3336 - Tròn 4 năm chiến tranh, con gấu Nga bị rút mật dần

Lê Diễn Đức

Vào ngày 24/02/2022, với tiềm năng quân sự lớn gấp 20 lần, Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện vào Ukraine. Một lực lượng hàng chục nghìn binh sĩ và xe tăng, thiết giáp kéo dài 64 km tiến vào thủ đô Ukraina kỳ vọng “giải phóng Kiev” trong vài ngày và có thể thiết lập một chính quyền thân Moscow.

Trước thế mạnh như chẻ tre của quân Nga, phía Mỹ đề nghị Tổng thống Ukraina Zelensky rời bỏ nước đi di tản, nhưng ông đã thằng thừng từ chối và nói rằng ông cần vũ khí, chứ không phải một chuyến quá giang. Điều này đã trở thành biểu tượng cho tinh thần kiên cường của Ukraina.

Kế hoạch của Nga thất bại hoàn toàn: Nga bị đánh bật khỏi khu vực Kiev và các tỉnh phía Bắc ngay đầu chiến dịch sau các chiến dịch phòng thủ quyết liệt của Ukraina.

Putin hy vọng người dân Ukraine vốn có cội nguồn văn hóa và lịch sữ gần gũi với Nga sẽ “ôm hoa chào đón Hồng quân”! Nhưng không! Cả thế giới chứng kiến một cuộc chiến tự vệ dữ dội của người Ukraina kéo dài đã hết năm thứ 4, bước sang năm thứ 5, với hàng trăm nghìn binh sĩ và dân thường thiệt mạng, đô thị bị phá hủy tạo nên một chương sử đau thương đối với cả hai bên.

Nước Nga giàu có với tiềm năng quân sự lớn gấp nhiều lần, đã sa lầy vào cuộc chiến còn dài hơn cả thời gian Liên Xô chống lại Hitler, mà vẫn không thể nào chinh phục nổi Ukraina.

Theo dữ liệu cập nhật đến đầu 2026, tổng diện tích Ukraine mà Nga chiếm giử (tính cả Crimea, sáp nhập năm 2014 và Donbas trước chiến tranh 2022) là khoảng 20% lãnh thổ Ukraine, tương đương 118,000 km².

Tuy nhiên, phần lãnh thổ Nga nắm giữ thu được kể từ 24/02/2022 (không tính các vùng đã sáp nhập năm 2014) chỉ khoảng 75,000 km², tức khoảng 12–13% diện tích Ukraine.

Trong suốt năm 2025, Nga chỉ thu được tăng thêm diện tích nhỏ (khoảng 0.9% tổng diện tích Ukraine), chủ yếu ở các vùng ngoại vi Donetsk.

Như vậy, trong 20% lãnh thổ Nga đang kiểm soát, một phần đáng kể là Crimea (sáp nhập từ 2014), khu vực Donetsk và Luhansk mà các chính quyền ly khai từng kiểm soát trước 2022 và các tuyến đất mà Nga phải “trấn giữ” hơn là toàn quyền quản trị hiệu quả.

Theo ước tính từ các tổ chức độc lập phía Nga có khoảng 1.1–1.2 triệu quân tử trận, bị thương, mất tích kể từ 2022 đến cuối 2025. Còn Ukraine: khoảng 500.000–600.000 quân thương vong; trong đó khoảng 100,000–140,000 tử trận.

Khoảng cách này lớn do Nga huy động binh lực quy mô lớn nhưng phải chiến đấu ở điều kiện địa hình và phòng tuyến kiên cố của Ukraina.

Nga mất khoảng 24,000 phương tiện quân sự (tanks, xe bọc thép, máy bay, hải quân…). Ukraine mất khoảng 11,000 phương tiện tương tự.

Các con số này phản ánh mức độ chiến tranh cường độ cao và thiệt hại lớn trong cả nhân lực và khí tài.

Mục tiêu của Putin đã đạt được gì?

- Giữ vững quyền kiểm soát Crimea và các vùng ly khai Donetsk & Luhansk mà Nga tuyên bố sáp nhập.

- Duy trì áp lực quân sự ở miền Đông và Nam Ukraine và tạo một “hành lang” chiến lược để tiếp tục chiến sự.

Những mục tiêu lớn không đạt được:

- Không lật đổ chính quyền Kiev hay kiểm soát toàn bộ Ukraine như dự đoán ban đầu.

