3434 - Nga đang mất dần ảnh hưởng ở nước ngoài

Jeffrey Mankoff

Quân nhân Nga tham dự lễ đóng cửa căn cứ tại Khojaly, Azerbaijan, tháng 5 năm 2024 - Aziz Karimov / Reuters

Cuộc chiến toàn diện của Nga với Ukraine là một phần của chiến dịch rộng lớn hơn nhằm khôi phục phạm vi ảnh hưởng ở khu vực Á-Âu hậu Xô Viết. Cuộc xâm lược năm 2022 đã gây sốc cho nhiều nước láng giềng của Nga ở Đông Âu, Nam Kavkaz và Trung Á, khẳng định nỗi lo ngại của họ rằng Nga vẫn là mối đe dọa đối với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia họ. Tuy nhiên, vì cuộc chiến ở Ukraine đã làm hao tổn đáng kể sự chú ý và nguồn lực của Nga, nó cũng mang đến cho nhiều quốc gia này một cơ hội. Tận dụng sự xao nhãng của Moscow, họ đã tăng cường hợp tác với nhau, vun đắp và làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác bên ngoài khu vực, đồng thời nới lỏng một số mối ràng buộc giữa họ với cựu bá chủ của mình.

Mặc dù nhiều chính phủ trong khu vực nội địa Á-Âu tỏ ra thận trọng trong việc chỉ trích cuộc xâm lược của Nga, nhưng họ đang tạo ra những sự thật trên thực địa để củng cố chủ quyền và độc lập của mình - một mục tiêu then chốt trong chính sách của Hoa Kỳ tại khu vực này kể từ những năm 1990. Khi nhu cầu vũ khí của quân đội Nga khiến Moscow không thể thực hiện các cam kết xuất khẩu, các quốc gia như Armenia đang chuyển hướng sang các nhà cung cấp khác ở châu Âu và Ấn Độ; các quốc gia khác trong khu vực đang mua vũ khí từ Thổ Nhĩ Kỳ và thậm chí cả Trung Quốc. Và khi Nga rút quân và thiết bị khỏi các căn cứ quân sự của mình ở Kavkaz và Trung Á để tái triển khai sang Ukraine, các quốc gia ở cả hai nơi này đang giải quyết các xung đột mà Nga từ lâu đã lợi dụng vì lợi ích riêng. Hợp tác được cải thiện trong khu vực rộng lớn hơn cũng đang tạo ra những cơ hội mới để tăng cường kết nối thương mại và xây dựng các lựa chọn thay thế cho việc quá cảnh qua Nga. Bằng cách giảm bớt sự phụ thuộc từng định hình mối quan hệ của họ với cường quốc bá chủ trước đây, các quốc gia trong khu vực ngày càng có khả năng hợp tác với Nga (và các cường quốc khác) theo những điều khoản thuận lợi. Tuy nhiên, nếu nhìn vào lịch sử, Moscow có thể sẽ làm mọi cách để duy trì sự thống trị khu vực của mình. Năm 2014, trước cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, Nga đã sáp nhập Crimea và can thiệp vào khu vực Donbas; trước đó, vào năm 2008, Nga đã xâm lược Gruzia. Ngày nay, Điện Kremlin duy trì quan điểm độc quyền không chỉ đối với Ukraine mà còn đối với nhiều quốc gia khác. Ukraine và Belarus vẫn là ưu tiên hàng đầu của Moscow, nhưng Điện Kremlin cũng khao khát một loại quyền bá chủ đối với Armenia, Azerbaijan, Gruzia, Kazakhstan và Moldova và duy trì mối quan hệ hậu đế quốc xa hơn đối với phần còn lại của Trung Á. Khái niệm Chính sách Đối ngoại của Nga năm 2023, tài liệu chiến lược nêu rõ các thông số và ưu tiên cho chính sách đối ngoại của Nga, đã hồi sinh thuật ngữ "gần nước ngoài" để mô tả các quốc gia này, chỉ ra "truyền thống lâu đời về nhà nước chung, sự phụ thuộc lẫn nhau sâu sắc ... một ngôn ngữ chung và nền văn hóa gần gũi" của họ như một lý do biện minh cho những nỗ lực giữ họ trong phạm vi ảnh hưởng của Moscow. Một khi giao tranh ở Ukraine lắng xuống, Điện Kremlin gần như chắc chắn sẽ gia tăng nỗ lực ép buộc các nước láng giềng khác tham gia các tổ chức đa phương do Nga hậu thuẫn, củng cố quan hệ kinh tế, áp dụng luật pháp kiểu Nga nhắm vào xã hội dân sự và chấp nhận sự hiện diện quân sự và tình báo lớn hơn của Nga trên lãnh thổ của họ.

Nội địa Á-Âu có thể ngày càng gắn kết, hợp tác và thậm chí đang có những bước đi hướng tới hòa bình, nhưng cần tiếp tục phát triển theo hướng này nếu muốn chống lại những nỗ lực tái khẳng định quyền lực của Nga trong tương lai. Đó là lý do tại sao Hoa Kỳ, cùng với Liên minh Châu Âu và các quốc gia như Ấn Độ, Israel, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Vương quốc Anh, phải đầu tư mới vào cơ sở hạ tầng xuyên biên giới, chuỗi cung ứng, quốc phòng và duy trì quan hệ ngoại giao để củng cố sự ổn định khu vực. Các quốc gia trong khu vực sẽ tiếp tục tìm kiếm những cách riêng để giảm bớt sự phụ thuộc lâu đời vào Moscow—nhưng Washington và các đối tác nên giúp họ cân bằng cán cân.

KHOẢNG TRỐNG QUYỀN LỰC

Việc Nga chuyển hướng sự chú ý và nguồn lực sang Ukraine ban đầu đã tạo ra một khoảng trống ở Kavkaz và Trung Á, từ đó dẫn đến bất ổn và xung đột gia tăng. Vào mùa thu năm 2022, căng thẳng xuyên biên giới giữa Armenia và Azerbaijan và giữa Kyrgyzstan và Tajikistan bùng phát dữ dội. Mặc dù trước đây Nga là bên trung gian chính ngăn chặn các cuộc xung đột này lan rộng, nhưng vào thời điểm đó, Nga không có khả năng làm như vậy, vì họ đang bận rộn rút quân khỏi cả Kavkaz và Trung Á để củng cố tiền tuyến ở Ukraine.

