3455 - Cách Giữ An Toàn Trong Sóng Thần
Miranda Jeyaretnam
Trận động đất mạnh 8,8 độ richter xảy ra tại Bán đảo Kamchatka của Nga vào sáng thứ Tư đã gây ra những đợt sóng thần đầu tiên trên bờ biển Hokkaido của Nhật Bản, trong khi người dân ở Hawaii được khuyến cáo di chuyển đến vùng đất cao hơn trong bối cảnh còi báo động sóng thần liên tục vang lên. Phần lớn Bờ Tây, Alaska và các quốc gia ở Thái Bình Dương cũng đã nhận được cảnh báo sóng thần ở các mức độ khác nhau.
Dưới đây là những điều cần biết trong trường hợp xảy ra sóng thần.
Sóng thần là gì?
Theo Cục Đại dương Quốc gia thuộc Cục Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA), sóng thần là một loạt các đợt sóng lớn do động đất hoặc núi lửa phun trào dưới biển gây ra. Hoạt động địa chấn có thể gây ra sự dịch chuyển đột ngột của nước biển, dẫn đến dòng chảy mạnh và sóng lớn dâng cao khi tiến gần đến bờ.
Sóng tỏa ra theo mọi hướng và có thể di chuyển nhanh như máy bay phản lực trên vùng nước sâu, chậm lại khi xuống độ sâu nông hơn.
Sóng thần bao gồm nhiều hơn một đợt sóng có thể xảy ra trong một khoảng thời gian dài. Đợt sóng đầu tiên không phải lúc nào cũng lớn nhất—các đợt sóng tiếp theo có thể tăng độ cao đột ngột và mạnh mẽ. Sóng thần lớn cũng có thể kéo dài trong nhiều ngày. Nhật Bản đã cảnh báo rằng sóng thần do trận động đất Kamchatka gây ra có thể kéo dài hơn một ngày.
Dự báo sóng thần được thực hiện như thế nào?
Mặc dù một số quốc gia đã ban hành dự báo sóng thần, nhưng mỗi đợt sóng thần do trận động đất này gây ra có thể có mức độ nghiêm trọng khác nhau. Những con sóng tấn công vào thành phố cảng Severo-Kurilsk của Nga có chiều cao từ 10-13 ft (3-4 m), trong khi những con sóng tấn công vào bờ biển Hokkaido của Nhật Bản có chiều cao khoảng 12 in (30 cm) đến 16 in (40 cm).
Theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia Hoa Kỳ, sóng thần cũng không thể dự đoán chính xác. Thay vào đó, các trung tâm cảnh báo sóng thần dự báo sóng thần dựa trên quy mô và vị trí của trận động đất xảy ra trước đó, cũng như các mô hình dự báo để ước tính chiều cao, vị trí và thời gian sóng thần đến sau khi sóng thần đã được phát hiện.
NOAA sử dụng hệ thống Đánh giá và Báo cáo Sóng thần Sâu dưới Đại dương (DART) hợp tác với một mạng lưới hệ thống quốc tế rộng lớn hơn để phát hiện, đo lường và báo cáo sóng thần theo thời gian thực ngoài khơi bằng cách đo lường những thay đổi về áp suất nước khi sóng thần đi qua.
Cần làm gì khi có cảnh báo sóng thần
Hoa Kỳ áp dụng hệ thống cảnh báo sóng thần bốn cấp. Theo NWS, với các mức độ nghiêm trọng giảm dần, bao gồm: cảnh báo, khuyến cáo, theo dõi và thông báo thông tin.
Người dân cũng nên cảnh giác với các dấu hiệu tự nhiên có thể nhìn thấy của sóng thần, bao gồm tiếng gầm lớn từ đại dương và mực nước dâng lên hoặc hạ xuống đột ngột. Nước rút đột ngột khỏi bờ biển là dấu hiệu cho thấy sóng thần có thể xảy ra.
Cảnh báo sóng thần là mức cảnh báo cao nhất về sóng thần. NWS cho biết cảnh báo sóng thần có nghĩa là: "Hành động - Nguy hiểm! Một cơn sóng thần có thể gây ra lũ lụt trên diện rộng đang được dự đoán hoặc đang xảy ra. Lũ lụt ven biển nguy hiểm và dòng chảy mạnh có thể xảy ra và có thể kéo dài trong vài giờ hoặc vài ngày sau khi xuất hiện ban đầu."
