3344 - Tám câu hỏi (và câu trả lời của chuyên gia) về những gì tiếp theo đối với chính sách thuế quan của Mỹ

Các chuyên gia của Hội đồng Đại Tây Dương

Các nhà giao dịch làm việc trên sàn, trong khi màn hình hiển thị Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng sau phán quyết của Tòa án Tối cao về thuế quan, tại Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) ở thành phố New York vào ngày 20 tháng 2 năm 2026. (REUTERS/Brendan McDermid)

Bạn bối rối về tin tức thuế quan trong tuần qua? Bạn không phải là người duy nhất. Hôm thứ Ba, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp đặt thuế quan 10% đối với hầu hết các mặt hàng nhập khẩu toàn cầu mặc dù trước đó đã tuyên bố trên mạng xã hội rằng mức thuế sẽ được đặt ở mức 15%. Thông báo thuế quan mới nhất này được đưa ra ngay sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hôm thứ Sáu rằng tổng thống không có thẩm quyền áp đặt thuế nhập khẩu theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Điều này đã tạo nên một vài ngày bận rộn cho quá trình theo dõi Thuế quan của Trump. Nhưng chúng ta vẫn còn một số câu hỏi nóng hổi về việc tất cả điều này sẽ diễn ra như thế nào. Các chuyên gia của chúng tôi có câu trả lời bên dưới.

1. Các công ty có được hoàn tiền không, và nếu có thì bằng cách nào?

Có khả năng các nhà nhập khẩu chính thức cuối cùng sẽ được hoàn lại tiền thuế quan IEEPA mà họ đã trả. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao không đề cập đến các biện pháp khắc phục, và cơ chế cũng như thời gian hoàn tiền cuối cùng vẫn chưa chắc chắn. Nhìn chung, các công ty nên giữ tất cả các lựa chọn, bao gồm cả việc khiếu nại hành chính và khởi kiện tại Tòa án Thương mại Quốc tế, để tối đa hóa cơ hội được hoàn tiền đầy đủ. Ví dụ, hôm qua, FedEx đã đệ đơn kiện chính phủ Hoa Kỳ để được “hoàn tiền đầy đủ” cho thuế quan IEEPA mà họ đã trả.

—Brian Janovitz là nghiên cứu viên cao cấp không thường trú tại Trung tâm Kinh tế Địa lý thuộc Hội đồng Đại Tây Dương và là đối tác về an ninh quốc gia và thương mại toàn cầu tại DLA Piper, nơi ông tư vấn về rủi ro địa chiến lược, lập kế hoạch chuỗi cung ứng, chính sách thương mại của Hoa Kỳ và kiện tụng thương mại.

2. Người tiêu dùng Hoa Kỳ có được hoàn tiền không, và nếu có thì bằng cách nào?

Tiền hoàn lại sẽ được trả cho nhà nhập khẩu chính thức. Trong trường hợp không có sự đối xử bất công tối thiểu đối với hàng hóa giá trị thấp, rất hiếm khi người tiêu dùng lại là người nhập khẩu chính thức. Khó có khả năng người tiêu dùng đã gánh chịu thuế quan thông qua việc tăng giá, nhưng không trực tiếp trả thuế, sẽ được hoàn trả ở mức độ thực tế nào.

—Brian Janovitz

3. Những quốc gia nào được hưởng lợi từ những thay đổi về thuế quan?

Hiện tại, Brazil, Ấn Độ và, dù khó tin, cả Trung Quốc, là những quốc gia hưởng lợi lớn nhất từ ​​sự thay đổi này. Đó là bởi vì các quốc gia này—cùng với một loạt các quốc gia châu Á khác bao gồm Việt Nam, Malaysia và Thái Lan—đã phải đối mặt với thuế quan IEEPA trên 15%. Brazil là một trường hợp đặc biệt phức tạp, với thuế quan IEEPA chồng chất lên tới 50%. Nhưng hiện nay, với mức thuế toàn cầu giảm xuống còn 10%—mặc dù Nhà Trắng cho biết họ đang nỗ lực tăng lên 15% trong thời gian tới—các quốc gia này ít nhất cũng có được sự giảm nhẹ tạm thời. Đặc biệt đối với Trung Quốc, điều này có thể dẫn đến sự gia tăng xuất khẩu để đón đầu các mức thuế quan theo Điều 301 tiềm năng trong tương lai, điều chắc chắn sẽ xảy ra dựa trên các cuộc điều tra thương mại mới mà chính quyền Trump đã mở ra vào cuối tuần này.

—Josh Lipsky là chủ tịch kinh tế quốc tế tại Hội đồng Đại Tây Dương và giám đốc cấp cao của Trung tâm Kinh tế Địa lý. Trước đây ông từng là cố vấn tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

4. Những quốc gia nào bị ảnh hưởng bởi những thay đổi về thuế quan?

Ở phía ngược lại là Vương quốc Anh và Liên minh Châu Âu (EU). Bởi vì thuế quan theo Điều 122 được cộng dồn lên trên thuế quan tối huệ quốc (MFN), các nước EU có thể sớm phải trả mức thuế cao hơn 15% mà họ đã đồng ý trong thỏa thuận Turnberry năm ngoái. Đối với Vương quốc Anh, điều này thậm chí còn không gần với mức đó. Vương quốc Anh tự hào là quốc gia đầu tiên đạt được thỏa thuận 10% và đã nói điều đó với hầu hết các quốc gia khác. Nhưng giờ đây họ cũng đang ở trong tình thế tương tự với mức thuế 15% và chắc hẳn đang tự hỏi giá trị của một thỏa thuận có thể thay đổi nhanh chóng như vậy là gì.