Việc Moscow không thể can thiệp một cách đáng kể ban đầu đã khiến các cuộc đụng độ biên giới kéo dài giữa Kyrgyzstan và Tajikistan ở Thung lũng Fergana leo thang. Các cuộc đụng độ đã khiến hơn 100 người thiệt mạng, bao gồm ít nhất 37 thường dân, và hơn 10.000 người phải di dời trước khi lắng xuống. Nhưng sau đó, sự vắng mặt của Moscow tỏ ra có lợi. Các nhà lãnh đạo hai nước đã cố tình đàm phán mà không có Nga. Đầu năm nay, Kyrgyzstan và Tajikistan đã hoàn tất một thỏa thuận giải quyết tranh chấp biên giới của họ ở Thung lũng Fergana. Thỏa thuận này đã dẫn đến hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của các nhà lãnh đạo Kyrgyzstan, Tajikistan và Uzbekistan, được tổ chức vào tháng 3 năm 2025 tại Khujand, Tajikistan, để thảo luận về việc tăng cường hợp tác trên lãnh thổ mà cả ba bên cùng chia sẻ.

Tình hình ở Nam Kavkaz tỏ ra căng thẳng hơn so với tình hình ở biên giới Kyrgyzstan-Tajik. Sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, Nga đã rút một số lực lượng gìn giữ hòa bình mà họ đã triển khai tới Armenia theo các điều khoản của lệnh ngừng bắn Armenia-Azerbaijan năm 2020 và từ chối nhiều lần yêu cầu hỗ trợ quân sự từ Armenia, một thành viên của Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể, một khối an ninh khu vực trên danh nghĩa cam kết bảo vệ các thành viên khỏi bị tấn công. Azerbaijan, với hy vọng rằng Nga sẽ đứng ngoài cuộc, đã xâm lược những gì còn lại của Nagorno-Karabakh do Armenia chiếm đóng vào mùa xuân năm 2023. Trong cuộc tấn công, lực lượng Azerbaijan thậm chí còn nổ súng vào lực lượng gìn giữ hòa bình của Nga. Cuối cùng, Baku đã tái chiếm hoàn toàn Nagorno-Karabakh và giải tán nhà nước ly khai do Armenia điều hành tại đó. Hầu như toàn bộ cư dân gốc Armenia trong khu vực đã chạy trốn.

Sự sụp đổ của Nagorno-Karabakh đã định hình lại sâu sắc địa chính trị của khu vực. Những lực lượng gìn giữ hòa bình còn lại của Nga đã rời đi, và Baku và Yerevan bắt đầu quá trình hòa bình đầy khó khăn. Các nhà đàm phán Armenia và Azerbaijan đã gặp nhau nhiều lần, và vào tháng 3, họ đã công bố một thỏa thuận về văn bản hiệp ước hòa bình, điều này sẽ bình thường hóa quan hệ và giải quyết các yêu sách lãnh thổ xung đột. Thỏa thuận này cũng sẽ phê chuẩn việc rút quân gìn giữ hòa bình nước ngoài, nhằm ngăn chặn những nỗ lực trong tương lai nhằm tái triển khai lực lượng của Nga. Mặc dù thỏa thuận vẫn chưa được ký kết và vẫn có thể thất bại, nhưng những tiến triển đạt được cho đến nay là rất đáng khích lệ.

Cả hai cuộc đàm phán Armenia-Azerbaijan và Kyrgyzstan-Tajik đều diễn ra mà không có sự trung gian từ Moscow. Chiến lược của Điện Kremlin nhằm giành ảnh hưởng khu vực từ lâu đã bao gồm việc quản lý các xung đột giữa các nước láng giềng nhỏ hơn để duy trì sự phụ thuộc của họ; một câu nói đùa cũ rằng trong cuộc xung đột giữa Armenia và Azerbaijan, bên mà Nga luôn ủng hộ chính là bên xung đột. Nhưng với sự vắng mặt của Moscow, những đột phá ngoại giao đã trở nên khả thi. Các quốc gia Á-Âu hậu Xô Viết đã chủ động hơn, lựa chọn hợp tác và nhận thấy mình có khả năng tự giải quyết các tranh chấp của riêng mình.

LẤP ĐẦY KHOẢNG TRỐNG

Cuộc chiến ở Ukraine cũng đã tạo ra không gian cho các quốc gia khác can dự vào phạm vi ảnh hưởng truyền thống của Nga. Mặc dù hầu hết các nước này đều có quan hệ tốt đẹp với Nga và không tuyên bố đang tìm cách cân bằng với Moscow, nhưng thực tế là mối liên hệ ngày càng tăng của khu vực nội địa Á-Âu với thế giới rộng lớn hơn đã củng cố sự độc lập của các quốc gia nhỏ hơn khỏi quyền lực của Nga. Ví dụ, Armenia đã tìm cách chấm dứt sự phụ thuộc vào vũ khí Nga bằng cách mua các hệ thống mới từ Pháp và Ấn Độ (một phần là để cân bằng sự ủng hộ của Pakistan dành cho Azerbaijan); Yerevan đã mua 1,5 tỷ đô la vũ khí Ấn Độ chỉ riêng trong giai đoạn 2022-2023. Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đang đầu tư vào năng lượng xanh và nông nghiệp tại Azerbaijan, và một công ty của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã thực hiện khoản đầu tư bất động sản lớn nhất trong lịch sử Gruzia vào tháng 1. EU đã thông qua chiến lược Trung Á đầu tiên vào năm 2022 và hiện là nguồn đầu tư nước ngoài lớn nhất của khu vực.

Nội lực nổi bật nhất ngoài Nga, đặc biệt là ở Trung Á, là Trung Quốc. Thương mại của Trung Quốc với năm quốc gia Trung Á đã tăng từ 89,4 tỷ đô la vào năm 2023 lên 94,8 tỷ đô la vào năm 2024, gấp hơn hai lần giá trị thương mại của các quốc gia này với Nga. Trung Quốc cũng đang thúc đẩy đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng quan trọng, bao gồm đường ống dẫn khí đốt từ Turkmenistan qua phần còn lại của Trung Á và tuyến đường sắt từ thành phố Kashgar thuộc tỉnh Tân Cương của Trung Quốc đến Andijon, Uzbekistan. Năm ngoái, một liên doanh Trung Quốc-Singapore đã trúng thầu xây dựng một cảng container nước sâu mới tại Anaklia, Georgia, sau khi Tbilisi hủy bỏ thỏa thuận trước đó với một liên doanh Hoa Kỳ-Gruzia. Trung Á đã nhanh chóng trở thành một thị trường quan trọng cho các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, đặc biệt là các nhà sản xuất xe điện.

