4981 - Vance hạ thấp mức độ nghiêm trọng của xung đột với Iran, ngay cả khi các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn.

Nik Popli

Phó Tổng thống JD Vance phát biểu tại cuộc họp báo đầu tiên của Nhà Trắng trong hơn 40 ngày, vào ngày 3 tháng 9 năm 2026. (Ảnh: Kevin Dietsch—Getty Images)

Phó Tổng thống JD Vance hôm thứ Năm cho biết ông sẽ không mô tả Hoa Kỳ đang trong tình trạng chiến tranh với Iran, ngay cả khi hai nước đã trao đổi các cuộc tấn công trong những ngày gần đây và chính quyền Trump đã từ chối cho biết khi nào cuộc xung đột kéo dài hơn sáu tháng này cuối cùng sẽ kết thúc.

“Tôi sẽ không gọi đó là chiến tranh,” Vance nói với các phóng viên tại cuộc họp báo của Nhà Trắng, cuộc họp báo đầu tiên kể từ khi Karoline Leavitt từ chức thư ký báo chí tháng trước. “Hiện tại, không có vụ xả súng nào đang diễn ra.”

Sự khác biệt này rất đáng chú ý sau đợt leo thang xung đột mới trong tuần này, bao gồm các cuộc tấn công của Mỹ vào lãnh thổ Iran và các cuộc tấn công của Iran trong khu vực. Nhưng nó lặp lại lập luận mà Tổng thống Trump và các đảng viên Cộng hòa khác đã đưa ra ngay từ những ngày đầu của cuộc xung đột: rằng Hoa Kỳ đang tiến hành một chiến dịch quân sự hạn chế chứ không phải là lao vào một cuộc chiến tranh kéo dài khác ở Trung Đông, điều mà theo Hiến pháp, sẽ cần sự chấp thuận của Quốc hội.

Hơn sáu tháng sau, sự khác biệt đó ngày càng khó duy trì. Hoa Kỳ liên tục ném bom các mục tiêu bên trong Iran trong khi Tehran tấn công các tàu vận tải thương mại qua eo biển Hormuz, góp phần làm tăng giá năng lượng.

Vance thừa nhận điều mà ông gọi là "sự bùng phát" gần đây, nhưng lập luận rằng giai đoạn khốc liệt nhất của chiến dịch quân sự Mỹ đã kết thúc từ lâu. Ông nói: "Các hoạt động chiến đấu quy mô lớn hiện không còn diễn ra, và đã không diễn ra trong một thời gian rất dài."

Ông cho biết Chiến dịch Epic Fury, chiến dịch quy mô lớn diễn ra sau Chiến dịch Midnight Hammer năm ngoái, kéo dài khoảng sáu tuần. Chiến dịch trước đó, ông nói, đã phá hủy các cơ sở hạt nhân của Iran, trong khi Epic Fury gây thiệt hại nghiêm trọng cho quân đội thông thường của Iran cũng như khả năng sản xuất vũ khí và tái thiết chương trình hạt nhân của nước này.

Tuy nhiên, Vance không đưa ra nhiều dấu hiệu về thời điểm cuộc đối đầu rộng lớn này có thể kết thúc, nói rằng chính quyền sẽ không cam kết về một mốc thời gian cụ thể chừng nào Iran còn tiếp tục đe dọa hoạt động vận chuyển thương mại và nguồn cung năng lượng toàn cầu. Khi được hỏi liệu cuộc xung đột có kết thúc trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 hay không, Vance nói ông không biết. “Bạn phải hỏi người Iran,” ông nói thêm: “Khi nào người Iran mới ngừng bắn vào tàu thuyền?”