Chính quyền có lẽ đang tranh luận kín rằng, mặc dù tạm thời bị hạn chế, nhưng một khi hoàn tất các cuộc điều tra theo Điều 301, họ có thể tiếp tục áp dụng cách tiếp cận từng quốc gia một và đảm bảo Vương quốc Anh được đối xử tốt hơn. Nhưng liệu kiểu thỏa thuận đó có hiệu quả đối với Thủ tướng Anh Keir Starmer và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen hay không lại phụ thuộc nhiều vào chính trị nội bộ ở châu Âu và Vương quốc Anh cũng như luật thương mại.

—Josh Lipsky

5. EU đang phản ứng như thế nào?

EU đang phản ứng với thông báo về các mức thuế quan mới theo Điều 122 bằng cách tạm dừng quá trình thực hiện các nghĩa vụ của mình theo thỏa thuận song phương Mỹ-EU. EU đang tìm kiếm sự rõ ràng về việc liệu các mức thuế quan mới có trái với cam kết của Hoa Kỳ về mức trần thuế quan có đi có lại là 15% hay không, vì nếu thuế quan MFN được cộng thêm vào mức thuế 10%, thì mức thuế đối với một số sản phẩm của EU sẽ vượt quá 15%.

Hãy chờ đợi Hoa Kỳ làm rõ cách thức áp dụng các mức thuế mới này, cũng như khả năng nối lại quá trình thực hiện của EU. Trước đây, Hoa Kỳ thường đưa ra các thông báo chung chung và mơ hồ, sau đó mới làm rõ hơn; hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy lần này sẽ khác biệt, vì cả hai bên đều có lợi ích trong việc duy trì thỏa thuận.

—L. Daniel Mullaney là nghiên cứu viên cao cấp không thường trú tại Trung tâm Châu Âu và Trung tâm Kinh tế Địa lý của Hội đồng Đại Tây Dương. Trước đây, ông từng là trợ lý đại diện thương mại Hoa Kỳ phụ trách Châu Âu và Trung Đông tại Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ.

6. Những quốc gia nào sẽ cố gắng đàm phán các thỏa thuận mới?

Các quốc gia chưa hoàn tất thỏa thuận với Hoa Kỳ, chẳng hạn như Ấn Độ, có thể muốn xem xét trì hoãn việc hoàn tất thỏa thuận cho đến khi có thêm thông tin rõ ràng từ Hoa Kỳ. Chúng ta đã thấy một phái đoàn Ấn Độ tạm thời hoãn chuyến đi, nhưng hiện họ đang lên kế hoạch nối lại đàm phán. Vì vậy, nhiều điều sẽ phụ thuộc vào mức độ rõ ràng của chính quyền về các mức thuế mới và kế hoạch của họ đối với các mức thuế trong tương lai.

—Josh Lipsky

7. Điều gì đang xảy ra với quy định miễn thuế tối thiểu đối với hàng hóa dưới 800 đô la?

Chính quyền Trump đã đình chỉ quy định miễn thuế tối thiểu (theo đó thuế không được thu đối với các lô hàng có giá trị dưới 800 đô la) theo IEEPA. Sau khi Tòa án Tối cao tuyên bố thuế quan IEEPA không hợp lệ, chính quyền tiếp tục đình chỉ quy định miễn thuế tối thiểu theo một sắc lệnh hành pháp riêng vào ngày 20 tháng 2; thẩm quyền của chính quyền trong việc này vẫn chưa rõ ràng và có khả năng sẽ là đối tượng của các vụ kiện tụng tiếp theo.

—L. Daniel Mullaney

8. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các tính toán thuế quan của Trump?

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ không phải là yếu tố quan trọng như một số người nghĩ. Không chắc rằng Quốc hội sẽ được yêu cầu bỏ phiếu về thuế quan trong mùa hè trước cuộc bầu cử. Nhưng bất kể điều gì xảy ra, Trump đã nói rõ rằng ông tin rằng mình có tất cả các thẩm quyền cần thiết và không mấy quan tâm đến việc yêu cầu thêm từ Quốc hội, bất chấp ý kiến ​​của Thẩm phán Tòa án Tối cao Neil Gorsuch trong vụ án, trong đó nói rõ rằng Quốc hội là câu trả lời mà tổng thống đang tìm kiếm. Tóm lại, tổng thống tin tưởng vào thuế quan như một chính sách kinh tế. Ông sẽ tiếp tục sử dụng công cụ này không chỉ trong năm tới, mà còn trong ba năm tới. Khả năng sử dụng thuế quan của ông hiện nay bị hạn chế hơn do không còn IEEPA, nhưng nó vẫn là một đòn bẩy kinh tế mạnh mẽ. Những người mong đợi sự chắc chắn và ổn định về mức thuế quan sẽ phải chờ đợi trong vô vọng.

—Josh Lipsky