5019 - Những khó khăn mới trong việc ngăn chặn giòng chảy vũ khí ở vùng biển Caribe

Ian Ralby và Isla Matheson

Ảnh: Jerry Glaser qua DVIDS

Buôn bán vũ khí ở vùng Caribe đã tăng vọt trong những năm gần đây, với nhiều quốc gia hiện xếp buôn bán vũ khí là mối đe dọa an ninh và an toàn công cộng số một . Khi các phương pháp trang bị vũ khí mới cho cá nhân và các băng đảng xuất hiện trên khắp vùng Caribe, bạo lực súng đạn tiếp tục gia tăng trong khu vực. Mặc dù các băng đảng vũ trang ở Haiti hiện đang sở hữu hỏa lực vượt trội so với cảnh sát , hầu hết các quốc gia đang cố gắng kiểm soát vấn đề trước khi nó trở nên tồi tệ hơn. Một số quan điểm lỗi thời, đặc biệt là về vũ khí từ Nam Mỹ, vẫn ảnh hưởng đến suy nghĩ về vũ khí trong khu vực, nhưng thực tế ngày càng trở nên phức tạp hơn về hướng lưu thông, phương thức buôn lậu và các đối tượng liên quan. Sự thật không thể phủ nhận là phần lớn vũ khí trong khu vực đến từ Hoa Kỳ .

Trong khi dòng chảy ma túy từ nam lên bắc đã là mối quan tâm hàng đầu của lực lượng thực thi pháp luật ở cả Hoa Kỳ và vùng Caribe trong nhiều thập kỷ, thì dòng chảy vũ khí từ bắc xuống nam này đã tạo ra những thách thức mới trong việc xác định và ứng phó với hoạt động buôn bán bất hợp pháp và sự gia tăng hiện diện của súng trong khu vực. Chính sách mới của Hoa Kỳ có thể làm cho tình hình trở nên phức tạp hơn, đồng thời, những phát triển mới trong sản xuất vũ khí khiến hầu hết các phương pháp chống buôn bán bất hợp pháp truyền thống trở nên lỗi thời.

Kể từ khi Tổng thống Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, những xu hướng mới đã xuất hiện xung quanh việc kiểm soát vũ khí. Một loạt các quyết định chính sách đã dẫn đến việc nới lỏng cả kiểm soát vũ khí trong nước và xuất khẩu, và nhiều quyết định quan trọng hơn nữa vẫn còn đang chờ được đưa ra. Vào tháng 9 năm 2025, chính quyền Trump đã bãi bỏ các hạn chế xuất khẩu vũ khí chỉ mới được áp dụng vào năm trước đó. Các hạn chế này được đưa ra vào tháng 5 năm 2024, rút ​​ngắn thời hạn giấy phép xuất khẩu từ bốn năm xuống còn một năm, đồng thời yêu cầu chứng nhận nhập khẩu và đơn đặt hàng đối với các quốc gia có kiểm soát xuất khẩu yếu. Điều này, đến lượt nó, đã hạn chế việc bán hàng cho 36 quốc gia được coi là có nguy cơ cao vũ khí bị chuyển hướng đến tay tội phạm và khủng bố, bao gồm cả các nước ở vùng Caribe .

Việc bãi bỏ đạo luật này đã khiến Hạ nghị sĩ Gregory Meeks cảnh báo rằng “ súng do Mỹ sản xuất sẽ dễ dàng rơi vào tay kẻ bất hợp pháp hơn ”. Một báo cáo năm 2023 của Cục Rượu, Thuốc lá, Súng và Chất nổ (ATF) cho thấy ít nhất 37% số súng liên quan đến tội phạm bên ngoài Bắc Mỹ có nguồn gốc từ các lô hàng xuất khẩu hợp pháp của Mỹ từ năm 2017 đến năm 2021. Mặc dù còn quá sớm để đánh giá tác động của sự thay đổi luật pháp, việc giảm bớt các hạn chế xuất khẩu sang các quốc gia vùng Caribe có nguy cơ cao sẽ làm tăng đáng kể cơ hội cho vũ khí xuất khẩu hợp pháp rơi vào tay tội phạm.

