro cho biết, vào năm 2021, giá khí đốt ở châu Âu đã tăng lên gấp 4 lần do Nga chậm giao hàng vì khủng hoảng và tình trạng thiếu hàng. Hầu hết lượng khí đốt từ Nga vào châu Âu đi qua các đường ống như Yamal-Europe (đi qua Belarus và Ba Lan đến Đức) và Nord Stream 1 (đi thẳng đến Đức qua Biển Baltic và qua Ukraine.) Giả sử Nga ngừng giao hàng cho châu Âu, hoặc bị cấm vận khí đốt, liệu châu Âu có nguồn nào khác không ?
Theo Reuters, Đức có thể nhập khẩu khí đốt từ Na Uy , Hà Lan, Đan Mạch. Tuy nhiên, Na Uy là quốc gia cung cấp khí đốt lớn thứ hai châu Âu, hiện lượng khí đốt cung cấp đang ở mức tối đa, khó có thể cung ứng bù vào phần của Nga. Các nước Nam Âu có thể nhập khí đốt từ Thổ Nhĩ Kỳ qua đường ống Adriatic. Theo Le Figaro, Hoa Kỳ đang tìm nguồn cung thay thế cho châu Âu qua việc đàm phán với các quốc gia cung cấp khí đốt lớn, nhằm tăng sản lượng và định tuyến vận chuyển khí đốt đến châu Âu. Như trường hợp của Quatar can thiệp giải quyết gián đoạn nguồn cung ở Fukushima vào năm 2011. Tuy nhiên, Le Figaro cho biết thêm, châu Âu có đủ năng lực khí hóa cần thiết để nhập khẩu nhiều hơn từ Hoa Kỳ và Qatar, nhưng lại không có đủ thuyền để vận chuyển.
Dẫu sao, các nhà quan sát tin rằng Matxcơva không được lợi gì nếu ngừng giao hàng cho châu Âu. Kim ngạch xuất khẩu sang châu Âu mỗi tháng của Gazprom đạt từ 40 đến 80 tỷ mỗi tháng. Chính phủ được hưởng một phần ba trong số đó.
TRỪNG PHẠT NGÂN HÀNG NGA, NGÂN HÀNG CHÂU ÂU KHÔNG KHỎI LIÊN LUỴ
Thêm vào đó, một trong những biện pháp trừng phạt kinh tế khác chống lại Nga được đưa ra đó là chấm dứt hoạt động của hệ thống S.W.I.F.T, một mạng lưới dịch vụ viễn thông tài chính liên ngân hàng khổng lồ, có độ an toàn rất cao. Theo France Info, 11.000 tổ chức tài chính sử dụng hệ thống này ở 200 quốc gia trên thế giới. Việc gạt Nga ra khỏi hệ thống S.W.I.F.T sẽ ảnh hưởng đến khoảng 300 ngân hàng và tổ chức của Nga. Tuy nhiêu, nhiều doanh nghiệp châu Âu đang làm ăn với họ sẽ bị ảnh hưởng theo. Hậu quả sẽ nghiêm trọng hơn nếu Mỹ đưa ra lệnh cấm các giao dịch bằng đô la, như đã làm với Iran. Trong khi đồng đô la hiện là tiền tệ chính được sử dụng trong các sàn giao dịch quốc tế, đặc biệt là lĩnh vực khí đốt.
Phát biểu trên France Info, chủ tịch viện nghiên cứu quan hệ quốc tế IFRI, Thierry de Montbrial, nhận định về các biện pháp trừng phạt kinh tế nhắm vào Nga như sau :
“Tất cả những trừng phạt mà Nga phải hứng chịu. Trong trường hợp này, châu Âu sẽ là nạn nhân đầu tiên. Nga sẽ có phương án với Trung Quốc. Chúng ta đã xa lánh Nga và Trung Quốc từ nhiều năm trở lại đây và cả Iran nữa. Hoa Kỳ ở đằng sau, đợi thời cơ thích hợp nhất để chuyển hướng Liên minh Đại Tây Dương (alliance atlantique) chống lại Trung Quốc, chống lại Nga, chống lại Iran…Tôi nghĩ rằng đây là vấn đề quan trọng bởi trong trường hợp này, chúng ta càng phụ thuộc vào các quyết định của Hoa Kỳ hơn bất cứ nơi nào trên thế giới. Hãy nhìn những gì xảy ra ở Trung Đông từ 40 năm nay. Vấn đề thực sự rất nghiêm trọng.”