Câu trả lời nhấn mạnh tính chất không hồi kết của một cuộc xung đột mà ông Trump và những người khác trong chính quyền đã nhiều lần dự đoán sẽ chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Mới đây, vào thứ Tư, Tổng thống còn nói rằng ông không tin nó sẽ kéo dài "lâu hơn nữa". Nhưng đồng thời, chính quyền của ông đang tăng cường áp lực kinh tế lên Iran, duy trì lệnh phong tỏa hải quân và bảo lưu quyền tiến hành các cuộc tấn công quân sự tiếp theo nếu Iran tấn công các lợi ích của Mỹ hoặc can thiệp vào hoạt động vận chuyển thương mại.

Lịch sử của việc tránh dùng từ "chiến tranh"

Từ lâu, các tổng thống đã phản đối việc sử dụng thuật ngữ "chiến tranh" trong các cuộc xung đột diễn ra mà không có tuyên bố chiến tranh chính thức. Harry Truman gọi sự can thiệp của Mỹ vào Triều Tiên là một "hành động cảnh sát" của Liên Hợp Quốc, trong khi Bill Clinton tránh mô tả chiến dịch ném bom của NATO ở Kosovo là một cuộc chiến tranh. Barack Obama cũng lập luận tương tự rằng sự can thiệp vào Libya năm 2011 không cấu thành một "cuộc chiến tranh" cần sự cho phép của Quốc hội.

Vào tháng 3, Trump đã công khai thừa nhận rằng việc gọi cuộc xung đột là "chiến tranh" mang ý nghĩa pháp lý vì Quốc hội chưa cho phép điều đó. "Tôi sẽ không dùng từ 'chiến tranh' vì họ nói rằng, nếu dùng từ chiến tranh, có lẽ đó không phải là điều tốt", ông nói với các nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện vào thời điểm đó. "Họ không thích từ 'chiến tranh' vì cần phải được sự chấp thuận, vì vậy tôi sẽ dùng từ 'chiến dịch quân sự', đó mới thực sự là bản chất của nó."

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cũng khẳng định tương tự ngay sau các cuộc tấn công ban đầu rằng đất nước “không trong tình trạng chiến tranh”, mô tả chiến dịch này là “một nhiệm vụ rất cụ thể, rõ ràng”. Đảng Dân chủ đã bác bỏ nhận định đó và liên tục cố gắng thúc đẩy các cuộc bỏ phiếu cần sự cho phép của Quốc hội để tiếp tục các hành động thù địch. Những nỗ lực đó phần lớn đã thất bại do sự khác biệt giữa các đảng phái. Cuộc tranh chấp này đã làm sống lại cuộc tranh luận kéo dài hàng thập kỷ về quyền lực chiến tranh của tổng thống và mức độ mà một tổng thống có thể duy trì các hoạt động quân sự ở nước ngoài mà không cần sự chấp thuận rõ ràng từ Quốc hội.

Áp lực kinh tế và quân sự

Ông Vance hôm thứ Năm cho biết chính quyền sẽ không dựa vào việc Iran đàm phán thiện chí mà thay vào đó sẽ sử dụng bất kỳ công cụ nào mà họ cho là cần thiết để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và bảo vệ thị trường năng lượng toàn cầu.

Ông lập luận rằng sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz "về cơ bản đã biến mất" và hoạt động vận chuyển dầu mỏ qua tuyến đường thủy quan trọng này đang tiến gần đến mức trước khi xung đột xảy ra. Tuy nhiên, dữ liệu vận chuyển cho thấy lưu lượng giao thông vẫn thấp hơn nhiều so với trước khi cuộc chiến bắt đầu. Chính quyền đã đặt việc khôi phục hoạt động vận chuyển thương mại qua eo biển làm mục tiêu trọng tâm khi giá năng lượng ngày càng trở thành gánh nặng chính trị trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Ông Vance thừa nhận sự khó khăn do giá xăng tăng cao nhưng lập luận rằng giá xăng có thể còn tăng cao hơn nhiều nếu không có sự can thiệp của Mỹ vào Iran. Ông nói: “Thẳng thắn mà nói, giá xăng có thể còn cao hơn rất nhiều nếu không nhờ những nỗ lực của chúng ta”. Ông từ chối dự đoán khi nào giá xăng có thể trở lại mức khoảng 3 đô la một gallon, nói rằng mục tiêu quan trọng hơn là đảm bảo “Iran không có vũ khí hạt nhân”.