Nhưng việc xuất khẩu hợp pháp gặp trục trặc chỉ là một phần mối lo ngại đối với vùng Caribe, vì một lượng lớn vũ khí đang được xuất khẩu bất hợp pháp, ngay cả khi chúng được mua bán hợp pháp. Thủ phạm của hoạt động buôn bán vũ khí là sự kết hợp giữa các cá nhân tháo vát, các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia và các tổ chức khủng bố nước ngoài. Băng đảng Haiti 400 Mawozo , có liên hệ với nhóm liên minh Viv Ansanm (một tổ chức khủng bố nước ngoài do Mỹ chỉ định) , đã bị phát hiện sử dụng các thành viên băng đảng ở Florida để buôn lậu vũ khí có nguồn gốc từ Mỹ trong các container đựng thực phẩm và hàng gia dụng.

Hệ thống buôn bán vũ khí vào vùng Caribe không do một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia duy nhất thống trị mà là một mạng lưới đa dạng, phi tập trung gồm nhiều đối tượng đóng các vai trò khác nhau. Các tổ chức tội phạm này thường sử dụng " người mua hộ " - những cá nhân được tuyển mộ trong cộng đồng người di cư ở Florida, Georgia và Texas, những người mua súng hợp pháp nhưng lại giả danh là chủ sở hữu cuối cùng.

Những cá nhân này bị phát hiện sử dụng các dịch vụ bưu chính thông dụng mà mọi người vẫn dùng cho đủ loại hàng hóa, như DHL, FedEx hoặc United Parcel Service, để buôn lậu súng từ các địa chỉ ở Mỹ đến các điểm đến ở vùng Caribe. Mặc dù việc vận chuyển vũ khí nguyên khẩu sẽ gây chú ý và có khả năng dẫn đến việc bị chặn bắt, nhưng các đối tượng tội phạm lại tránh bị phát hiện bằng cách tháo rời vũ khí và vận chuyển các bộ phận cấu thành từ các địa chỉ khác nhau ở Hoa Kỳ, thường là từ các tiểu bang như Florida và Georgia , sử dụng các hãng vận chuyển và điểm đến khác nhau. Sau đó, người sử dụng cuối cùng sẽ lắp ráp các bộ phận thành vũ khí hoàn chỉnh khi đến nơi.

Mặc dù hoạt động này có vẻ quy mô nhỏ, nhưng việc vận chuyển thường xuyên đến các khu dân cư nhỏ có thể dẫn đến sự lan tràn vũ khí trên diện rộng . Từ năm 2023 đến năm 2024, một đường dây đã sử dụng người mua giả danh để mua vũ khí từ các đại lý được cấp phép trên khắp Florida và buôn lậu hơn 1.000 khẩu súng đến vùng Caribe trước khi các đặc vụ từ Cục Rượu, Thuốc lá, Súng và Chất nổ (ATF) và Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa (HSI) triệt phá đường dây này.

Một thay đổi lập pháp khác vẫn đang chờ phán quyết có thể làm trầm trọng thêm vấn đề này — việc hợp pháp hóa các đại lý bán lẻ súng trực tuyến bán súng ngắn. Từ năm 1927, luật liên bang Hoa Kỳ, 18 USC § 1715 , đã cấm Bưu điện Hoa Kỳ gửi súng ngắn có thể giấu kín qua đường bưu điện, ngoại trừ các đại lý được cấp phép, cơ quan thực thi pháp luật, quân đội và nhà sản xuất. Vào tháng 1 năm 2026, Văn phòng Cố vấn Pháp lý của Bộ Tư pháp đã ban hành một bản ghi nhớ tuyên bố rằng lệnh cấm gửi súng qua đường bưu điện là vi hiến theo Tu chính án thứ hai . Đáp lại, vào tháng 4 năm 2026, Bưu điện Hoa Kỳ đã đề xuất "Tiêu chuẩn gửi thư sửa đổi cho súng", cho phép công dân Hoa Kỳ gửi súng ngắn trong nước theo các điều kiện tương tự hiện đang áp dụng cho súng trường và súng săn, với phán quyết cuối cùng dự kiến ​​​​vào cuối năm nay.