Bên cạnh sự hiện diện kinh tế ngày càng tăng, Bắc Kinh cũng đang âm thầm mở rộng dấu ấn an ninh. Quan hệ an ninh đã tiến triển mạnh mẽ nhất ở Tajikistan, nơi Bắc Kinh đã triển khai lực lượng Cảnh sát Vũ trang Nhân dân, lực lượng bán quân sự chủ lực của Trung Quốc, dọc biên giới với Afghanistan; Trung Quốc cũng bán vũ khí và thiết bị cho nước này và tham gia các cuộc huấn luyện và tập trận chung với các đối tác Tajikistan. Các quốc gia Trung Á khác đã ký kết các thỏa thuận mua hệ thống phòng không của Trung Quốc, và theo các quan chức quốc phòng tại Tashkent, Uzbekistan sắp hoàn tất thỏa thuận mua máy bay chiến đấu do Trung Quốc và Pakistan sản xuất.

Các nước Á-Âu hậu Xô Viết đang tìm cách giảm bớt sự phụ thuộc lâu đời vào Moscow.

Sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc ở nội địa Á-Âu có thể làm dấy lên lo ngại ở Washington về việc đánh đổi ảnh hưởng của Nga lấy Trung Quốc. Tuy nhiên, điều này thực sự giúp bảo vệ các quốc gia trong khu vực trước mối đe dọa trực tiếp hơn từ một nước Nga muốn trả thù. Ví dụ, cảng Anaklia có thể tăng cường đáng kể thương mại của Gruzia không chỉ với Trung Quốc mà còn với các đối tác khác, giảm bớt sự phụ thuộc kinh tế của nước này vào Nga. Và mặc dù có mối quan hệ chặt chẽ với Moscow, Bắc Kinh đã tuyên bố rõ ràng rằng họ phản đối các hoạt động của Nga có thể gây tổn hại đến lợi ích kinh tế của mình, bao gồm cả các mối đe dọa đối với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đối tác thương mại.

Một thế lực khác trong khu vực là Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên NATO. Theo yêu cầu của Ankara, Tổ chức các Quốc gia Turkic - một tổ chức ban đầu được thành lập để thúc đẩy mối quan hệ văn hóa giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan và các quốc gia nói tiếng Turkic ở Trung Á - đang ngày càng thúc đẩy hợp tác năng lượng xuyên biển Caspi, bao gồm một dự án tiềm năng xuất khẩu khí đốt tự nhiên Turkmenistan sang châu Âu và một dự án khác nhằm cùng đầu tư vào năng lực sản xuất mới ở cả hai bờ Biển Caspi. Sự hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc hiện đại hóa quân đội Azerbaijan đã đóng vai trò quan trọng trong việc đánh bại Armenia (trên danh nghĩa) được Nga hậu thuẫn vào cả năm 2020 và 2023. Những chiến thắng vang dội của Azerbaijan đã thu hút sự chú ý đáng kể trên toàn khu vực. Chúng là bằng chứng cho thấy một quân đội di sản của Liên Xô có thể được tái thiết theo đường lối phương Tây và sau đó giành chiến thắng trong chiến tranh. Với sự hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ, các quốc gia khác trong khu vực cũng có thể thúc đẩy thay đổi thể chế và văn hóa trong quân đội của họ và phát triển theo đường lối của NATO.

Đối với nhiều quốc gia, chiến thắng của Azerbaijan cũng khơi dậy mối quan tâm mới đối với công nghệ quốc phòng của Thổ Nhĩ Kỳ. Tất cả các quốc gia Trung Á, ngoại trừ Tajikistan, hiện đã mua máy bay không người lái của Thổ Nhĩ Kỳ, và mùa thu năm ngoái, nhà sản xuất máy bay không người lái Baykar của Thổ Nhĩ Kỳ đã đồng ý thành lập một cơ sở sản xuất tại Kazakhstan. Ankara cũng đang theo đuổi các hình thức hợp tác an ninh khác với các quốc gia này, bao gồm đào tạo, cố vấn, tập trận chung và cung cấp đào tạo quân sự chuyên nghiệp. Ngay cả ở Armenia, quốc gia có mối quan hệ lịch sử căng thẳng với Thổ Nhĩ Kỳ, một số quan chức cấp cao đang cân nhắc hợp tác quốc phòng với Ankara sau khi một thỏa thuận hòa bình với Azerbaijan được ký kết. Bằng cách bình thường hóa quan hệ, mở cửa biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Armenia đã đóng cửa từ lâu và mở ra cơ hội đầu tư lớn hơn cho Thổ Nhĩ Kỳ, một thỏa thuận hòa bình Armenia-Azerbaijan có thể tăng cường đáng kể ảnh hưởng của Thổ Nhĩ Kỳ ở Nam Kavkaz - đây là một lý do khiến Moscow hiện có thể đang gây hấn với cả Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev (sau vụ không quân Nga vô tình bắn hạ một máy bay phản lực của Azerbaijan) và Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan (do cáo buộc Nga hỗ trợ một âm mưu đảo chính) để ngăn chặn một thỏa thuận cuối cùng. MẠNG LƯỚI MỚI

Các mô hình thương mại và vận chuyển mới cũng đã xuất hiện để kết nối nội địa Á-Âu với thị trường toàn cầu. Tương tự như việc xây dựng đường ống dẫn dầu Baku-Tbilisi-Ceyhan và đường ống dẫn khí Baku-Tbilisi-Erzurum vào đầu những năm 2000, việc mở rộng các đường ống, đường sắt và đường bộ Đông-Tây trong thập kỷ qua đã mang lại cho các quốc gia nhỏ hơn ở Kavkaz và Trung Á thêm nguồn thu từ phí vận chuyển và mở ra thị trường mới cho các nhà xuất khẩu năng lượng trong khu vực. Nguồn thu nhập và khả năng tiếp cận thị trường này giúp giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế các nước này vào Nga.

Phần lớn sáng kiến xây dựng cơ sở hạ tầng mới đến từ chính các quốc gia ở Kavkaz và Trung Á. Sau khi Moscow liên tục can thiệp vào các chuyến hàng dầu của Kazakhstan qua đường ống Tengiz-Novorossiysk để bày tỏ sự bất bình với những chỉ trích của Astana về cuộc xâm lược Ukraine, Kazakhstan đã bắt đầu chuyển thêm dầu sang châu Âu qua đường ống Baku-Tbilisi-Ceyhan, bỏ qua Nga. Washington và Brussels có sự ủng hộ mạnh mẽ về chính trị và kinh tế cho việc xây dựng tuyến đường này, được khánh thành vào năm 2006. Vào tháng 3 năm 2024, Kazakhstan đã ký một thỏa thuận mới với Azerbaijan để mở rộng hơn nữa việc giao hàng qua đường ống.

