2907 - Khu trù mật Hậu Mỹ

Phạm Nhật Bình

Trong khoảng năm 1960-1961, chính sách Khu Trù Mật nhằm xây dựng những “đô thị nông thôn” có trường học, nhà thương, chợ búa cung cấp tiện ích cho một cộng đồng lâu nay sống rời rạc ở những nơi xa xôi hẻo lánh. Lúc ấy tỉnh Định Tường chọn được 2 vị trí để xây dựng khu trù mật: một ở Mỹ Phước Tây của quận Cai Lậy nằm trên đường đi Mộc Hóa tỉnh Kiến Tường, một ở Hậu Mỹ nằm ở phía Bắc quận Cái Bè thuộc tỉnh Định Tường.

Vị trí của Khu Trù Mật Hậu Mỹ ngay một góc ngã tư kinh Tổng Đốc Lộc và Kinh 28, bên phải là KTM Mỹ Phước Tây, bên trái là quận Mỹ An của tỉnh Kiến Phong, phía nam Mỹ An là Ngã Sáu nơi hội tụ của 6 con kinh đào. Ngã Sáu cũng được coi như “Ngã Ba Biên Giới” vì nó nằm ngay trên ranh giới 3 tỉnh Định Tường – Kiến Tường – Kiến Phong. Phía bắc của Hậu Mỹ là Kinh Quận 2 của tỉnh Kiến Tường. Đây là một vùng kinh rạch chằng chịt mà sự đi lại chỉ bằng những chiếc "tắc ráng" (còn gọi là vỏ lãi).

Sau cuộc đảo chánh phản loạn năm 1963, chính phủ Nguyễn Ngọc Thơ xóa bỏ Khu Trù Mật và Âp Chiến Lược, các đơn vị quân đội bảo vệ được lệnh rút đi, tạo điều kiện lý tưởng cho VC ra tay tàn phá những công trình xây dựng của chính phủ đã từng làm du kích quân CS điêu đứng vì chủ trương "tát nước bắt cá" của quốc sách Ấp Chiến Lược.

Bức hình bên dưới được chụp năm 1972 cho thấy hình ảnh một trường sơ cấp mới xây dựng dọc theo con lộ trải đá chạy dọc kinh 28 về hướng Cái Bè. Xa xa phía sau là khu phố lầu Khu Trù Mật Hậu Mỹ cũ sau khi bị tàn phá chỉ còn trơ lại những bức tường loang lỗ, chứng tích của một ước mơ tan vỡ thời Đê Nhất Cộng Hòa.

Năm 1972 trong chiến dịch Xuân Hè 72, Chiến đoàn 11 Sư Đoàn 7 Bộ Binh và Pháo đội A (-) của Tiểu Đoàn 71 Pháo Binh trực thăng vận xuống Hậu Mỹ, xây dựng nơi đây thành một căn cứ hỏa lực.

Từ Hậu Mỹ với những đơn vị tăng phái hùng mạnh như Chi Đoàn 2/12 Thiết Giáp, các Tiều Đoàn BĐQ Biên Phòng và các đơn vị cơ hữu Trung Đoàn 11-12 của Sư Đoàn 7 Bộ Binh, đã xuất phát những cuộc hành quân lục soát và ngăn chận thành công các đơn vị CSBV từ tỉnh Svay Rieng của Campuchia (tức vùng Mỏ Vẹt) xâm nhập Đồng Tháp Mười vượt qua kinh Tổng Đốc Lộc tạo áp lực lên Quốc lộ 4, con đường huyết mạch từ Sài Gòn về miền Tây. Cũng tại vùng đất dữ Hậu Mỹ này, chi đoàn trưởng 2/12 Phu Chinh Nguyen được chỉ huy thiết đoàn xuống móc hoa mai bạc, cũng là một niềm hãnh diện chung cho Khóa 20 Thủ Đức!