5252 - Thế giới hôm nay: 21/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Elon Musk tiết lộ rằng các công ty tên lửa và xe điện của ông – SpaceX và Tesla – đang xem xét sáp nhập, và sự kết hợp này là “một ý tưởng hay.” Ông nói thêm rằng với tư cách là “bên có quyền lợi liên quan,” cá nhân ông không thể trực tiếp thúc đẩy thỏa thuận này, mà quyết định sẽ do hai ủy ban mới thành lập đưa ra. Thực thể mới có thể được định giá hơn 3 nghìn tỷ USD. Trước đó, SpaceX đã báo cáo mức lợi nhuận hàng quý là 4,4 tỷ USD – vượt xa kỳ vọng của các nhà phân tích.

Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đang tiếp tục nhận được thông tin tình báo của Mỹ về các cuộc tấn công của Nga. Phía Mỹ phủ nhận việc từng tạm dừng cung cấp thông tin này. Trước đó, Tổng thống Ukraine đã gặp đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Na Uy và có một cuộc điện đàm “mang tính xây dựng” với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Trong một diễn biến khác, Rubio cho biết Donald Trump đang “cảm thấy thất vọng” vì các cuộc đàm phán hòa bình bị đình trệ cũng như lời buộc tội của Ukraine rằng Mỹ hạn chế việc chia sẻ thông tin tình báo.

Tỷ lệ lạm phát hàng năm của Anh tăng từ mức 3,1% trong tháng 8 lên 3,5% vào tháng 9. Các nhà phân tích trước đó chỉ dự đoán mức tăng là 3,4%. Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh tuyên bố nguyên nhân chính là do giá dầu diesel và xăng tăng cao. Các thị trường cũng dự báo rằng Ngân hàng Trung ương Anh sẽ tăng lãi suất cơ bản trong cuộc họp vào ngày 05/11 tới.

Netflix báo cáo doanh thu hàng quý tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 12,9 tỷ USD. Mức dự báo doanh thu đã điều chỉnh cho năm 2026 là 51,1 tỷ USD, thấp hơn một chút so với kỳ vọng của các nhà phân tích. Gã khổng lồ phát trực tuyến cũng ghi nhận lo ngại của các nhà đầu tư về việc thời lượng người xem trên nền tảng này đang tăng không đủ nhanh, nhưng vẫn khẳng định rằng mức độ tương tác vẫn ở trạng thái “lành mạnh.” Tuần trước, công ty cho biết họ sẽ cắt giảm 6% lực lượng lao động.

Pháp sẽ triển khai lực lượng vũ trang để hỗ trợ cảnh sát tại các cuộc biểu tình trên đường phố dự kiến diễn ra vào thứ Bảy. Thủ tướng Sébastien Lecornu cam kết sẽ có một chiến dịch an ninh “quy mô lớn.” Ông cáo buộc các nhóm cực tả đã kích động bạo lực trong các cuộc biểu tình vào cuối tuần trước. Nhiều thành phố đã thông báo lệnh giới nghiêm ban đêm vào hôm qua. Tình trạng bất ổn dân sự đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm lên mức 4,94% – mức cao nhất trong hơn 20 năm qua.

Các quan chức ở Nam Sudan tuyên bố quân đội Sudan đã dùng máy bay không người lái tấn công một khu chợ, khiến hơn 150 người thiệt mạng. Vụ tấn công bị cáo buộc này diễn ra vào hôm thứ Hai, nhưng các chi tiết hiện mới bắt đầu được hé lộ. Hai quốc gia này đã tách ra từ năm 2011, nhưng một số khu vực, bao gồm cả Abyei – nơi xảy ra không kích – vẫn đang trong tình trạng tranh chấp. Bản thân Sudan cũng đang chìm trong một cuộc nội chiến đẫm máu, và gần đây đã lan rộng qua biên giới phía nam của nước này.

Giá dầu thô Brent có lúc chạm mốc 111 USD/thùng, mức giá chưa từng thấy kể từ tháng 5. Giá dầu chuẩn toàn cầu đã bị đẩy lên cao sau các báo cáo gần đây về những vụ tấn công vào các tàu chở dầu ở bên trong và ngoài Eo biển Hormuz, các cuộc tấn công liên tục vào Ả Rập Saudi do Houthi – lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn – thực hiện, cùng với hy vọng ngày càng mong manh của các cuộc đàm phán hòa bình.

Con số trong ngày: 37.000, là số lượng sinh viên châu Phi chuyển đến học tập tại Nga.

TIÊU ĐIỂM

Đợt IPO lớn nhất từ ​​trước đến nay của Ấn Độ

Hãy gọi đây là một cơn sốt IPO. Các công ty Ấn Độ đã huy động được nhiều vốn thông qua việc niêm yết trên sàn chứng khoán trong sáu tháng qua hơn bất kỳ khoảng thời gian tương đương nào khác. Đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng của Jio Platforms – nhánh viễn thông thuộc tập đoàn khổng lồ Reliance Industries của Ấn Độ – đã được đăng ký mua hết sạch chỉ trong vòng hai giờ sau khi mở thầu công khai vào hôm nay. Công ty này đang tìm kiếm mức định giá 108 tỷ USD, theo đó biến sự kiện này trở thành đợt IPO lớn nhất của Ấn Độ. Họ hy vọng sẽ huy động được 3,2 tỷ USD.