Việc châu Âu chuyển hướng khỏi khí đốt tự nhiên của Nga sau năm 2022 có thể là một lợi ích nữa cho các nhà sản xuất và các quốc gia trung chuyển trong khu vực. Vào tháng 7 năm 2022, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen và Aliyev đã ký một biên bản ghi nhớ nhằm tăng gấp đôi lượng khí đốt xuất khẩu của Azerbaijan sang EU. Kể từ đó, Turkmenistan đã đồng ý về nguyên tắc sẽ vận chuyển khí đốt đến châu Âu thông qua Azerbaijan và Thổ Nhĩ Kỳ - được hỗ trợ bởi một thỏa thuận năm 2021 giữa Baku và Ashgabat nhằm giải quyết những bất đồng của họ về việc chia sẻ tài nguyên biển Caspi. Các công ty và chính phủ châu Âu cũng đang coi khu vực này là một nguồn năng lượng xanh tiềm năng, đặc biệt là Azerbaijan đang thúc đẩy phát triển năng lực năng lượng mặt trời và gió để giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu dầu khí.

Sáng kiến trung chuyển mới quan trọng nhất có thể là Hành lang Trung tâm, một tuyến đường được khánh thành vào năm 2013 bởi các công ty vận tải từ Azerbaijan, Georgia và Kazakhstan, kết nối Trung Quốc với châu Âu qua Kazakhstan, Biển Caspi và Kavkaz. Nền kinh tế khó khăn, thiếu cơ sở hạ tầng và các tranh chấp nội bộ đã làm chậm sự phát triển dọc theo tuyến đường này từ lâu; Phần lớn hoạt động thương mại xuyên lục địa diễn ra đều đi qua Hành lang phía Bắc của Nga, nơi có cơ sở hạ tầng đã sẵn sàng và ít cửa khẩu biên giới hơn. Tuy nhiên, với việc phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Nga và việc nhiều công ty nước ngoài rời khỏi nước này sau năm 2022, lượng hàng hóa vận chuyển qua Hành lang phía Bắc đã giảm mạnh, trong khi khối lượng thương mại dọc theo Hành lang giữa lại tăng đáng kể. Theo Ngân hàng Phát triển Châu Á, số lượng tàu container của Trung Quốc đi qua Hành lang giữa đã tăng gấp 33 lần từ năm 2023 đến năm 2024, trong khi khối lượng hàng hóa được xử lý bởi các cảng biển Caspi của Azerbaijan và Kazakhstan tăng 21%. Để đạt được tiềm năng đầy đủ, Hành lang giữa cần nhiều đầu tư hơn để nới lỏng các nút thắt và đơn giản hóa các quy định. Trong Hội nghị thượng đỉnh EU-Trung Á tại Samarkand, Uzbekistan, vào tháng 4, Brussels đã cam kết thêm 10 tỷ euro như một phần của Sáng kiến Cổng kết nối Toàn cầu nhằm tăng cường kết nối khu vực. Trong khi đó, các cuộc tấn công của Houthi vào tuyến đường vận chuyển trên Biển Đỏ, việc chính quyền Taliban tuyên bố quan tâm đến việc mở cửa Afghanistan cho đầu tư nước ngoài, và sự bất ổn lâu dài về Nga, tất cả đều đang củng cố sự quan tâm đến tuyến đường này. Tuy nhiên, nếu các quốc gia phương Tây bắt đầu dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Nga sau thỏa thuận ngừng bắn ở Ukraine, và nếu việc vận chuyển qua Nga trở nên ít rủi ro hơn, các chính phủ và ngân hàng phát triển có thể sẽ ít có xu hướng hành động hơn.

CÓ LỢI ÍCH CHO CẢ HAI BÊN

Không một diễn biến nào trong số này cho thấy Nga sẽ không còn là một nhân tố chủ chốt trong phạm vi ảnh hưởng truyền thống của mình. Nhờ vị trí địa lý gần gũi, sự quen thuộc giữa giới tinh hoa, và di sản lâu dài của sự thống trị của đế quốc và Liên Xô, Nga vẫn duy trì được quyền lực cứng và mềm đáng kể trên khắp Kavkaz và Trung Á. Lãnh đạo của hầu hết các quốc gia trong khu vực đều coi trọng mối quan hệ tốt đẹp với Moscow, ngay cả khi họ phản đối cuộc xâm lược Ukraine. Nhiều quốc gia trong số này đã được hưởng lợi từ những nỗ lực của Nga nhằm né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây kể từ tháng 2 năm 2022. Chính phủ Hoa Kỳ và châu Âu đã trừng phạt hàng chục công ty trong khu vực vì tạo điều kiện cho việc xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng sang Nga. Ở nhiều quốc gia Á-Âu hậu Xô Viết, kiều hối từ lao động nhập cư làm việc tại Nga mang lại nguồn thu nhập quan trọng, cũng như là một nguồn đòn bẩy cho Nga, ngay cả sau khi Nga bắt đầu trấn áp nạn di cư bất hợp pháp sau vụ tấn công khủng bố vào tháng 3 năm 2024 tại một địa điểm tổ chức hòa nhạc ở Moscow.

Ảnh hưởng chính trị của Nga vẫn còn. Putin thường xuyên gặp gỡ Aliyev, Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev và các nhà lãnh đạo khác (và đôi khi là con cái của các nhà lãnh đạo đang được chuẩn bị để kế nhiệm). Điện Kremlin đã củng cố quyền bảo hộ trên thực tế của mình tại Belarus và thúc đẩy mối quan hệ chặt chẽ với các chính trị gia trong đảng cầm quyền Georgia, Giấc mơ Georgia, và phe đối lập Moldova. Năm ngoái, trong một sự thay đổi mạnh mẽ trong định hướng chính trị của Tbilisi, Giấc mơ Georgia đã thông qua một đạo luật lấy cảm hứng từ Nga, nhằm trấn áp xã hội dân sự và đình chỉ các cuộc đàm phán gia nhập EU. Số phận của Moldova cũng đang trong thế cân bằng, với một ứng cử viên được Moscow hậu thuẫn đã thua sít sao trong cuộc bầu cử tổng thống năm ngoái và các nhóm được Nga hậu thuẫn đang tìm cách đoàn kết trước cuộc bầu cử quốc hội dự kiến diễn ra vào tháng 9 này.

