3349 - Kremlin và gói hợp tác $12,000 tỷ với chính quyền Trump

Trúc Phương

Cuộc xâm lược Ukraine của Nga đã bước sang năm thứ năm. Hàng chục cuộc đàm phán đã được thực hiện nhưng hòa bình vẫn vô vọng tính đến thời điểm này. Thực chất vấn đề gần như chẳng có đàm phán hòa bình gì giữa Nga và Ukraine mà chỉ có đàm phán làm ăn giữa Kremlin và Washington.

Trump và Putin trong cuộc gặp gỡ gần đây nhất tại Alaska, 15 Tháng Tám, 2025. (Hình minh họa: Drew Angerer/AFP via Getty Images)

Có vẻ như “thương vụ thế kỷ” giữa Trump và Putin ngày càng “chín muồi,” không chỉ thể hiện ở việc Trump cho treo hình Putin trong Tòa Bạch Ốc mà còn ở việc Trump sắp cắn miếng mồi rất hấp dẫn mà Putin đưa ra…

Miếng mồi khổng lồ nhử trước mặt con cá háu ăn

Theo một tài liệu nội bộ Nga được tờ Bloomberg tiết lộ mới đây (bài “Russia Memo Sees Return to Dollar System in Pitch Made for Trump”), Kremlin đã đề xuất loạt kế hoạch hợp tác kinh tế với Mỹ, trong đó có việc Nga tái sử dụng đồng đô la Mỹ như một phần của quan hệ hợp tác kinh tế quy mô cực rộng với chính quyền Trump.

Bản ghi nhớ được soạn bởi giới chức cấp cao, ra đời chỉ gần đây, liệt kê bảy điểm mà theo quan điểm Kremlin, lợi ích kinh tế giữa Nga và Mỹ có thể “giao nhau” một khi súng đạn chấm dứt ở Ukraine. Kết quả hợp tác Mỹ-Nga được thực hiện trên diện rộng, từ năng lượng hóa thạch, khí đốt tự nhiên, đến khai thác dầu ngoài khơi,… giúp mang lại “lợi nhuận lớn” cho các công ty Mỹ.

Ngày 13 Tháng Hai, Nga xác nhận sự tồn tại đề án kinh tế toàn diện với Mỹ mà phía Ukraine gọi là “Gói Dmitriev” (“Dmitriev Package”). Trước đó vài ngày, Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đề cập vụ này, sau khi tình báo Ukraine trình lên báo cáo cho thấy khuôn khổ hợp tác kinh tế quy mô khổng lồ giữa Moscow và Washington trị giá khoảng $12,000 tỷ. Sở dĩ gọi “Gói Dmitriev” vì nó lấy theo tên Kirill Dmitriev, người đứng đầu quỹ tài sản quốc gia Nga, đặc phái viên của Tổng Thống Vladimir Putin. Suốt từ năm 2025 đến nay, Kirill Dmitriev duy trì liên lạc thường xuyên với giới chức cấp cao Mỹ, đặc biệt với đặc phái viên Steve Witkoff của Trump.

Trả lời phỏng vấn tờ Kyiv Independent, Tòa Bạch Ốc đều hai lần từ chối sự tồn tại của “Gói Dmitriev.” Theo Bloomberg, Nga muốn thiết lập quan hệ đối tác kinh tế toàn diện với Mỹ như một phần trong “kế hoạch hậu hòa bình” ở Ukraine. Ngoài việc được phép giao dịch bằng đô la Mỹ trở lại, Moscow còn tìm kiếm các hợp đồng dài hạn, chẳng hạn mua máy bay Mỹ để hiện đại hóa đội bay thương mại, cũng như liên doanh khai thác dầu và sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng.

“Gói Dmitriev” còn đề cập hợp tác nguyên tử năng và mở rộng các dự án khai thác lithium, đồng, nickel và platinum. “Mồi nhử” của Kremlin còn là việc bồi thường cho các tổn thất mà các công ty phương Tây gánh chịu sau khi rút khỏi Nga, đặc biệt viễn ảnh các công ty Mỹ được hưởng nhiều chính sách ưu đãi nếu quay lại thị trường Nga. Phát ngôn viên Kremlin Dmitry Peskov không phủ nhận sự tồn tại “Gói Dmitriev” và gọi đó là sự “mở rộng tự nhiên” từ lợi ích kinh tế chung. “Bài báo của Bloomberg giải thích điều mà ai cũng thấy rõ” – Dmitry Peskov nói – “Chúng tôi đề xuất hợp tác. Và tất nhiên, các công ty từ cả hai nước đều có thể quan tâm.”