MẶT TRÁI CỦA VIỆN DƯỠNG LÃO Ở PHÁP
Tại Pháp, hôm thứ Tư 26/01 vừa qua, một sự kiện khiến công luận quan tâm đó là về cuốn sách “Les Fossoyeurs” tạm dịch là “Người đào mộ”, là một bản tổng kết điều tra của nhà báo Victor Castanet về những bê bối trong ngành dịch vụ dưỡng lão tại Pháp. Điều tra tiết lộ những tài liệu quan trọng và lời chứng về các hành vi ngược đãi có hệ thống của công ty hàng đầu thế giới về dịch vụ dưỡng lão Orpéa - tìm mọi cách để tối ưu hoá lợi nhuận.
Tập đoàn Orpéa có khoảng 65.000 nhân viên trên khắp thế giới, làm việc tại 1.100 cơ sở rải rác chủ yếu ở châu Âu và châu Mỹ Latinh. Tại Pháp, Orpea có 220 viện dưỡng lão. Cuốn sách bắt đầu bằng vẻ ngoài hoa lệ của một viện dưỡng lão của công ty Orpéa Les Bords de Seine - Bên dòng sông Seine, những căn phòng rẻ nhất (khoảng 20m2/người ) có giá khoảng 7.000 euro mỗi tháng. Đối với những căn phòng đắt nhất, có phòng thay đồ và phòng tắm, giá lên tới 15.000 euro mỗi tháng. Theo báo Le Monde, mức giá này cao gấp sáu lần giá trung bình của một viện dưỡng lão.
Cuộc điều tra được tiến hành trong vòng 3 năm, cho thấy mô hình quản lý của Orpéa bị ám ảnh bởi các mục tiêu lợi nhuận đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về sức khoẻ, cuộc sống của những người cao tuổi. Trên đài RTL, nhà báo Victor Castanet cho biết thêm về cuộc điều tra: :
“Orpéa áp dụng chế độ phân phối hạn định đối với các loại tã cho người già cũng như là chế độ ăn. Một y tá kể với tôi rằng ngay cả ở cơ sở dưỡng lão cao cấp Bên dòng sông Seine, số lượng bánh mì khô mà cô ấy phát cho các cụ cũng bị hạn định. Nếu đã hạn định mỗi người chỉ được 2 miếng bánh mì khô thì không có chuyện được phát 3 miếng, trong khi đó họ phải trả đến 8000 euro mỗi tháng Hệ thống hạn định này được áp dụng đối với tất cả các sản phẩm y tế. Qua việc thu thập lời chứng, từ những điều dưỡng làm việc tại các dịch vụ của Orpéa, mà cả những nhân viên cấp cao khác, tôi thấy điều quan trọng mà tôi chỉ ra trong cuốn sách đó là chính sách này xuất phát từ lãnh đạo cao nhất của Orpéa”.
Kể từ khi điều tra của Victor Castanet được truyền thông loan tải, trong vòng hai ngày, cổ phiếu của Orpea đã giảm 30%. Công ty có thể bị kiện. Bộ trưởng Y Tế Pháp Olivier Véran cho biết:
Tôi yêu cầu bộ trưởng phụ trách Vấn đề Tự Chủ của người cao tuổi, Brigitte Bourguignon, tiến hành điều tra công ty này ngay lập tức để có thể đưa ra câu trả lời thích đáng cho gia đình, các cụ già và phía nhân viên y tế. Khi đã làm sáng tỏ và có kết luận cho vấn đề này, tôi sẽ xem xét có cần phải tiến hành một cuộc điều tra trên toàn bộ hệ thống của công ty này hay không, để rà soát những thủ tục hiện hành và những điều kiện nào mà Orpéa phải chịu trách nhiệm. Tôi coi đây là vấn đề nghiêm trọng, cần phải có hành động kiên quyết.