Không có gì đáng ngạc nhiên về lượng cầu lớn như vậy. Jio – có nghĩa là “sống” trong tiếng Hindi – đang gánh vác tới 3/5 lưu lượng dữ liệu không dây của Ấn Độ. Kể từ khi ra mắt vào năm 2016, công ty đã tạo nên cơn bão trên thị trường bằng các thiết bị di động và gói dữ liệu giá rẻ, giúp mạng internet di động trở nên phổ biến rộng rãi hơn. Trong hai năm tính đến tháng 3 vừa qua, doanh thu của Jio đã tăng gần 16% mỗi năm, đạt 1,47 nghìn tỷ rupee (15,5 tỷ USD). Để xứng đáng với mức định giá của mình, hiện công ty đang muốn bán các gói cước có giá trị cao hơn cho 533 triệu thuê bao và mở rộng sang các dịch vụ kỹ thuật số khác, từ giải trí đến lưu trữ đám mây và AI.

Bản chất thật của Donald Trump

Trong tuần qua, Tổng thống Mỹ thậm chí đã ngừng vờ như mình là một người hòa giải trung lập trong cuộc chiến của Nga tại Ukraine. Hôm thứ Hai, ông nói với các phóng viên rằng: “Thành thật mà nói, Nga đã hành xử đúng mực với Ukraine. Họ không làm gì nhiều cả.” Cùng ngày hôm đó, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga nhắm vào một công viên công cộng ở Kharkiv khiến 6 người thiệt mạng, trong đó có 2 trẻ em. Trong tuần qua, Trump cũng tìm cách trừng phạt Ukraine vì các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga, mà ông tuyên bố một cách sai lầm rằng đó là nguyên nhân chính khiến giá dầu diesel tăng cao.

Theo tờ New York Times, các phái viên của Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner dự kiến sẽ gặp Putin tại St. Petersburg vào hôm nay. Tổng thống Mỹ cũng xác nhận ông cởi mở với ý tưởng của Vladimir Putin về một hội nghị thượng đỉnh ba bên bao gồm Tập Cận Bình của Trung Quốc (nhưng loại trừ Tổng thống Ukraine) vào tháng tới tại thành phố Thâm Quyến của Trung Quốc. Theo các báo cáo, Putin xem đây là một cách để ép buộc kết thúc cuộc chiến theo các điều khoản của mình.

Meta đối mặt với một Phố Wall đầy âu lo

Meta có thể đã đạt thành công lớn với Muse – một bot AI có khả năng mua sắm trực tuyến và trả lời email mà họ cho ra mắt tháng trước. Dù vậy, các nhà đầu tư vẫn sẽ săm soi kỹ bản báo cáo thu nhập mới của công ty vào hôm nay để tìm kiếm thêm những dấu hiệu khả quan, giữa bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về chi phí phình to của đợt bùng nổ AI.

Theo công ty thông tin tài chính S&P Global, Meta dự kiến sẽ đạt doanh thu 63 tỷ USD trong quý III, tăng 24% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, chi phí cũng đang tăng nhanh. Công ty dự kiến sẽ báo cáo dòng tiền tự do âm 9,7 tỷ USD trong quý này, phản ánh việc họ đang chi tiêu rất mạnh tay cho các trung tâm dữ liệu AI. Trong tuần này, công ty cũng hé lộ một phần bên trong khu phức hợp “Prometheus” của mình ở Ohio; đây là nơi đã phát triển các mô hình Muse Wonder mới nhất, mà công ty khẳng định là có thể cạnh tranh với các mô hình của Anthropic và OpenAI. Giám đốc điều hành của Meta, Mark Zuckerberg, có lẽ sẽ phải đưa ra những suy ngẫm của riêng mình để trấn an các nhà đầu tư trong cuộc họp báo cáo thu nhập.

Thực tế khí hậu không ai mong muốn

Hôm nay, Chương trình Môi trường của Liên Hiệp Quốc sẽ công bố “Báo cáo Khoảng cách Khí thải” năm 2026, một tài liệu ảm đạm cho thấy thế giới đang thất bại như thế nào trong việc đáp ứng các mục tiêu về biến đổi khí hậu. Thông điệp chính của báo cáo này là các quốc gia không thể giới hạn mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở mức 1,5⁰C so với thời kỳ tiền công nghiệp vào năm 2100 nữa – đây vốn là mục tiêu mang tính biểu tượng của Hiệp định Paris.

Tuy nhiên, điều này không hẳn là tin mới: việc cắt giảm lượng khí thải cần thiết để đạt mốc 1,5⁰C vốn dĩ đã là một kỳ vọng xa vời khi nó được đặt ra vào năm 2015. Trong vài năm trở lại đây, điều này ngày càng trở nên bất khả thi. Nhưng một số quốc gia nghèo nhất và bị ảnh hưởng nặng nề nhất trên thế giới đã đe dọa rút khỏi các cuộc đàm phán quốc tế nếu không có mục tiêu này. Các thành viên của Liên Hiệp Quốc hiện không còn lựa chọn nào khác ngoài việc từ bỏ nó: theo báo cáo năm ngoái, để duy trì được mục tiêu đó, lượng khí thải toàn cầu sẽ cần phải giảm 55% vào năm 2035 (so với mức của năm 2019). Vì thế, trọng tâm của Liên Hiệp Quốc hiện đang chuyển sang việc làm thế nào để các quốc gia có thể thích ứng với tình trạng “vượt ngưỡng” này, cũng như làm thế nào để cuối cùng vẫn có thể hạ nhiệt độ xuống.

https://nghiencuuquocte.org/2026/10/21/the-gioi-hom-nay-21-10-2026/#more-69221