5195 - Quá thảm hại cho quốc thể nước Mỹ!

Trúc Phương Ngoại giao qua hình ảnh là một phần của ngoại giao truyền thông. Nó quan trọng không kém chiến lược ngoại giao. Với màn đón tiếp Tập Cận Bình ngày 23 Tháng Chín, có thể thấy chưa bao giờ Trung Quốc được “làm cho” hãnh diện đến vậy ngay trên đất Mỹ. Đại bác đón mừng và cờ Trung Quốc bay phần phật các kiểu. Trump không chỉ đứng chờ mà còn ra tận cầu thang đón Tập và còn tiễn nhà lãnh đạo Trung Quốc đến tận cửa xe.

Tổng Thống Donald Trump và Đệ Nhất Phu Nhân Melania Trump tiếp Chủ Tịch Tập Cận Bình và Phu Nhân Bành Lệ Viện tại Phòng Bầu Dục, Tòa Bạch Ốc hôm 24 Tháng Chín. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)

Đáng chú ý hơn là hình ảnh Ngoại Trưởng Vương Nghị đứng tại cửa máy bay, khoát tay điều khiển nhóm lính Mỹ khom lưng trải thảm trước khi vợ chồng Tập bước xuống. Khoảnh khắc này có thể khiến nhiều người Mỹ cảm thấy muối mặt: Ngay trên đất Mỹ, Trung Quốc xuất hiện như những kẻ “bề trên” được đón tiếp trong một nghi thức mà chủ nhà tỏ ra cung kính một cách đặc biệt.

Thiên tử giá lâm

Quyết định đón Tập Cận Bình tại Căn Cứ Liên Hợp Andrews của Trump là hành động vô cùng khác thường. Nó không thuần túy là cử chỉ ngoại giao thông thường. Nó phản ánh quan điểm của Trump về nơi nào và người nào thực sự đang nắm quyền lực trên thế giới. Nơi đó là Trung Quốc và người đó là Tập. Vô hình trung, Trump tự mình đẩy vị thế nước Mỹ xuống thấp hơn Trung Quốc, như thể Mỹ giờ đây trở thành nhược tiểu nhún nhường trước đàn anh Trung Quốc. Đó không phải là phép tắc hay lịch sự ngoại giao. Nó là thể hiện của tâm lý sùng bái cá nhân mà Trump không thể che đậy khi ngước lên nhìn Tập.

Trump luôn đón các nhà lãnh đạo nước ngoài khi họ đến Tòa Bạch Ốc chứ không phải tại phi trường. Tháng Hai, 2025, Trump đón Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Cánh Tây (West Wing). Tháng Tư, Vua Charles III của Vương Quốc Anh được đón tại Sảnh Nam (South Portico) Tòa Bạch Ốc. Trong ba lần đến Mỹ (2025 và 2026), Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu chưa bao giờ được Trump ra phi trường đón. Người duy nhất mà Trump ưu ái trước Tập là Tổng Thống Nga Vladimir Putin, khi Trump lăng xăng đón Putin tại Căn Cứ Liên Hợp Elmendorf-Richardson ở Anchorage, Alaska vào Tháng Tám, 2025.

Trong thực tế, các tổng thống Mỹ từng đón tiếp các nguyên thủ và lãnh đạo tôn giáo tại phi trường để thể hiện sự trọng thị và tôn kính. Ngày 8 Tháng Năm, 1957, Tổng Thống Dwight D. Eisenhower đón Tổng Thống Việt Nam Cộng Hòa Ngô Đình Diệm tại phi trường Quốc Gia Washington.

Tháng Tư, 1962, John F. Kennedy đón Thủ Tướng Anh Harold Macmillan tại Căn Cứ Andrews; và ngày 22 Tháng Năm, 1962, John F. Kennedy cùng Đệ Nhất Phu nhân Jacqueline đón Tổng Thống Félix Houphouët-Boigny của Bờ Biển Ngà tại phi trường Quốc Gia Washington.

Tổng Thống Bill Clinton đón Đức Giáo Hoàng John Paul II ba lần tại ba phi trường – Denver (1993), Newark (1995) và St. Louis (1999). Tổng Thống George W. Bush đón Đức Giáo Hoàng Benedict XVI tại Căn Cứ Andrews năm 2008; và Tổng Thống Barack Obama đón Đức Giáo Hoàng Francis tại đây năm 2015.