Nga không những không bị loại khỏi cơ sở hạ tầng vận tải mới nổi của khu vực, mà còn đang tham gia và hưởng lợi từ những cấu trúc mới này. Ví dụ, ngay cả khi Kazakhstan tìm cách xuất khẩu nhiều hydrocarbon hơn sang châu Âu, chính phủ đã trao hợp đồng xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Kazakhstan cho công ty nhà nước Rosatom của Nga vào tháng 6. Nga đang hợp tác với Azerbaijan và Iran để xây dựng Hành lang Vận tải Quốc tế Bắc-Nam - một tuyến đường bộ, đường sắt và đường biển sẽ kết nối Nga với Ấn Độ Dương thông qua Azerbaijan, Ấn Độ và Iran, mà cả ba nước này đều không ủng hộ Moscow về cuộc xâm lược Ukraine. Vị trí trung tâm của Azerbaijan đối với cả tuyến đường này và Hành lang Trung tâm cho thấy cách tiếp cận của nhiều quốc gia. Thay vì đứng về phe nào trong cuộc đối đầu giữa Nga và phương Tây, họ đặt mục tiêu nắm bắt những cơ hội mà cuộc cạnh tranh này mang lại. CÓ LỢI CHO NHAU

Trong bài phát biểu năm 1997 tại Đại học Johns Hopkins, Thứ trưởng Ngoại giao Strobe Talbott khi đó đã lập luận rằng Hoa Kỳ muốn "thấy tất cả các bên có trách nhiệm ở Kavkaz và Trung Á đều là người chiến thắng", thay vì để khu vực này trở thành đối tượng tranh giành quyền lực giữa các cường quốc như trong Ván cờ Lớn thế kỷ 19. Những diễn biến trong hơn ba năm qua đã đưa khu vực Á-Âu hậu Xô Viết tiến gần hơn đến việc hiện thực hóa tầm nhìn đó, ngay cả khi thế giới (và Hoa Kỳ) đã thay đổi đáng kể.

Ngày nay, Kavkaz và Trung Á vẫn nằm ngoài chiến lược của Hoa Kỳ, đặc biệt là khi Washington chuyển hướng sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và Tổng thống Donald Trump dường như cởi mở với các phạm vi ảnh hưởng của các cường quốc. Tuy nhiên, chính quyền Trump đã dành một số sự quan tâm cho khu vực này; ví dụ, trong các cuộc đàm phán Armenia-Azerbaijan trong tháng này, Đại sứ Hoa Kỳ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack đã đề xuất rằng một công ty tư nhân của Hoa Kỳ nên vận hành tuyến đường nối liền lục địa Azerbaijan với vùng đất Nakhichevan của nước này qua Armenia. Ý tưởng về một bên thứ ba trung lập giám sát tuyến đường đã được thảo luận trong các vòng đàm phán trước đó, nhưng tuyên bố của Barrack là lần đầu tiên một quan chức Hoa Kỳ đề xuất Washington có thể đóng một vai trò. Một chiến lược khu vực toàn diện hơn có thể giúp chính quyền tiếp cận các nguồn năng lượng và kiểm soát các đối thủ cường quốc mà không gây áp lực quá mức cho Hoa Kỳ với những cam kết mới.

Chắc chắn, Hoa Kỳ khó có thể đóng vai trò trung tâm trong các diễn biến ở nội địa Á-Âu. Tuy nhiên, Hoa Kỳ có thể và nên khuyến khích EU, Thổ Nhĩ Kỳ và các đồng minh và đối tác khác duy trì sự hiện diện tích cực ở khu vực này. Hơn nữa, Washington có thể thúc đẩy các nỗ lực đang được tiến hành. Hoa Kỳ nên kín đáo khuyến khích các chính phủ ở Nam Kavkaz và Trung Á theo đuổi sự phối hợp khu vực chặt chẽ hơn. Hoa Kỳ có thể đóng góp vào việc đàm phán khu vực nếu được yêu cầu, nhưng nếu không, nên để các chủ thể địa phương dẫn dắt. Hoa Kỳ cũng có thể hợp tác với các nước trong khu vực để giảm bớt rào cản thương mại và tạo điều kiện cho các công ty phương Tây, bao gồm cả các công ty Mỹ, tham gia vào các dự án năng lượng mới, cơ sở hạ tầng và khoáng sản quan trọng. Những thỏa thuận thương mại và đầu tư như vậy nên là trọng tâm của hội nghị bộ trưởng C5+1 sắp tới, một cuộc họp thường niên của các bộ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ và Trung Á được tổ chức kể từ năm 2015. Hội nghị thượng đỉnh C5+1 giữa các tổng thống mới chỉ được tổ chức một lần, vào năm 2023; chính quyền Trump nên đảm nhiệm vai trò triệu tập một hội nghị khác.

Trên hết, Hoa Kỳ phải nhận ra rằng họ chia sẻ một mục tiêu quan trọng với các quốc gia nằm sâu trong lục địa Á-Âu. Hệ thống chính trị nội bộ của họ có thể không hoàn toàn phù hợp với mong muốn của Washington, và nhiều nước trong số họ sẽ muốn có mối quan hệ hiệu quả với Moscow, Bắc Kinh hoặc Tehran. Do vị trí địa lý của họ, họ không có nhiều lựa chọn. Tuy nhiên, các quốc gia này và người dân của họ cũng sẽ phản đối những nỗ lực của Điện Kremlin nhằm đưa họ vào một phạm vi ảnh hưởng được tái lập của Nga. Đối với Hoa Kỳ, việc ngăn chặn sự thống trị của Nga hoặc các cường quốc xét lại khác trong khu vực đồng nghĩa với việc ủng hộ các quốc gia Á-Âu hậu Xô Viết theo đuổi các mối quan hệ kinh tế và chính trị đa dạng. Mặc dù những nỗ lực đó không phải lúc nào cũng diễn ra theo ý muốn của Washington, nhưng những đóng góp của họ cho một khu vực tự do và cởi mở hơn lại phù hợp với lợi ích chiến lược của Washington.