Với Trump, hòa bình không có nghĩa chấm dứt bom rơi đạn lạc. Hòa bình đơn giản là im tiếng súng để Mỹ thuận lợi làm ăn, với Ukraine lẫn Nga. Từ khi nhậm chức lần hai, Trump nhiều lần nói về “cơ hội khổng lồ” khi làm ăn với Nga nếu chiến tranh chấm dứt.

Biết rõ điều đó, Kremlin liên tục “nhá” ra nhiều miếng mồi hấp dẫn cũng như cố chứng minh rằng Mỹ thiệt hại nhiều như thế nào khi mất thị trường Nga.

Tháng Hai, 2025, trong cuộc gặp đại diện Trump tại Saudi Arabia, Kirill Dmitriev (từng học Harvard) đã đưa ra bản thống kê thiệt hại mà các công ty Mỹ gánh chịu khi rút khỏi thị trường Nga: $324 tỷ. Ngoại Trưởng Marco Rubio chẳng giấu giếm khi nói việc chấm dứt chiến tranh là “chìa khóa mở cánh cửa” cho “các quan hệ đối tác kinh tế có giá trị lịch sử.” Marco Rubio thậm chí lặp lại ý của Ngoại Trưởng Nga Sergey Lavrov rằng một trong những điều kiện “đàm phán hòa bình” là Mỹ cần phải gỡ bỏ án cấm vận Nga.

Một nhân vật gây chú ý: Gentry Beach

Một trong những bằng chứng cho thấy dường như Trump sắp “cắn” miếng mồi của Putin là sự xuất hiện của Gentry Beach. The New York Times cho biết, Gentry Beach – nhà đầu tư đến từ Texas có mối liên hệ rất thân với gia đình Trump – đang thăm dò khả năng hợp tác với các công ty Nga.

Năm 2025, Gentry Beach đã âm thầm ký một thỏa thuận với Novatek (một trong những tập đoàn năng lượng lớn nhất Nga) với kế hoạch khai thác khí đốt tự nhiên tại Alaska. Dự án hiện đối mặt nhiều rào cản nhưng nếu được thực hiện, thỏa thuận trên có thể là trường hợp đầu tiên cho thấy một nhà đầu tư Mỹ chính thức làm ăn với một tập đoàn lớn của Nga kể từ sau cuộc chiến Ukraine.

Thỉnh thoảng Trump “tỏ ra bực bội” với Putin nhưng trong thực tế, Putin luôn chiếm vị trí đặc biệt trong “tim” Trump. Quan điểm của Trump về Volodymyr Zelensky nói riêng và cục diện Ukraine nói chung chẳng khác mấy so với cái nhìn của Putin. Nhiều lần nói chính Zelensky là kẻ cản trở tiến trình hòa bình, mới đây, trung tuần Tháng Hai, Trump nhắc rằng Nga “rất muốn đạt được một thỏa thuận” để chấm dứt chiến tranh, và “Zelensky phải hành động nhanh hơn.”

Trở lại thương vụ Gentry Beach-Novatek. Theo điều tra của The New York Times và Wall Street Journal, Gentry Beach là bạn thời đại học của Donald Trump Jr., cậu ấm cả của Trump. Từng giữ vai trò phó chủ tịch tài chính cho lễ nhậm chức của Trump năm 2017, Gentry Beach không khác gì “người trong nhà” đối với gia đình Trump. Trong đám cưới cậu ấm Trump Jr. năm 2005, Gentry Beach là phù rể.

Khi tiếp xúc và thăm dò làm ăn với giới chức chính phủ nhiều nước, Gentry Beach thường xuyên khoe những tin nhắn riêng tư với Trump Jr. để chứng minh sự “quen lớn” của mình. Nhận thức rằng, với Trump, ranh giới giữa kinh doanh và địa chính trị rất mờ nhạt, Gentry Beach đã khai thác mạnh điều này. Chỉ vài tuần sau khi chính quyền Trump 2.0 hình thành, Gentry Beach lập ra công ty America First Global. Tiếp đó, đương sự “công du” ít nhất 20 quốc gia, gặp từ tổng thống, thủ tướng đến ngoại trưởng. Đi đâu Gentry Beach cũng bóng gió rằng mình là đại diện không chính thức của chính quyền Trump.

