5309 - Obama và Trump tiến hành cuộc chiến cuối cùng vì những lợi ích cấp bách hơn bao giờ hết.

Stephen Collinson

Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống đương nhiệm Mỹ Donald Trump. Paul Sancya/AP/Alex Wong/Getty Images

Hai thập niên trước, Barack Obama đã càn quét các bang chiến trường để chỉ trích tổng thống đảng Cộng hòa về cuộc chiến tranh vô cùng không được lòng dân và nền kinh tế đang đè nặng lên người lao động Mỹ.

Ông ta lại tiếp tục chiêu trò cũ. Nhưng những lời chỉ trích lần này gay gắt, khinh miệt và cấp bách hơn so với thời George W. Bush, khi ông ta cố gắng thúc đẩy các ứng cử viên Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ giành chiến thắng để cuối cùng ngăn chặn đà tiến chính trị của kẻ thù truyền kiếp Donald Trump.

Chuyến đi vận động tranh cử hôm thứ Bảy của cựu tổng thống qua Ohio và Michigan — những tiểu bang mà cả hai người đều giành chiến thắng hai lần trên đường đến Nhà Trắng — trùng với điểm dừng chân mới nhất của Trump trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Georgia, nơi Obama dự kiến ​​sẽ đến vào tuần tới.

Đây là cơ hội hiếm hoi để chứng kiến ​​những nhà lãnh đạo có phong trào chính trị định hình nền chính trị Mỹ trong 20 năm qua và vẫn là những nhân vật nổi bật nhất của đảng mình cùng lúc thể hiện kỹ năng tranh cử tổng thống của họ.

Một lần nữa, Obama lại xuất hiện với vai trò là sứ giả của hy vọng, khẩn cầu cử tri hiểu rằng họ có quyền tạo ra sự thay đổi “trong thời điểm bất ổn”, mặc dù những giả định đặc trưng đó đã bị hoen ố bởi hai nhiệm kỳ của Trump.

“Sau 10 năm hỗn loạn, tàn bạo, tham nhũng, bất tài, trò hề và những điều vô nghĩa mà đất nước này chưa từng chứng kiến ​​trong thời hiện đại, giờ đây chúng ta có quyền nói ‘đủ rồi’”, ông Obama phát biểu tại Detroit.

Ông Trump, đang phải đối mặt với tỷ lệ ủng hộ thấp và sự phẫn nộ của công chúng về cuộc chiến tranh với Iran và khủng hoảng chi phí sinh hoạt, đã vẽ nên một viễn cảnh khác về một quốc gia chưa bao giờ thịnh vượng hơn thế. "Chúng ta đang ở thời kỳ hoàng kim của nước Mỹ," ông nói hôm thứ Bảy.

Nhưng sự ám ảnh của ông ta đối với cựu tổng thống đảng Dân chủ vẫn không hề suy giảm. Sáng sớm Chủ nhật, khi ông ta dự định đến dự cuộc mít tinh của riêng mình ở Michigan, Trump đã viết trên mạng xã hội Truth: “Obama là một tổng thống cực kỳ bất tài!”

Obama và Trump gắn bó mật thiết với nhau như thế nào?

Hai lần xuất hiện đối đầu nhau hôm thứ Bảy đã nhấn mạnh mối liên hệ chính trị mật thiết giữa Trump và Obama — hai người hoàn toàn trái ngược nhau và coi thường nhau sâu sắc — trong thời điểm đầy biến động của lịch sử nước Mỹ.

Obama xây dựng phong trào của mình dựa trên lập luận rằng các bang đỏ và các bang xanh đều có chung khát vọng thống nhất về một quốc gia đa dạng chủng tộc hơn, lạc quan hơn và bao dung hơn. Tầm nhìn này đã gây được tiếng vang trong liên minh cử tri tự do của ông, bao gồm những người có trình độ đại học, thuộc các nhóm thiểu số, sống ở thành thị và ngoại ô.

Nhưng Trump đã xây dựng liên minh riêng của mình trong số những người lo sợ rằng nền văn hóa truyền thống của đất nước đang bị đe dọa bởi những thay đổi xã hội và sự đa dạng ngày càng tăng. Ông đã thu hút cử tri nông thôn, cử tri không học đại học và những người Mỹ thuộc tầng lớp lao động bất mãn với chủ nghĩa toàn cầu hóa kinh tế mà họ tin rằng Obama đại diện.

Mỗi vị tổng thống đều bắt nguồn từ những giá trị cốt lõi của nước Mỹ. Tổng thống thứ 44 là hiện thân của tư tưởng Khai sáng rằng xã hội tiến bộ nhờ lý trí, khoa học, các thể chế chính trị và chủ nghĩa đa nguyên. Tổng thống thứ 45 và 47 lại ủng hộ chủ nghĩa dân tộc và hoài nghi cộng đồng khoa học ưu tú; ông ta ưu tiên quyền lực cá nhân hơn các thể chế được thiết lập để tạo ra những ràng buộc chính trị.