JEFFREY MANKOFF là Nghiên cứu viên Xuất sắc tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc gia thuộc Đại học Quốc phòng và là Cộng tác viên Cao cấp Không thường trú tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế. Ông là tác giả của cuốn sách "Đế chế Á-Âu: Di sản Đế quốc định hình An ninh Quốc tế như thế nào". Quan điểm được trình bày trong bài viết này là của riêng ông.

https://www.foreignaffairs.com/russia/russia-losing-its-near-abroad

***

Russia Is Losing Its Near Abroad

How America and Its European Allies Can Help Erode Moscow’s Declining Influence

Russian service members attending a base-closing ceremony in Khojaly, Azerbaijan, May 2024Aziz Karimov / Reuters

Russia’s full-scale war on Ukraine is one piece of a broader campaign to restore a sphere of influence in post-Soviet Eurasia. The 2022 invasion came as a shock to many of Russia’s neighbors in eastern Europe, the South Caucasus, and Central Asia, confirming their fears that Russia remained a threat to the sovereignty and territorial integrity of their countries. Yet because the war in Ukraine has been a massive drain on Russian attention and resources, it has also presented many of these countries with an opportunity. Taking advantage of Moscow’s distraction, they have enhanced their cooperation with one another, cultivated and deepened partnerships outside the region, and loosened some of the bonds tying them to their former imperial hegemon.

Although many governments in the Eurasian interior have been cautious about criticizing the Russian invasion, they are creating facts on the ground that reinforce their sovereignty and independence—a key objective of U.S. policy in the region since the 1990s. As the Russian military’s demand for weapons has left Moscow unable to fulfill promised exports, countries such as Armenia are turning to other suppliers in Europe and India; other regional states are purchasing weapons from Turkey and even China. And as Russia has withdrawn forces and equipment from its military bases in the Caucasus and Central Asia to redeploy them to Ukraine, countries in both places are resolving conflicts that Russia has long exploited for its own benefit. Improved cooperation within the wider region is also creating new opportunities to enhance trade connectivity and build alternatives to transit through Russia. By reducing the dependency that once defined their relationship with their former hegemon, countries in the region have become increasingly capable of engaging Russia (and other powers) on favorable terms.

And yet if history is any guide, Moscow could go to extreme lengths to preserve its regional dominion. In 2014, before the full-scale invasion of Ukraine, Russia annexed Crimea and intervened in the Donbas region; earlier, in 2008, it invaded Georgia. Today, the Kremlin maintains a proprietary view of not only Ukraine but also many other countries. Ukraine and Belarus remain Moscow’s top priorities, but the Kremlin also aspires to a kind of suzerainty over Armenia, Azerbaijan, Georgia, Kazakhstan, and Moldova and maintains a more distant postimperial regard toward the remainder of Central Asia. The 2023 Russian Foreign Policy Concept, the strategy document outlining parameters and priorities for Russia’s foreign policy, resurrected the term “near abroad” to describe these countries, pointing to their “centuries-old traditions of joint statehood, deep interdependence … a common language, and close cultures” as a justification for efforts to keep them within Moscow’s sphere of influence. Once the fighting in Ukraine winds down, the Kremlin will almost certainly ramp up its attempts to coerce other neighbors to join Russian-backed multilateral bodies, strengthen economic ties, adopt Russian-style laws targeting civil society, and accept a larger Russian military and intelligence presence on their territory.

The Eurasian interior may be increasingly interconnected, cooperative, and even taking steps toward peace, but it needs to keep moving in this direction if it is to resist future Russian efforts to reassert authority. That is why the United States, together with the European Union and countries such as India, Israel, Japan, South Korea, Turkey, and the United Kingdom, must make new investments in cross-border infrastructure, supply chains, defense, and sustained diplomatic engagement to reinforce regional stability. Countries in the region will continue to search for their own ways to reduce their historic reliance on Moscow—but Washington and its partners should help tip them the scales.

POWER VACUUM

Russia’s pivot of attention and resources to Ukraine initially created a vacuum in the Caucasus and Central Asia that encouraged greater instability and conflict. During the fall of 2022, cross-border tensions between Armenia and Azerbaijan and between Kyrgyzstan and Tajikistan flared up violently. Although Russia had previously been the primary broker keeping these conflicts from expanding, it was in no position to do so at that moment, as it was busy pulling forces out of both the Caucasus and Central Asia to shore up its frontlines in Ukraine.

Moscow’s inability to intervene in a significant way initially enabled long-running Kyrgyz-Tajik border clashes in the Fergana Valley to escalate. The clashes left more than 100 dead, including at least 37 civilians, and more than 10,000 displaced before petering out. But afterward, Moscow’s absence proved beneficial. The two countries’ leaders deliberately negotiated without Russia at the table. Earlier this year, Kyrgyzstan and Tajikistan finalized an agreement to settle their border disputes in the Fergana Valley. The agreement led to the first summit of leaders from Kyrgyzstan, Tajikistan, and Uzbekistan, held in March 2025 in Khujand, Tajikistan, to discuss enhancing cooperation in the territory that all three share.

The situation in the South Caucasus proved more explosive than the one on the Kyrgyz-Tajik border. After the full-scale invasion of Ukraine, Russia withdrew some of the peacekeepers it had deployed to Armenia under the terms of a 2020 Armenian-Azerbaijani cease-fire and refused repeated requests for military assistance from Armenia, a fellow member of the Collective Security Treaty Organization, a regional security bloc nominally committed to defending its members from attack. Azerbaijan, expecting that Russia would remain on the sidelines, invaded what remained of Armenian-occupied Nagorno-Karabakh in the spring of 2023. During the offensive, Azerbaijani forces even fired on Russian peacekeepers. Baku ended up fully reconquering Nagorno-Karabakh and dissolving the Armenian-run breakaway state there. Almost all the region’s ethnic Armenian inhabitants fled.

The fall of Nagorno-Karabakh profoundly reshaped the region’s geopolitics. The remaining Russian peacekeepers departed, and Baku and Yerevan began the difficult process of making peace. Armenian and Azerbaijani negotiators have now met multiple times, and in March they announced an agreement on the text of a peace treaty that would normalize relations and resolve conflicting territorial claims. It would also ratify the departure of foreign peacekeepers, guarding against future efforts to redeploy Russian forces. Although the deal is not yet signed and could still fall through, the progress made so far is encouraging.

Both the Armenian-Azerbaijani and the Kyrgyz-Tajik talks have proceeded without mediation from Moscow. The Kremlin’s strategy for regional influence has long entailed managing conflicts among its smaller neighbors to maintain their dependence; an old joke has it that in the conflict between Armenia and Azerbaijan, the side Russia always supported was the conflict’s. But in Moscow’s absence, diplomatic breakthroughs have become possible. Post-Soviet Eurasian states have exercised greater agency, chosen cooperation, and found themselves capable of resolving their own disputes.