Tuy nhiên, những thượng khách trên đều là đồng minh sát sườn của Mỹ hoặc là người đứng đầu một tôn giáo có tới 20% người Mỹ theo đạo, chứ không phải là lãnh đạo một cường quốc đối thủ luôn ở thế thách thức an ninh lẫn sự thịnh vượng của Mỹ.

Nhìn chung, người Mỹ lẫn thế giới đang chứng kiến cách hành xử nhất quán của Trump khi ông coi những nhà lãnh đạo cộng sản và chuyên chế như Tập Cận Bình, Vladimir Putin và Kim Jong Un là những người bạn “thân thiết” ngang hàng, xứng đáng nhận mức độ tôn trọng cao nhất có thể.

Điều này hoàn toàn tương phản một cách mỉa mai khi Trump thường xuyên làm nhục giới lãnh đạo thuộc các nước đồng minh truyền thống. Cách đây không lâu, Trump thậm chí làm video AI với cảnh ông cầm cây gậy khúc côn cầu quật thẳng tay vào Thủ Tướng Canada Mark Carney.

Mức độ đón tiếp Tập Cận Bình lần này là cao “hết nấc,” được thiết kế để trở thành một “sự kiện lịch sử.” Trên trang web Tòa Bạch Ốc, chương trình tiếp đãi Tập Cận Bình được giới thiệu như sau:

“Sáng Thứ Năm, ngày 24 Tháng Chín, tổng thống và đệ nhất phu nhân sẽ chủ trì lễ đón cấp nhà nước để chào mừng Chủ Tịch Nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa Tập Cận Bình và Phu Nhân Bành Lệ Viện. Buổi lễ diễn ra tại Bãi Cỏ Nam (South Lawn), Tầng Khánh Tiết (State Floor) và Vườn Hồng Tòa Bạch Ốc với sự tham gia 479 quân nhân đại diện tất cả quân chủng Quân Lực Hoa Kỳ.

“Khi lễ đón bắt đầu, dọc lối đi phía Nam (South Drive) là hàng quân danh dự dẫn đến khu vực trưng bày quốc kỳ Hoa Kỳ và Trung Quốc; tại đây, Đội Kèn Hiệu của Lục Quân Hoa Kỳ sẽ cử hành nhạc hiệu chào mừng trên Hiên Phía Nam (South Portico) khi tổng thống và đệ nhất phu nhân đón Chủ Tịch Tập Cận Bình và Phu Nhân Bành Lệ Viện đến Tòa Bạch Ốc.

“Tại Tầng Khánh Tiết, Ban Nhạc Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ (mệnh danh “Ban Nhạc Riêng Của Tổng Thống” – “The President’s Own”) sẽ cử hành quốc ca Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa và Hoa Kỳ, tiếp đó là bài phát biểu của tổng thống và Chủ Tịch Tập Cận Bình.

“Buổi lễ cũng sẽ có nghi thức chào mừng cấp Tổng Thống (Presidential Salute) do Đội Biểu Diễn Không Tiếng Hô của Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ (United States Marine Silent Drill Platoon) và Bộ Tư Lệnh Liên Quân Hoa Kỳ thực hiện tại Bãi Cỏ Nam. Sau đó là nghi thức duyệt đội danh dự tại Vườn Hồng, nơi Đội Kèn Hiệu của Lục Quân Hoa Kỳ đứng dọc theo mái các dãy hành lang phía Tây và Phòng Bầu Dục.

“Các màn trình diễn quân sự được thực hiện bởi Đội Sáo và Trống của Lục Quân Hoa Kỳ (United States Army Old Guard Fife and Drum Corps), Đội Biểu Diễn Không Tiếng Hô của Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ, và Đội Trống và Kèn Hiệu của Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ (mệnh danh “Ban Nhạc Riêng Của Tư Lệnh”-“The Commandant’s Own”). Buổi lễ kết thúc với màn trình diễn một oanh tạc cơ B-2 Spirit cùng bốn tiêm kích F-22 Raptor.

…

“Tối Thứ Năm, tổng thống và đệ nhất phu nhân đón Chủ Tịch Tập Cận Bình và Phu Nhân Bành Lệ Viện tại Hiên Bắc (North Portico) Tòa Bạch Ốc để dự tiệc chiêu đãi cấp nhà nước tại Phòng Đông (East Room).