Giám đốc điều hành của Orpéa bị triệu tập ngày thứ Ba tuần sau, 01/02. Các chính trị gia Pháp cũng đều lên tiếng về vấn đề này. Chủ tịch Quốc Hội Pháp, Richard Ferrand phát biểu trên đài France Inter hôm thứ Năm 27/01 rằng các cơ sở tiếp nhận người già không nên hoạt động dựa trên lợi nhuận. Ứng viên tranh cử tổng thống Valérie Pécresse (đảng Những người Cộng Hòa, thuộc cánh hữu) kêu gọi thay đổi một cách căn bản các cơ sở dưỡng lão. Những nghị viên đảng Xã Hội cũng yêu cầu một văn bản luật về "vấn đề sống Tự Chủ đối với người cao tuổi".
Theo France Info, từ nhiều năm nay, những báo cáo chính thức sử dụng cụm từ “ngược đãi của định chế” để mô tả tình hình ở một số Ehpad (cơ sở lưu trú cho người già sống phụ thuộc) cả công lập lẫn tư nhân. Các báo cáo thường đưa ra nhận định chung về việc các cụ già bị bỏ lại một mình không ai chăm sóc, giám sát. Điều kiện vệ sinh tồi tàn vì thiếu nhân viên phục vụ.
Điều tra về Orpéa của nhà báo Victor Castanet không phải là hồi chuông đầu tiên tố cáo những hành vi cẩu thả, lạm dụng trong các viện dưỡng lão, dù giá phòng và dịch vụ có ở mức cao hay thấp. Đối với lãnh đạo của Hiệp hội AP-AD, phụ trách cơ sở chăm sóc người cao tuổi sống lệ thuộc l’Abbaye, ông Romain Gizolme cho biết :
Ngoàitrường hợp của một công ty đơn lẻ (Orpéa), cuốn sách cũng nêu ra tình hình tại các cơ sở không phải là cơ sở tư nhân. Những bất cập trong lĩnh vực chăm sóc người già cũng xuất hiện ở các cơ sở công và trong các cơ sở do các hiệp hội thành lập. Cuốn sách khiến chúng ta có suy nghĩ rộng hơn về vấn đề hỗ trợ người cao tuổi tại các cơ sở chăm sóc và tại nhà hiện nay ở Pháp.
Tại Pháp, các viện dưỡng lão được hưởng gói hỗ trợ tài chính từ chính phủ và địa phương liên quan đến các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ và sự lệ thuộc của người già. Người cao tuổi sống ở viện dưỡng lão phải trả chi phí về phòng ngủ, bữa ăn và các hoạt động giải trí và Nhà nước sẽ trả chi phí các dịch vụ chăm sóc. Các viện dưỡng lão tư nhân, hoạt động vì mục đích lợi nhuận cũng được chính phủ hỗ trợ. Các cơ sở này đã nhận được hỗ trợ lên đến hơn 111 triệu euro trong những năm gần đây.
MIẾN ĐIỆN GẦN MỘT NĂM SAU ĐẢO CHÍNH, NGƯỜI DÂN VẪN PHẢN KHÁNG BẤT CHẤP ĐÀN ÁP
Còn tại Đông Nam Á, với tư cách là chủ tịch luân phiên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, thủ tướng Cam Bốt Hun Sen hôm thứ Ba thông báo mời lãnh đạo tập đoàn quân sự Miến Điện tướng Min Aung Hliang tham gia thượng đỉnh ASEAN. Điều kiện đặt ra là chính quyền quân sự phải có “tiến bộ” trong việc thực thi thỏa thuận 5 điểm của ASEAN tìm lối thoát cho khủng hoảng Miến Điện.