FILLING THE VOID

The war in Ukraine has also created space for other countries to get involved in Russia’s traditional sphere of influence. Although most of them have decent relations with Russia and do not claim to be trying to balance Moscow, the fact of interior Eurasia’s increasing connection to the wider world reinforces the independence of the smaller states from Russian authority. Armenia, for example, has sought to end its reliance on Russian weapons by buying new systems from France and India (choosing the latter, in part, to counterbalance Pakistani support for Azerbaijan); Yerevan purchased $1.5 billion in Indian weapons in 2022–23 alone. Saudi Arabia and the United Arab Emirates are investing in green energy and agriculture in Azerbaijan, and an Emirati firm made the largest real estate investment in Georgia’s history in January. The EU adopted its first Central Asia strategy in 2022 and is now the region’s largest source of foreign investment.

The most prominent non-Russian player, especially in Central Asia, is China. Chinese trade with the five Central Asian countries rose from $89.4 billion in 2023 to $94.8 billion in 2024, more than twice the value of those countries’ trade with Russia. China is also driving investment in key infrastructure projects, including gas pipelines from Turkmenistan through the rest of Central Asia and a railway from the city of Kashgar in China’s Xinjiang province to Andijon, Uzbekistan. Last year, a Chinese-Singaporean consortium won a tender to construct a new deep-sea container port at Anaklia, Georgia, after Tbilisi cancelled an earlier agreement with a U.S.-Georgian consortium. Central Asia has rapidly become an important market for Chinese automakers, especially producers of electric vehicles.

Alongside its growing economic presence, Beijing is also quietly expanding its security footprint. Security ties have progressed furthest in Tajikistan, where Beijing has deployed forces from the People’s Armed Police, China’s main paramilitary force, along the frontier with Afghanistan; China also sells weapons and equipment to the country and participates in joint trainings and exercises with Tajik counterparts. Other Central Asian states have signed agreements to purchase Chinese air defense systems, and, according to defense officials in Tashkent, Uzbekistan is close to finalizing a deal for Chinese-Pakistani-produced fighter jets.

Post-Soviet Eurasian countries are seeking to reduce their historic reliance on Moscow.

An expanded Chinese presence in interior Eurasia may raise concern in Washington about trading Russian influence for Chinese. But it does help protect the countries in the region against the more immediate threat of a revanchist Russia. The Anaklia port, for example, could significantly enhance Georgia’s trade not just with China but also with other partners, reducing the country’s economic dependence on Russia. And despite its close relationship with Moscow, Beijing has made clear that it opposes Russian activities that could disrupt its economic interests, including threats to a trading partner’s sovereignty and territorial integrity.

Another power player in the region is Turkey, a NATO member. At Ankara’s behest, the Organization of Turkic States—an organization originally set up to foster cultural ties among Turkey, Azerbaijan, and the Turkic-speaking states of Central Asia—is increasingly pushing for trans-Caspian energy cooperation, including a potential project to export Turkmen natural gas to Europe and another to jointly invest in new production capacity on both sides of the Caspian Sea. Turkish support in modernizing Azerbaijan’s army was instrumental in its defeat of the (nominally) Russian-backed Armenia in both 2020 and 2023. Azerbaijan’s crushing victories garnered substantial attention across the region. They offered proof that a Soviet-legacy military could both be remade along Western lines and afterward win a war. With Turkey’s support, other countries in the region may also be able to promote institutional and cultural change within their militaries and develop along NATO lines.

For many countries, Azerbaijan’s triumph has also generated new interest in Turkish defense technology. All the Central Asian states except Tajikistan have now purchased Turkish drones, and last fall the Turkish drone producer Baykar agreed to set up a production site in Kazakhstan. Ankara is also pursuing other forms of security cooperation with these countries, including training, advising, joint exercises, and providing professional military education. Even in Armenia, which has a fraught historical relationship with Turkey, some senior officials are contemplating defense cooperation with Ankara after a peace agreement with Azerbaijan is signed. By normalizing relations, opening the long-closed Turkish-Armenian border, and unlocking greater Turkish investment, an Armenian-Azerbaijani peace deal could substantially enhance Turkey’s influence in the South Caucasus—which is one reason Moscow may now be picking fights with both Azerbaijani President Ilham Aliyev (following the accidental downing of an Azerbaijani jet by the Russian air force) and Armenian Prime Minister Nikol Pashinyan (over allegations of Russian support for a possible coup plot) to prevent a final accord.

NEW NETWORKS

New trade and transit patterns have also emerged to connect the Eurasian interior to global markets. As the construction of the Baku-Tbilisi-Ceyhan oil pipeline and the Baku-Tbilisi-Erzurum gas pipeline did in the early 2000s, the expansion of east-west pipelines, railways, and roads over the past decade gives the smaller states of the Caucasus and Central Asia additional revenue from transit fees and opens up new markets for the region’s energy exporters. This income and market access reduce their economies’ dependence on Russia.

Much of the initiative for building new infrastructure comes from countries in the Caucasus and Central Asia themselves. After Moscow repeatedly interfered with shipments of Kazakh oil through the Tengiz-Novorossiysk pipeline to signal displeasure with Astana’s criticism of the invasion of Ukraine, Kazakhstan started sending more of the oil it delivers to Europe through the Baku-Tbilisi-Ceyhan pipeline, bypassing Russia. Washington and Brussels had lent strong political and economic support to the construction of this route, which opened in 2006. In March 2024, Kazakhstan signed a new agreement with Azerbaijan to further expand deliveries via the pipeline.

Europe’s shift away from Russian natural gas after 2022 could be a further boon for producers and transit states in the region. In July 2022, European Commission President Ursula von der Leyen and Aliyev signed a memorandum of understanding to double Azerbaijan’s gas exports to the EU. Turkmenistan has since agreed in principle to send gas to Europe through Azerbaijan and Turkey—aided by a 2021 agreement between Baku and Ashgabat to resolve their differences over sharing Caspian resources. European companies and governments are also looking to the region as a potential source of green energy, with Azerbaijan in particular pushing to develop solar and wind capacity to reduce its dependence on oil and gas exports.