Mặc dù đây sẽ là một thắng lợi lớn cho những người đam mê bắn súng ở Mỹ, quyết định này có thể dẫn đến những hậu quả không lường trước được, tạo điều kiện thuận lợi cho việc buôn lậu vũ khí vào vùng Caribe — đặc biệt là khi súng ngắn hiện chiếm phần lớn số vũ khí bị thu giữ bất hợp pháp ở vùng Caribe. Quy định mới sẽ cho phép gửi súng ngắn qua đường bưu điện cho những cá nhân chưa trải qua kiểm tra lý lịch qua biên giới các tiểu bang của Mỹ . Điều này mở ra một kênh nội địa mới, thúc đẩy các phương thức buôn lậu truyền thống vào vùng Caribe. Một chuỗi các vụ gửi hàng qua đường bưu điện từ tiểu bang này sang tiểu bang khác, lợi dụng những cá nhân có lý lịch trong sạch, có thể che giấu người mua ban đầu khỏi người xuất khẩu và tạo ra những thách thức đáng kể, đặc biệt là đối với các quốc gia vùng Caribe, trong việc xác định các bên chịu trách nhiệm và truy bắt các mạng lưới chịu trách nhiệm về việc vũ khí đến khu vực này.

Sự gia tăng số lượng súng tự chế càng làm phức tạp thêm vấn nạn buôn bán vũ khí. Điều này bao gồm cả "súng ma", được lắp ráp từ các bộ phận không có số seri thay vì được sản xuất bởi nhà sản xuất súng có giấy phép, khiến chúng không thể bị lực lượng thực thi pháp luật truy tìm. Súng ma có thể được sản xuất bằng máy in 3D cũng như máy phay điều khiển số bằng máy tính (CNC). Cả các bộ phận in 3D và súng hoàn chỉnh đều có thể dễ dàng được tạo ra bằng cách sử dụng bản thiết kế được lưu hành trực tuyến. Các vụ thu giữ đã xảy ra ở nhiều quốc gia vùng Caribe, bao gồm cả St. Kitts và Nevis , trong khi các nhà chức trách ở Trinidad và Tobago đã phát hiện ra một phòng thí nghiệm sản xuất súng ma in 3D , xác nhận rằng khu vực này đã có năng lực sản xuất nội địa .

Ngoài ra, máy phay điều khiển số bằng máy tính (CNC) có thể sản xuất các bộ phận thân súng, và các nhà chức trách đã thu giữ những máy móc như vậy ở vùng Caribe. Năm 2023, một chiến dịch ở Trinidad và Tobago đã thu giữ 91 bộ phận thân dưới súng AR-15 được gia công bằng máy CNC , cho thấy quy mô sản xuất. Những kỹ thuật này đang cho phép các mạng lưới tội phạm phân tán sản xuất vũ khí và giảm khả năng bị phát hiện bằng cách loại bỏ nhu cầu về chuỗi cung ứng phụ thuộc vào nhập khẩu. Nếu xu hướng này tiếp tục gia tăng, việc buôn bán vũ khí sẽ ngày càng khó bị phát hiện đối với các nhà chức trách.

Liên quan đến xu hướng vận chuyển qua đường bưu điện, việc gửi riêng các bộ phận súng tự chế cũng đã được ghi nhận, một kỹ thuật tinh vi lợi dụng lỗ hổng trong việc chia sẻ thông tin tình báo giữa hải quan và dịch vụ bưu chính. Việc lạm dụng hệ thống bưu chính và máy in 3D đã dẫn đến một xu hướng đáng lo ngại và có liên quan đến sự gia tăng các thiết bị chuyển đổi súng máy, thường được gọi là "bộ phận tự động kích hoạt" hoặc " công tắc Glock ". Những phụ kiện này có thể được in 3D và lắp vào cơ chế trượt phía sau của súng lục kiểu Glock hoặc AR-15 để chuyển đổi chúng thành vũ khí tự động hoàn toàn, làm tăng khả năng gây sát thương. Nhiều thiết bị được sản xuất tại Trung Quốc và vận chuyển đến Hoa Kỳ trước khi được buôn lậu tiếp đến vùng Caribe. Kích thước nhỏ bé của chúng - không lớn hơn một đồng xu - khiến chúng dễ dàng ngụy trang thành móc treo quần áo và các vật dụng gia đình khác và dễ dàng qua mặt các nhân viên hải quan thiếu kinh nghiệm. Các thiết bị chuyển đổi bị thu giữ ở Jamaica đã được liên kết với nhiều vụ giết người.