Tháng Tám, 2025, luật sư của Trump Jr. yêu cầu Beach chấm dứt việc tự nhận là đối tác kinh doanh của cậu ấm cả gia đình Trump. Trong thực tế, bản thân Trump Jr. chưa bao giờ công khai cắt đứt quan hệ với Beach. Cần nhắc lại, trong hồi ký “Triggered” (2019), Trump Jr. nói rằng đời mình chỉ có ba “chiến hữu” thật sự và một trong số đó là Gentry Beach. Wall Street Journal cho biết, trong gần hai thập niên, Trump Jr. đã đầu tư hàng trăm ngàn vào các dự án do Beach chủ xướng hoặc các công ty do Beach giới thiệu, từ một giếng dầu ở Texas cho đến một startup trồng rau thủy canh…

Trả lời The New York Times, Beach khẳng định mối quan hệ với Donald Trump Jr. không đóng vai trò nào trong thỏa thuận với Novatek, và ông “không làm ăn với gia đình Trump dưới bất kỳ hình thức nào.” Đương sự nói thêm vụ Novatek không nằm trong khuôn khổ các cuộc đàm phán Mỹ-Nga do Steve Witkoff chủ trì. Dù vậy, Beach cho biết “dự án được biết đến ở những cấp cao nhất” tại Moscow lẫn Washington, và không lâu nữa ông sẽ công bố danh tính các lãnh đạo điều hành dự án. Liên quan Leonid Mikhelson, người đứng đầu Novatek, Gentry Beach cho biết nhân vật này “rất thân Mỹ”.

Vụ Novatek đúng là “được biết đến ở những cấp cao nhất.” Tháng Tám, 2025, chỉ vài ngày sau khi gặp Trump tại Alaska, Putin nói, “chúng tôi đang thảo luận với các đối tác Mỹ” về khả năng sử dụng công nghệ của Novatek để sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng tại Alaska. Tháng Mười, Bộ Trưởng Nội Vụ Doug Burgum của chính quyền Trump cũng đề cập có một số “nhà đầu tư nước ngoài” quan tâm việc xuất cảng khí đốt từ vùng North Slope của Alaska.

Volodymyr Zelensky ở đâu trong thương vụ ngàn tỷ?

Trong buổi họp báo mới đây tại Kyiv, Tổng Thống Volodymyr Zelensky không giấu nỗi thất vọng khi cho biết Ukraine vẫn bị đẩy ra ngoài các cuộc đàm phán, đặc biệt những cuộc thương lượng dựa trên nguồn tài nguyên lẫn sự hy sinh xương máu của người Ukraine. Volodymyr Zelensky nói, “Trước những rủi ro tiềm tàng, phái đoàn Ukraine đã nêu quan điểm rằng nếu có bất kỳ thỏa thuận song phương nào giữa Nga và Mỹ thì các điều khoản liên quan Ukraine không được trái với Hiến Pháp (Ukraine).”

Về cái gọi là “Gói Dmitriev,” Zelensky nói, ông chỉ biết sự việc qua tình báo nhưng không có đầy đủ thông tin về tất cả thỏa thuận kinh doanh tiềm năng giữa Mỹ và Nga; và do vậy, “chúng tôi khẳng định rõ rằng Ukraine không ủng hộ các thỏa thuận tiềm năng liên quan chúng tôi mà không có chúng tôi tham gia.”

Hiện tại, nhiều vấn đề nhạy cảm giữa Nga và Ukraine vẫn chưa được giải quyết, đặc biệt liên quan lãnh thổ, nhất là vùng Donbas. Cho đến nay, Ukraine vẫn không đồng ý rút quân khỏi Donbas như một điều kiện để thương nghị hòa bình. Họ nhấn mạnh rằng việc bảo vệ khu vực này là một phần của sự tồn vong và độc lập Ukraine. Trong khi đó, Nga nằng nặc yêu cầu Ukraine phải nhượng Donbas như một điều kiện tiên quyết cho bất cứ thỏa thuận nào. Về phía Mỹ, họ cũng “xúi” Ukraine “bỏ Donbas đi!” Cùng lúc, đại diện Mỹ đưa ra ý tưởng thành lập một khu vực kinh tế tự do tại Donbas. Tuy nhiên, cả Kyiv lẫn Moscow đều không mặn mà đề xuất này.

https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/kremlin-va-goi-hop-tac-12000-ty-voi-chinh-quyen-trump/