Và một trong số 5 điểm này là đặc phái viên của ASEAN phụ trách hồ sơ Miến Điện phải được phép gặp tất cả các bên liên quan trong cuộc khủng hoảng tại Miến Điện, nghĩa là không loại trừ cựu lãnh đạo chính phủ dân sự Miến Điện, bà Aung San Suu Kyi, hiện đang bị tập đoàn quân sự giam giữ.
Từ một năm qua, người dân Miến Điện vẫn liên tiếp biểu tình phản đối đảo chính của quân đội và một trong những cách thể hiện sự bất bình, phản kháng là gõ xoong nồi. Tuy nhiên hành động này đã bị khép vào tội phản quốc và có thể bị phạt tù từ ba năm đến tử hình. Quyết định này được đưa ra chưa đầy một tuần trước ngày 01/02, đánh dấu một năm cuộc đảo chính của quân đội Miến Điện.
Từ Rangoun, thông tín viên RFI Juliette Verlin tường trình :
“Ngay cả khi Moz Thwat về nhà muộn vào buổi tối, anh ấy vẫn thấy vui vì hàng xóm của mình vẫn tiếp tục gõ xoong đập nồi vào 20h, giống như từ đầu cuộc cách mạng cách nay một năm. Anh giải thích : “ở Sanchaung, mọi người vẫn tiếp tục gõ xoong, bởi vì đây là một khu vực mọi người rất quan tâm đến chính trị. Đối với tôi, chứng kiến cảnh hàng xóm của mình vẫn tiếp tục thể hiện bất bình như thế này là một khoảnh khắc quan trọng".
Truyền thống “cách mạng” – gõ xoong bắt đầu từ nhiều thập kỷ trước, là một trong những hành động thể hiện phản đối đầu tiên được người dân phát động, chỉ vài ngày sau cuộc đảo chính. Trên khắp đất nước, cứ vào 20h, các gia đình đồng loạt ra trước ban công hoặc trước cửa nhà gõ vào xoong nồi trong vài phút.
Nhiều người đã từ bỏ hành động này khi quân đội bắt đầu tiến hành bắt giữ và đánh đập người dân. Thế nhưng, tại khu phố Sanchaung, ở Rangoun, chúng ta vẫn thấy một số người phản kháng. Moe Thway nói : Một số người tiếp tục bảo vệ điều mà họ tin là đúng. Họ đưa ra ý tưởng mới đó là trốn trong một góc tối và gõ xoong nồi, như vậy cảnh sát sẽ không thể nhìn thấy họ là ai”.
U Ba là một nghệ sỹ. Anh đã thu thập các loại xoong nồi của những người biểu tình bị sát hại để tỏ lòng thành kính đối với họ. Thông báo lệnh trừng phạt vì tội phản quốc được đưa ra chỉ vài ngày trước ngày 01/02 không làm nhụt chí của dân chúng. U Ba cho biết : “quân đội sợ người dân đồng lòng. Nếu như bạn bị bắt, họ sẽ có những hành động rất bạo lực với bạn. Tuy nhiên, người dân chắc chắn sẽ nhìn nhau cùng hành động, nếu ai đó bắt đầu gõ xoong, tất cả mọi người sẽ gõ theo”.
Ngày 01/02 đến gần, cả nước đang chuẩn bị cho một ngày đầy căng thẳng và bất trắc.
https://www.rfi.fr/vi/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD-%C4%91%E1%BA%B7c-bi%E1%BB%87t/20220129-nh%E1%BB%AFng-thi%E1%BB%87t-h%E1%BA%A1i-kh%E1%BB%95ng-l%E1%BB%93-cho-ch%C3%A2u-%C3%A2u-n%E1%BA%BFu-%C3%A1p-%C4%91%E1%BA%B7t-tr%E1%BB%ABng-ph%E1%BA%A1t-kinh-t%E1%BA%BF-%C4%91%E1%BB%91i-v%E1%BB%9Bi-nga
Nhận xét
Đăng nhận xét