5145 - Lực lượng Mỹ rút khỏi Iraq sau 2 thập kỷ, mở đường cho Iran.
Ahmed Rasheed, Reuters
Lực lượng Mỹ dự kiến sẽ rút khỏi các căn cứ cuối cùng của họ ở Iraq vào thứ Tư, một động thái được Iran và các đồng minh ca ngợi là chiến thắng , những người hiện đang có ảnh hưởng sâu rộng tại quốc gia nơi 4.500 người Mỹ thiệt mạng trong hơn hai thập kỷ chiến tranh .
Các chuyên gia an ninh Iraq cho rằng việc rút quân – được nhất trí vào năm 2024 dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden và được chính quyền Donald Trump thực hiện ngay cả khi đang tiến hành chiến tranh chống Iran – có thể trao quyền tự do cho Tehran và các đồng minh của họ, đồng thời tạo điều kiện cho các kẻ thù khác của Mỹ , bao gồm cả Nhà nước Hồi giáo, trỗi dậy.
"Iran sẽ được hưởng lợi về mặt chiến lược từ việc liên minh rút lui vì điều đó loại bỏ sự hiện diện quân sự vốn trong nhiều năm qua đóng vai trò đối trọng với ảnh hưởng của Tehran ở Iraq", Jasim al-Bahadli, một nhà phân tích an ninh người Iraq chuyên nghiên cứu các nhóm vũ trang Shiite liên kết với Iran, cho biết.
Ông dự đoán rằng các nhóm dân quân thân Iran sẽ không chỉ coi sự ra đi này là một chiến thắng cho phong trào của họ, mà còn "tìm cách tận dụng động lực đó để có ảnh hưởng lớn hơn đối với an ninh và việc ra quyết định chính trị."
Abu Mojtaba al-Yasiri, một chỉ huy trong Lực lượng Kháng chiến Hồi giáo ở Iraq, một nhóm bao gồm các phe phái vũ trang được Iran hậu thuẫn, đã mô tả việc Mỹ rút quân là "một chiến thắng lịch sử cho các nhóm kháng chiến Hồi giáo Iraq và những người dân Iraq đáng kính, và là một thất bại thảm hại cho dự án của Mỹ."
"Ngày 30 tháng 9, chúng ta sẽ kỷ niệm sự kiện khép lại một trang đen tối trong lịch sử Iraq và sự thất bại của lực lượng chiếm đóng trong việc áp đặt ý chí lên đất nước chúng ta", ông nói với Reuters. "Iraq đã chứng minh rằng chủ quyền của mình không thể được bảo đảm bởi các thế lực nước ngoài, mà phải bằng sự kháng cự và ý chí của người dân."
CHƯA SẴN SÀNG
Mặc dù việc rút quân của Mỹ được người dân Iraq ủng hộ rộng rãi, nhưng những người lo ngại về sức mạnh của các nhóm được Iran hậu thuẫn lại cho rằng việc rút quân là quá sớm.
"Chúng tôi tin rằng Iraq hiện vẫn chưa hoàn toàn sẵn sàng tiếp quản vấn đề an ninh," Abdulrahman al-Zobaie, một thủ lĩnh bộ lạc Sunni ở Fallujah, từng là thành trì của phong trào kháng chiến chống Mỹ, nói với Reuters.
"Tất cả người Iraq đều khao khát chủ quyền hoàn toàn, và không người Iraq nào phủ nhận điều đó. Nhưng tôi tin rằng việc liên minh do Mỹ dẫn đầu rút lui theo cách này và tạo ra khoảng trống quyền lực là điều mà tất cả người Iraq đều lo sợ."
Lực lượng Mỹ đã xâm lược Iraq vào năm 2003 để lật đổ nhà độc tài Hồi giáo Sunni Saddam Hussein, sau đó chiếm đóng đất nước, thiết lập chính phủ do người Shia lãnh đạo và tiến hành cuộc chiến chống nổi dậy kéo dài nhiều năm trước khi rút quân vào cuối năm 2011.
Chưa đầy ba năm sau, họ quay lại để giúp lực lượng Iraq đánh bại nhóm phiến quân Hồi giáo Sunni Nhà nước Hồi giáo trong một cuộc chiến lớn từ năm 2014 đến năm 2017.
Số người Mỹ thiệt mạng trong "Chiến dịch Tự do Iraq" nhiều gấp đôi so với cuộc chiến song song ở Afghanistan, kết thúc bằng việc Mỹ rút quân đột ngột vào năm 2021.
Trong những năm gần đây, Iraq là quốc gia duy nhất duy trì liên minh chính trị và quân sự chặt chẽ với cả Hoa Kỳ và Iran, hai nước đôi khi sử dụng lãnh thổ Iraq làm chiến trường ủy nhiệm.