- Không phá vỡ quyết tâm quốc gia Ukraine mà ngược lại, Kyiv ngày càng được củng cố sức mạnh chính trị và quân sự.

- Không chia rẽ được NATO hay EU như kỳ vọng — thay vào đó, nhiều nước tăng viện trợ cho Ukraine.

Nói cách khác, chiến dịch đã biến thành cuộc chiến hao mòn đau đớn đối với Moscow hơn là một chiến thắng quyết định.

Qua 4 năm chiến tranh Ukraina đã mạnh hẳn lên và tự tin hơn trong cuộc chiến bảo vệ chủ quyền:

- Ukraine đã phát triển kỹ năng chiến đấu chuyên nghiệp hơn, ứng dụng công nghệ cao trong tác chiến, đặc biệt là UAV, trinh sát và tác chiến mạng.

- Ukraine thực hiện nhiều chiến dịch phản công không chỉ trên mặt trận nội địa mà còn tấn công sâu vào lãnh thổ Nga ở Kursk và Belgorod gây cho phía Nga tổn thất nặng nề.

- Phong trào sản xuất quốc phòng nội địa tăng tốc mạnh, với nhiều sáng chế và tích hợp công nghệ phương Tây hiệu quả.

Bạn Opara Kingsley đã nói đúng:

“Thực tế trên chiến trường kể lại một câu chuyện khắc nghiệt hơn. Lực lượng Nga tiến lên từng bước nhỏ với cái giá khổng lồ, đánh đổi sinh mạng và trang thiết bị để giành từng mét, chứ không phải từng dặm.

Những thắng lợi đạt được chậm chạp, mong manh và thường bị đảo ngược. Trong chiến tranh hiện đại, động lực không được đo bằng những gì bạn tuyên bố trên truyền hình, mà bằng những gì bạn thực sự có thể giữ vững – và điều đó đã chứng tỏ khó khăn hơn nhiều so với dự đoán của Moscow.

Khoảng cách giữa tuyên truyền và hiệu quả thực tế là trọng tâm trong chiến lược của Vladimir Putin. Những tuyên bố hùng hồn về sự thống trị nhằm mục đích thể hiện sức mạnh, trấn an công chúng trong nước và làm giảm sự chú ý của quốc tế. Nhưng chiến tranh không được thắng bằng những bài phát biểu. Chúng được thắng bằng hậu cần, tinh thần và sức mạnh chiến đấu bền vững – những lĩnh vực mà lực lượng Nga tiếp tục phải đối mặt với nhiều khó khăn.

Trong khi đó, lực lượng phòng thủ Ukraine đã thích nghi nhanh hơn dự kiến. Thay vì sụp đổ dưới áp lực, họ đã biến cuộc xung đột thành một cuộc chiến tranh tiêu hao dựa trên công nghệ: máy bay không người lái săn lùng xe tăng, các cuộc tấn công chính xác làm gián đoạn đường tiếp tế, và các đơn vị linh hoạt khai thác điểm yếu.

Thay vì để bản thân bị áp đảo, họ đã buộc quân đội Nga vào chính kiểu chiến đấu kéo dài, tốn kém, làm suy yếu khả năng tấn công. Tóm lại, đây không phải là hình ảnh một cường quốc quân sự đang trỗi dậy định hình lại biên giới theo ý muốn. Đây là hình ảnh một đội quân bị mắc kẹt trong một cuộc chiến đấu chậm chạp, đầy khó khăn, cố gắng biến thế bế tắc thành thành công.

Chiến tranh càng kéo dài, càng rõ ràng rằng chỉ riêng sức mạnh vũ lực không thể mang lại kết quả quyết định mà Điện Kremlin đã hứa hẹn. Lịch sử thường ghi nhớ không phải những tuyên bố ồn ào nhất, mà là những thực tế khắc nghiệt ẩn dưới chúng – và những thực tế đó cho thấy một chiến dịch được định nghĩa không phải bởi sự chinh phục mà bởi sự kiệt sức”.

Thay cho lời kết:

Trong ngày 22 tháng 2, bên Đài tưởng niệm Lincoln tại Washington trong cuộc mít tinh lớn đánh dấu những ảnh hưởng kéo dài của cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Nga, Mục sư Mark Burns đã nói:

“Hôm nay là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng tự do không phải là một ý niệm trừu tượng, nó nằm trong lòng dũng cảm, sự kiên cường và quyết tâm của người dân Ukraine. Trong tinh thần đó, tự do thực sự có một cái tên: Ukraina”!