Trong trường hợp có cảnh báo sóng thần, người dân được khuyến cáo sơ tán ngay lập tức và di chuyển đến vùng đất cao và càng sâu vào đất liền càng tốt (ít nhất 100 feet so với mực nước biển hoặc một dặm vào đất liền), đồng thời tuân thủ hướng dẫn của chính quyền địa phương. Một số khu vực đang bị đe dọa, chẳng hạn như Hawaii, cũng mở các nơi trú ẩn khẩn cấp cho những người sơ tán.
Mặc dù người dân nên di chuyển đến vùng đất cao hơn, nhưng theo Cơ quan Khí tượng Quốc gia (NWS), hầu hết các tòa nhà cao tầng đều không được xây dựng để chịu được tác động của sóng thần. Nếu không còn lựa chọn nào khác, tầng trên cùng của một số tòa nhà cao và kiên cố có thể bảo vệ phần nào.
Theo trang web Ready.gov của Bộ An ninh Nội địa, nếu bạn đang ở trên thuyền trên biển vào thời điểm có cảnh báo sóng thần, bạn nên ra khơi ở độ sâu an toàn. Nếu bạn đang ở trong bến cảng, bạn nên rời thuyền và di chuyển đến khu vực an toàn trên đất liền.
Những việc cần làm khi có cảnh báo sóng thần
Cảnh báo sóng thần là mức cảnh báo cao thứ hai của NWS. Cơ quan này cho biết khuyến cáo sóng thần có nghĩa là: "Hành động—Một cơn sóng thần có khả năng gây ra dòng chảy mạnh hoặc sóng nguy hiểm cho những người ở dưới nước hoặc ở rất gần nước đang được dự đoán hoặc sắp xảy ra. Có thể xảy ra ngập lụt ở các khu vực bãi biển và bến cảng."
Người dân được khuyến cáo tránh xa nước và các bãi biển cũng như đường thủy, đồng thời tuân thủ hướng dẫn của chính quyền địa phương.
Các cảnh báo sóng thần khác có nghĩa là gì
Theo NWS, cảnh báo sóng thần có nghĩa là: "Hãy chuẩn bị—Một trận động đất ở xa đã xảy ra. Có khả năng xảy ra sóng thần." Trong trường hợp có cảnh báo sóng thần, người dân được khuyến cáo nên cảnh giác để biết thêm thông tin và sẵn sàng hành động nếu cần thiết.
Thông báo thông tin sóng thần là mức cảnh báo thấp nhất và có nghĩa là: "Thư giãn—Một trận động đất đã xảy ra, nhưng không có mối đe dọa nào hoặc động đất ở rất xa và mối đe dọa chưa được xác định. Trong hầu hết các trường hợp, không có mối đe dọa nào về một trận sóng thần hủy diệt."
Đối với các đối tác quốc tế ở Thái Bình Dương và Caribe, Hoa Kỳ ban hành các mối đe dọa sóng thần thay vì cảnh báo. Theo Cơ quan Khí tượng Quốc gia (NWS), một thông điệp đe dọa sẽ nêu rõ tác động tiềm tàng đến con người, công trình và hệ sinh thái. Các quốc gia khác sau đó sẽ quyết định nên ban hành cảnh báo nào.
Các quốc gia khác cũng thường sử dụng hệ thống cảnh báo theo cấp độ, mặc dù họ có thể sử dụng các thuật ngữ khác nhau cho từng cấp độ. Người dân nên kiểm tra hệ thống quản lý khẩn cấp tại địa phương để biết bất kỳ cảnh báo và hướng dẫn nào. Để biết thêm thông tin từ các hệ thống cảnh báo sóng thần khác nhau, hãy truy cập tsunami.gov hoặc tham khảo trung tâm quản lý thời tiết hoặc khẩn cấp tại địa phương của bạn, chẳng hạn như Cơ quan Khí tượng Nhật Bản và Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Hawaii.
Miranda Jeyaretnam Phóng viên
https://time.com/7306399/tsunami-warning-alerts-earthquake-kamchatka-russia-japan-us-hawaii-explainer/
***
How to Stay Safe During a Tsunami
More than a dozen countries are on alert for potential tsunami activity after the world’s sixth-biggest earthquake hit eastern Russia.
The 8.8 magnitude earthquake that struck Russia’s Kamchatka Peninsula on Wednesday morning has already resulted in the first tsunami waves on Japan’s Hokkaido coast, while residents in Hawaii have been advised to move to higher ground amid blaring tsunami sirens. Much of the West Coast, Alaska, and countries in the Pacific have also received tsunami alerts of varying levels.