Năm 2020, Hoa Kỳ đã tiêu diệt một chỉ huy cấp cao của Iran, Qasem Soleimani, bằng một cuộc tấn công vào sân bay Baghdad. Các đồng minh của Iran đã nhiều lần tấn công các căn cứ của Mỹ, đôi khi dẫn đến các cuộc đáp trả.
Trong cuộc chiến chống Iran năm nay, bảy trong số các binh sĩ Mỹ được liệt kê là thiệt mạng đều ở Iraq, người cuối cùng là một trung sĩ lục quân tử vong trong vụ kích nổ có kiểm soát một máy bay không người lái tại một căn cứ gần Erbil hồi tháng 7.
CHIẾN THẮNG CHO TRỤC IRAN
Iran, quốc gia tuyên bố mục tiêu cuối cùng là buộc quân đội Mỹ rút khỏi toàn bộ Trung Đông, xem việc Mỹ rút quân khỏi Iraq là một chiến thắng cho "trục kháng chiến" gồm các nhóm vũ trang đồng minh trong khu vực.
Phó chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, Amir Hayat Moqaddam, hôm thứ Hai tuyên bố rằng "an ninh lâu dài sẽ được thiết lập ở Iraq" một khi người Mỹ rời khỏi đất nước và khu vực này.
Iran "hoan nghênh việc quân đội Mỹ rút khỏi Iraq và chắc chắn sẽ ủng hộ điều đó," ông nói với hãng thông tấn quốc hội Iran. "Các nhóm kháng chiến hiện đang hành động, đôi khi nhắm mục tiêu và đối đầu với quân đội Mỹ."
Washington cáo buộc các nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn ở Iraq đóng vai trò trong cuộc xung đột rộng lớn hơn ở Trung Đông bằng cách tiến hành các cuộc tấn công vào các nước láng giềng theo chỉ thị của Tehran, gần đây nhất là vụ tấn công vào một đường ống dẫn dầu lớn của Ả Rập Xê Út trong tháng này. Chính phủ Baghdad cho biết họ đang cố gắng kiềm chế ảnh hưởng của các nhóm này.
LIỆU NHÀ NƯỚC HỒI GIÁO CÓ MỘT CUỘC HỒI SINH?
Một số quan chức an ninh Iraq, cả trong chính phủ liên bang và khu vực tự trị người Kurd ở phía bắc, cho rằng việc Mỹ rút quân cũng có nguy cơ làm hồi sinh các chiến binh Nhà nước Hồi giáo (IS), những kẻ dù đã đánh bại cái gọi là vương quốc Hồi giáo tự xưng gần một thập kỷ trước, vẫn duy trì một mạng lưới các nhóm khủng bố ngầm.
Vào thời kỳ đỉnh cao, các chiến binh này chiếm đóng một phần ba lãnh thổ Iraq và giết hại hàng nghìn người, trong đó có hàng trăm người mà chúng quay video lại cảnh bắn chết bên trong một căn cứ quân sự cũ của Mỹ.
Chỉ huy người Kurd Sirwan Barzani cho biết, việc thiếu thông tin tình báo, hỗ trợ hậu cần và máy bay không người lái của Mỹ sẽ tạo cơ hội cho Nhà nước Hồi giáo tập hợp lại lực lượng.
"Trong hơn hai tuần qua, chúng tôi đã nhận thấy sự hoạt động của các nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) nằm vùng, sau khi các phương tiện truyền thông chính thức thông báo về việc liên minh quốc tế sẽ rút quân khỏi Iraq vào cuối tháng 9", ông nói. "Theo tôi, điều này đã nâng cao tinh thần của các chiến binh."
Lực lượng an ninh Iraq cho biết một nhóm khủng bố thuộc tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) đang chuẩn bị các cuộc tấn công tự sát trùng với thời điểm rút quân. Âm mưu này làm nổi bật mối lo ngại rằng nhóm phiến quân vẫn có khả năng lợi dụng những sơ hở an ninh bất chấp nhiều năm thất bại quân sự, theo bốn quan chức an ninh và quân đội Iraq.
"Nhà nước Hồi giáo đang tìm cách gửi một thông điệp rằng nhóm này vẫn còn mạnh mẽ và có khả năng tiến hành các cuộc tấn công đẫm máu," Đại tá Khalid al-Bayati, một quan chức an ninh cấp cao tại thành phố dầu mỏ chiến lược Kirkuk, cho biết.
Nguồn:
US forces exiting Iraq after 2 decades, leaving opening for Iran
Nhận xét
Đăng nhận xét