Chính quyền hiện đang theo đuổi chiến lược kết hợp giữa sử dụng lực lượng quân sự gián đoạn và gây áp lực kinh tế liên tục. Tuần trước, họ đã công bố "Chiến dịch Cô lập Kinh tế", một nỗ lực nhằm cô lập Iran hơn nữa khỏi các đối tác thương mại còn lại. Nhưng chiến dịch này cho đến nay chỉ mang lại kết quả hạn chế, và việc áp đặt các biện pháp trừng phạt đủ mạnh để làm tê liệt thương mại của Iran có thể đòi hỏi phải đối đầu với các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ và Nga.

Tuần này, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết chính quyền dự kiến ​​áp lực chính đối với Iran trong thời gian tới sẽ là về kinh tế, đồng thời vẫn bảo lưu quyền sử dụng lực lượng quân sự khi cần thiết.

Cuộc nổi dậy của Iran

Chính ông Trump đã công khai khuyến khích người dân Iran thách thức chế độ, viết trên trang Truth Social hôm thứ Ba rằng: "Khi nào người dân Iran sẽ vùng lên và chiến đấu?"

Khi được tạp chí TIME hỏi hôm thứ Năm liệu chính quyền Trump có đang cân nhắc việc trang bị vũ khí cho những người bất đồng chính kiến ​​Iran hay cung cấp cho họ các hình thức hỗ trợ trực tiếp khác hay không, Vance đã từ chối cung cấp thêm chi tiết. Ông nói: “Mọi thứ có thể xảy ra đều nằm trong tầm ngắm: áp lực kinh tế, áp lực quân sự, áp lực ngoại giao, áp lực ngầm. Tất nhiên, đây là những công cụ trong kho công cụ của Tổng thống.”

Trong khi đó, các nhà lãnh đạo Iran hầu như không cho thấy dấu hiệu nhượng bộ. Giới lãnh đạo nước này vẫn chia rẽ giữa các quan chức ủng hộ đàm phán và những người theo đường lối cứng rắn thúc đẩy đối đầu, và Tehran tiếp tục tấn công các lợi ích và đồng minh của Mỹ để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ.

Việc Mỹ nối lại các cuộc ném bom cũng làm dấy lên những lo ngại mới về thương vong dân thường. Chính quyền Iran cho biết một cuộc tấn công của Mỹ trong tuần này đã nhắm vào một lễ cưới ở Sirik, miền nam Iran, khiến ít nhất 5 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương, trong đó có phụ nữ và trẻ em. Một phân tích hình ảnh của tờ New York Times và một chuyên gia vũ khí đã kết luận rằng lễ cưới đã bị trúng bom do lực lượng Mỹ thả trong các cuộc tấn công trong khu vực.

Ông Vance cho biết vụ việc đang được điều tra nhưng bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc về lời kể của Iran. Ông nói: “Truyền thông nhà nước Iran đã không đưa tin chính xác về những gì đã xảy ra trong cuộc xung đột cho đến nay. Vì vậy, tôi vô cùng hoài nghi về điều này.”

“Rõ ràng là đôi khi những chuyện không may vẫn xảy ra,” ông nói thêm. “Khi quân đội của chúng ta phạm sai lầm, họ sẽ học hỏi từ đó để cố gắng cải thiện, vì vậy chúng tôi đang điều tra rất kỹ lưỡng.”

Nguồn: ‘I Wouldn’t Call it a War’: Vance Downplays Conflict With Iran, Even as Strikes Continue
https://time.com/article/2026/09/03/vance-iran-war-press-briefing/