Here’s what to know in the event of a tsunami.
What is a tsunami?
A tsunami is a series of massive waves caused by earthquakes or undersea volcanic eruptions, according to the National Oceanic and Atmospheric Administration’s National Ocean Service. Seismic activity can cause sudden ocean water displacement which results in strong currents and powerful waves that build in height as they approach the shore.
The waves radiate in all directions and can travel as fast as a jet plane over deep waters, slowing down as they get to shallower depths.
Tsunamis consist of more than one wave that can occur across an extended period of time. The first wave is also not always the biggest—subsequent waves can build in height suddenly and dramatically. Large tsunamis can also continue for days. Japan has warned that tsunamis resulting from the Kamchatka quake may last more than a day.
How are tsunamis forecast?
While several countries have issued tsunami forecasts, each tsunami that results from this quake will likely range in severity. The waves that hit Russia’s port town of Severo-Kurilsk had a height of 10-13 ft (3-4 m), while those that hit Japan’s Hokkaido coast were around 12 in (30 cm) to 16 in (40 cm).
Tsunamis are also not possible to precisely predict, according to the U.S. National Weather Service. Instead, tsunami warning centers forecast tsunamis based on the size and location of an earthquake that precedes it, as well as forecast models to estimate wave height, location, and arrival times once a tsunami is already detected.
The NOAA uses Deep-ocean Assessment and Reporting of Tsunami (DART) systems in partnership with a broader international network of systems to detect, measure, and report in real-time tsunamis in the open ocean by measuring changes in water pressure as a tsunami wave passes.
What to do in a tsunami warning
The U.S. follows a four-tier system for tsunami alerts. In descending levels of severity, these are: warning, advisory, watch, and information statement, according to the NWS.
People should also be alert to visible natural signs of a tsunami, including a loud roar from the ocean and a sudden rise or fall of water levels. A sudden retraction in water from the shoreline is an indication that a tsunami may occur.
A tsunami warning is the highest alert for a tsunami. The NWS says a tsunami warning means: “Take Action—Danger! A tsunami that may cause widespread flooding is expected or occurring. Dangerous coastal flooding and powerful currents are possible and may continue for several hours or days after initial arrival.”
In the event of a tsunami warning, people are advised to evacuate immediately and move to high ground and as far inland as possible (at least 100 ft above sea level or one mile inland), and follow the instructions of local authorities. Some areas under threat, such as Hawaii, also open emergency shelters for those evacuating.
While people should move to higher ground, most tall buildings are not built to withstand the impact of tsunamis, according to the NWS. If no other option is available, the upper stories of some tall and strong buildings may provide some protection.
If you are in a boat at sea at the time of a tsunami warning, you should go out to sea to a safe depth, the Department of Homeland Security’s Ready.gov says. If you are in a harbor, you should leave your boat and move to a safe area on land.
What to do in a tsunami advisory
A tsunami advisory is the second-highest alert level by the NWS. The agency says a tsunami advisory means: “Take Action—A tsunami with potential for strong currents or waves dangerous to those in or very near the water is expected or occurring. There may be flooding of beach and harbor areas.”
People are advised to stay out of the water and away from beaches and waterways, as well as to follow the instructions of local authorities.
What other tsunami alerts mean
According to the NWS, a tsunami watch means:“Be Prepared—A distant earthquake has occurred. A tsunami is possible.” In the event of a tsunami watch, people are advised to stay alert for more information and be prepared to take action if it becomes necessary.
A tsunami information statement is the lowest alert level and means: “Relax—An earthquake has occurred, but there is no threat or it was very far away and the threat has not been determined. In most cases, there is no threat of a destructive tsunami.”
For international partners in the Pacific and Caribbean, the U.S. issues tsunami threats as opposed to alerts. A threat message outlines the potential impact to people, structures, and ecosystems according to the NWS. Other countries then determine what alert to issue.
Other countries also often use tiered alert systems, although they may use different terms for each. People should check their local emergency management systems for any alerts and instructions.For more information from different tsunami warning systems, visit tsunami.gov or refer to your local weather or emergency management center, such as Japan’s Meteorological Agency and Hawaii’s Emergency Management Agency.
Miranda Jeyaretnam Reporter
Nhận xét
Đăng nhận xét