Trong bối cảnh nạn buôn bán vũ khí xuyên biên giới từ Bắc xuống Nam vẫn tiếp diễn, Hoa Kỳ phải gánh chịu trách nhiệm nặng nề về dòng chảy vũ khí bất hợp pháp. Cần phải cảnh giác để loại bỏ súng khỏi đường phố vùng Caribe và ngăn chặn chúng đến khu vực này ngay từ đầu. Kể từ năm 2025, chính quyền Trump đã nới lỏng một số quy định về vũ khí, khiến các cơ quan thực thi pháp luật và các thể chế khu vực vùng Caribe với nguồn lực hạn chế ngày càng phải gánh vác trách nhiệm ứng phó. Tuy nhiên, Mỹ vẫn tiếp tục hỗ trợ giải quyết vấn đề này . Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã dẫn đầu nhiều chiến dịch bắt giữ những người liên quan đến buôn bán vũ khí ở vùng Caribe. Bộ cũng cung cấp đào tạo kỹ thuật và thiết bị để tăng cường khả năng phân tích pháp y và đạn đạo, đồng thời hỗ trợ chương trình an ninh kho vũ khí khu vực dọc biên giới Dominica-Haiti.

Hơn nữa, Cục Điều tra An ninh Nội địa, Cục Rượu, Thuốc lá, Súng và Chất nổ, Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới, và Cục Công nghiệp và An ninh thuộc Bộ Thương mại đều phối hợp để phát hiện và chặn các lô hàng vũ khí tại các cảng nhập cảnh của Hoa Kỳ nhằm ngăn chặn các lô hàng hợp pháp bị chuyển hướng đến các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia.

Về phía vùng Caribe, Cơ quan Thực thi về Tội phạm và An ninh của Cộng đồng Caribe đã thành công trong việc thành lập đơn vị chuyên trách về vũ khí riêng, Đơn vị Tình báo Vũ khí Chống Tội phạm của Cộng đồng Caribe , với sự hỗ trợ của Hoa Kỳ. Tất cả các quốc gia và đối tác hiện nay nên tận dụng trung tâm khu vực này để chia sẻ thông tin tình báo nhằm xác định các xu hướng và hiểu biết mới càng sớm càng tốt để giải quyết chúng. Sự sáng tạo và khả năng thích ứng của tội phạm đồng nghĩa với việc mọi cơ quan thực thi pháp luật đang cố gắng chống lại vấn đề này phải liên tục đổi mới và phát triển để duy trì hiệu quả. Nếu bất kỳ khu vực pháp lý nào trở thành nơi trú ẩn cho buôn bán vũ khí, nó sẽ đe dọa tất cả các khu vực khác. Tội phạm hiện đang lợi dụng các điểm mù và những bất thường về địa lý - chúng cần phải bị ngăn chặn việc làm như vậy hơn nữa. Sự cảnh giác theo khu vực sẽ giúp làm cho vùng Caribe ít thuận lợi hơn cho buôn bán vũ khí, ngay cả từ nước láng giềng phía bắc.

Tiến sĩ Ian Ralby là chủ tịch của Auxilium Worldwide, một tổ chức phi lợi nhuận từ thiện tập trung vào an ninh con người và quản trị tốt. Auxilium có một bản ghi nhớ hợp tác với Cơ quan Thực thi về Tội phạm và An ninh của Cộng đồng Caribe để hỗ trợ quản trị hàng hải và đã xác định buôn bán vũ khí là mối đe dọa an ninh chính ở vùng Caribe.

Isla Matheson gần đây đã rời quân đội Anh với cấp bậc đại úy trong Trung đoàn Kỵ binh Hoàng gia Queen's Royal Hussars, tiền thân của trung đoàn này có cả Sir Winston Churchill.

Nguồn:

New Complications in Countering the Flow of Arms in the Caribbean

https://warontherocks.com/new-complications-in-countering-the-flow-of-arms-in-the-caribbean/