“…Sáng Thứ Sáu, tổng thống và đệ nhất phu nhân tiếp Chủ Tịch Tập Cận Bình cùng Phu Nhân Bành Lệ Viện khi hai vị khách đến Sảnh Nam Tòa Bạch Ốc để dùng trà tại Phòng Đỏ (Red Room). Sau đó, hai cặp nguyên thủ sẽ đến Cơ Quan Lưu Trữ Quốc Gia tại Washington, DC để xem các hồ sơ và tài liệu quan trọng có ý nghĩa lịch sử đối với mối quan hệ Hoa Kỳ và Trung Quốc. Để khép lại chuyến thăm cấp nhà nước mang tính lịch sử này, tổng thống và đệ nhất phu nhân sẽ tiễn Chủ Tịch Tập Cận Bình và Phu Nhân Bành Lệ Viện tại Cơ Quan Lưu Trữ Quốc gia.”

(Hết trích)

Thực chất là gì?

Vấn đề đáng nói nhất là toàn bộ chương trình “hoành tráng” này mang lại điều gì thực chất? Dù Trump “nịnh” Tập hay không, Mỹ vẫn đang ở thế không mạnh như được tưởng, trong bối cảnh vị thế và ảnh hưởng Trung Quốc hiện nay rất khác. Họ đã thắng Trump trong cuộc chiến thuế quan, ít nhất ở thời điểm hiện tại. Họ công khai ủng hộ Iran mà Trump chẳng có thể làm gì để cản. Họ liên kết với Nga để kiềm chế Mỹ hơn là Mỹ có thể kiềm chế được họ, ngay trong tình cảnh hàng loạt đồng minh tìm cách rời khỏi quỹ đạo Mỹ…

Cần nhắc lại, trong chuyến công du Bắc Kinh vào Tháng Năm, Trump đã lùi bước khi tán thành ý kiến của Tập về việc thiết lập “mối quan hệ mang tính xây dựng dựa trên sự ổn định chiến lược” giữa Mỹ và Trung Quốc. Ngoại Trưởng Vương Nghị nhấn mạnh, điều đó có nghĩa hai bên cần “mở rộng danh mục hợp tác, tạo ra nhiều chương trình nghị sự tích cực hơn, đồng thời thu hẹp danh sách các vấn đề bất đồng cũng như quản lý những rủi ro và nguy cơ tiềm ẩn”; rằng “phía Mỹ phải xử lý vấn đề liên quan Đài Loan một cách đặc biệt thận trọng.”

Tất cả cho thấy, hai bên giờ đây chẳng những không nên tiếp tục đối đầu mà còn là sự mặc nhiên thừa nhận Trung Quốc hiện ở thế mà Mỹ không thể đánh bại. Trong lịch sử đàm phán trước đây, Mỹ chưa bao giờ hạ mình đồng ý sử dụng các thuật ngữ do Bắc Kinh đề xuất. Một phần nhằm tránh ngầm thừa nhận cách giải thích theo diễn dịch của “miệng lưỡi” Bắc Kinh, và một phần nhằm tránh tạo ra ấn tượng rằng Bắc Kinh là bên định hình các quy tắc cho mối quan hệ song phương.

Với việc Trump đồng ý “mối quan hệ mang tính xây dựng dựa trên sự ổn định chiến lược,” từ nay, Trung Quốc sẽ vin vào đó để lên án Washington bội ước khi Mỹ thực hiện bất kỳ chính sách nào ảnh hưởng đến “sự ổn định chiến lược” – chẳng hạn việc Mỹ hó hé ở Thái Bình Dương hay việc bán vũ khí cho Đài Loan.

Với việc Trump đồng ý chơi với Trung Quốc theo kiểu của Trung Quốc, Bắc Kinh ngày càng tự tin và mạnh miệng hơn trong các cuộc đàm phán. Nói cách khác, Bắc Kinh đang ít nhiều thành công trong việc đưa chính quyền Trump vào “khuôn khổ ngoại giao” mà Bắc Kinh tin rằng có thể kiềm chế được Mỹ. Không phải ngẫu nhiên mà một viện nghiên cứu Trung Quốc hồi đầu năm 2026 công bố một báo cáo có tiêu đề “Cám ơn Trump.” Như vậy đủ gọi là “thảm” chưa?

Với tất cả những gì đang diễn ra, có thể thấy trong những ngày sắp tới, Tập chắc chắn tiếp tục dồn Trump vào thế khó hơn trong mọi vấn đề, từ đàm phán thương mại đến địa chính trị, cho dù được đãi gì ở quốc yến và được Trump vuốt ve hết mức như thế nào.

https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/qua-tham-hai-cho-quoc-the-nuoc-my/