The most important new transit initiative may be the Middle Corridor, a route inaugurated in 2013 by transportation companies from Azerbaijan, Georgia, and Kazakhstan that connects China to Europe through Kazakhstan, the Caspian Sea, and the Caucasus. Challenging economics, a lack of infrastructure, and intraregional disputes have long slowed development along this route; much of the transcontinental trade that did occur passed through Russia’s Northern Corridor, where infrastructure is in place and border crossings are fewer. But with the imposition of Western sanctions on Russia and the departure of many foreign companies from the country after 2022, shipments across the Northern Corridor have plummeted, and trade volumes along the Middle Corridor have grown substantially. According to the Asian Development Bank, the number of Chinese container trains passing through the Middle Corridor has expanded by a factor of 33 from 2023 to 2024, while freight volumes handled by Azerbaijan’s and Kazakhstan’s Caspian seaports grew by 21 percent.

To reach its full potential, the Middle Corridor needs more investment to loosen bottlenecks and simplify regulations. During the EU-Central Asia Summit in Samarkand, Uzbekistan, in April, Brussels pledged an additional ten billion euros as part of its Global Gateway Initiative to enhance regional connectivity. Meanwhile, the Houthis’ attacks on shipping in the Red Sea, the Taliban government’s stated interest in opening Afghanistan to foreign investment, and long-term uncertainty about Russia are all strengthening interest in this route. But if Western states begin removing sanctions on Russia following a cease-fire agreement in Ukraine, and if transit across Russia becomes less risky, governments and development banks may have less inclination to act.

PLAYING BOTH SIDES

None of these developments suggest that Russia will cease to be a key player in what it regards as its traditional sphere of influence. Thanks to geographic proximity, familiarity between elites, and the long legacy of imperial and Soviet domination, Russia retains significant hard and soft power across the Caucasus and Central Asia. Leaders of most countries in the region value good ties with Moscow, even if they oppose the invasion of Ukraine. Many of these states have profited from Russian efforts to evade Western sanctions since February 2022. The U.S. and European governments have sanctioned dozens of companies in the region for facilitating the export of dual-use items to Russia. In many post-Soviet Eurasian countries, remittances from migrant laborers working in Russia provide vital revenue, as well as a source of Russian leverage, even after Russia began cracking down on irregular migration following the March 2024 terrorist attack at a Moscow concert venue.

Russian political influence remains, too. Putin meets regularly with Aliyev, Kazakhstan’s President Kassym-Jomart Tokayev, and other leaders (and sometimes leaders’ children who are being groomed as possible successors). The Kremlin has consolidated its de facto protectorate in Belarus and fostered close ties with politicians in Georgia’s ruling party, Georgian Dream, and the Moldovan opposition. Last year, in a stark shift in Tbilisi’s political orientation, Georgian Dream adopted a Russian-inspired law cracking down on civil society and suspended EU accession negotiations. Moldova’s fate, too, remains in the balance, with a Moscow-backed candidate narrowly losing last year’s presidential election and Russian-backed groups seeking to unite ahead of parliamentary elections scheduled for this September.

Far from being locked out of the region’s emerging transit infrastructure, Russia is also participating in and benefitting from these new structures. Even as Kazakhstan seeks to export more hydrocarbons to Europe, for instance, the government awarded a contract for Kazakhstan’s first nuclear power plant to the Russian state-owned firm Rosatom in June. Russia is working with Azerbaijan and Iran to build out the International North-South Transport Corridor—a road, rail, and sea route that would connect Russia to the Indian Ocean through Azerbaijan, India, and Iran, none of which have sanctioned Moscow over its invasion of Ukraine. Azerbaijan’s centrality to both this route and the Middle Corridor is indicative of many countries’ approaches. Rather than taking sides in the confrontation between Russia and the West, they aim to seize the opportunities that this competition affords.

WIN-WIN

In a 1997 speech at Johns Hopkins University, then Deputy Secretary of State Strobe Talbott argued that the United States wanted “to see all responsible players in the Caucasus and Central Asia be winners,” rather than for the region to become an object of great-power contestation as it was during the nineteenth-century Great Game. Developments over the past three-plus years have moved post-Soviet Eurasia closer to realizing that vision, even as the world (and the United States) has changed dramatically.

Today, the Caucasus and Central Asia remain peripheral to U.S. strategy, especially given Washington’s pivot to the Indo-Pacific and President Donald Trump’s apparent openness to great-power spheres of influence. Yet the Trump administration has devoted some attention to the region; amid Armenian-Azerbaijani talks this month, for example, U.S. Ambassador to Turkey Tom Barrack suggested that a private U.S. company operate the route connecting mainland Azerbaijan to its Nakhichevan exclave through Armenia. The idea of a neutral third party overseeing the route had been discussed in earlier rounds of talks, but Barrack’s statement was the first time a U.S. official suggested Washington could play a role. A more comprehensive regional strategy could help the administration access energy resources and check its great-power rivals without overburdening the United States with new commitments.

To be sure, the United States is not likely to be central to developments in the Eurasian interior. But it can and should encourage the EU, Turkey, and other allies and partners to maintain an active presence in this part of the world. Washington, moreover, can give a boost to efforts already underway. It should discreetly encourage governments in the South Caucasus and Central Asia to pursue greater regional coordination. It can contribute to regional dealmaking if asked but should otherwise allow local actors to take the lead. It can also work with countries in the region to lower barriers to trade and facilitate the involvement of Western firms, including American firms, in new energy, infrastructure, and critical minerals projects. Such trade and investment deals should be the focus of the next C5+1 ministerial conference, an annual meeting of U.S. and Central Asian foreign ministers held since 2015. A C5+1 summit of presidents has only been held once, in 2023; the Trump administration should take up the mantle of convening another one.

Above all, the United States must recognize that it shares a key objective with countries in the Eurasian interior. Their domestic political systems may not all be to Washington’s liking, and many of them will want productive relations with Moscow, Beijing, or Tehran. Given their geography, they have little choice. But these countries and their populations will also resist the Kremlin’s attempts to incorporate them into a reconstituted Russian sphere of influence. For the United States, preventing the region’s domination by Russia or other revisionist powers means supporting post-Soviet Eurasian countries’ pursuit of diversified economic and political ties. Even though those efforts do not always happen on Washington’s terms, their contributions to a freer, more open region align with Washington’s strategic interest.

JEFFREY MANKOFF is a Distinguished Research Fellow at National Defense University’s Institute for National Strategic Studies and a Nonresident Senior Associate at the Center for Strategic and International Studies. He is the author of Empires of Eurasia: How Imperial Legacies Shape International Security. The views expressed here are his own.