Cuộc đối đầu giữa Obama và Trump không chỉ đơn thuần là cuộc chiến giữa hy vọng và nỗi sợ hãi, giữa thay đổi và thoái trào. Nó còn làm nổi bật những khuynh hướng đối lập của chủ nghĩa yêu nước Mỹ đích thực, cả hai đều không chiếm ưu thế trong những năm đầu thế kỷ 21.

Những lời chỉ trích gay gắt của Obama đối với Trump thu hút sự chú ý của báo chí nhưng không ngăn cản người kế nhiệm ông giành được hai nhiệm kỳ tại Nhà Trắng.

Đảng Dân chủ cần tự hỏi tại sao một cựu tổng thống đã rời nhiệm sở gần một thập kỷ trước, trao lại Nhà Trắng cho một người đã phủ nhận mọi điều ông từng đại diện, lại vẫn là người phát ngôn sắc bén và nổi tiếng nhất của đảng mình. Khi Obama nói đã đến lúc thay đổi sau “10 năm”, dường như nhiệm kỳ tổng thống của chính phó tổng thống Joe Biden chưa từng xảy ra.

Ít nhất thì cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đã làm nổi bật một số "lãnh đạo" trẻ tuổi của đảng Dân chủ, những người có tiếng nói và niềm tin vững chắc, có thể hiện đại hóa sức hấp dẫn của đảng, như Thượng nghị sĩ Jon Ossoff của Georgia và ứng cử viên Thượng viện James Talarico của Texas.

Đảng Cộng hòa cũng cần sự đổi mới, khi ông Trump vừa mất lòng dân sâu sắc lại vừa hết nhiệm kỳ. Nhưng đảng Dân chủ đã cho thấy việc thay thế một nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng lớn khó khăn như thế nào, khi mà phong trào của họ đôi khi phải vật lộn để truyền tải hào quang đặc trưng của ông cho những tài năng chính trị kém hơn. Hai ứng cử viên tổng thống mở trong năm 2028 có thể mở ra một kỷ nguyên mới, đưa đất nước tiến lên phía trước, thoát khỏi cuộc chiến dai dẳng giữa chủ nghĩa Obama và chủ nghĩa Trump.

Obama dường như cũng ngầm ám chỉ điều đó: “Tôi đã làm việc này rất lâu rồi,” ông nói ở Michigan. “Một số người có thể nói rằng tôi đã làm quá lâu rồi,” và nói thêm rằng vợ ông, Michelle, vẫn thường bảo ông, “Ông già, ngồi xuống đi!”

'Đừng la ó, hãy bỏ phiếu!'

Nhưng cựu tổng thống vẫn giữ phong độ đỉnh cao, tung ra những câu khẩu hiệu kinh điển như “đừng la ó, hãy bỏ phiếu” và “tôi cũng yêu các bạn”, gợi nhớ lại cách các sự kiện của ông từng gieo mầm tinh thần đoàn kết giữa những người ủng hộ, giống như các cuộc mít tinh MAGA của Trump trong suốt sự nghiệp chính trị của ông.

Tại Michigan, Obama đã liên kết những lời lẽ bôi nhọ của Trump nhằm vào ứng cử viên đảng Dân chủ Abdul El-Sayed với chiến dịch phân biệt chủng tộc của tổng thống , trong đó ông ta đặt nghi vấn về quốc tịch Mỹ của ông El-Sayed.

Cựu Tổng thống Barack Obama (ở giữa), cùng với ứng cử viên Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ của đảng Dân chủ Abdul El-Sayed (bên trái) và ứng cử viên Thống đốc kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Michigan của đảng Dân chủ Jocelyn Benson giơ tay trong một sự kiện vận động tranh cử tại trường Trung học Kỹ thuật Cass vào thứ Bảy, ngày 24 tháng 10 năm 2026, tại Detroit. Paul Sancya/AP

Đảng Cộng hòa cáo buộc El-Sayed ủng hộ Tổ chức Anh em Hồi giáo, một nhóm Hồi giáo được thành lập ở Ai Cập, điều mà ông phủ nhận . Điều trớ trêu là, khi còn là tổng thống, ông Obama từng đến Ai Cập để phát biểu nhằm thúc đẩy sự hòa giải giữa Mỹ và thế giới Hồi giáo, nhưng điều này lại không được nhắc đến.

Hôm thứ Bảy, Obama đã chứng minh rằng khả năng tạo ra những vấn đề đơn giản nhưng hiệu quả trong chiến dịch tranh cử của ông vẫn không hề suy giảm. Trong khi chế giễu tổng thống đương nhiệm — nói đùa rằng những cải tạo của Trump đã khiến “Nhà Trắng trông giống như Saddam Hussein mở một cửa hàng bánh phô mai” — ông lập luận rằng cử tri có thể tạo ra sự thay đổi mà nước Mỹ cần.

“Tổng thống đương nhiệm đã đưa ra một loạt quyết định sai lầm,” ông Obama nói, nhấn mạnh đến giá xăng và dầu diesel cũng như sự tăng vọt của lãi suất thế chấp . “Ông ấy đã quyết định bắt đầu một cuộc chiến không cần thiết mà không ai yêu cầu và không ai bỏ phiếu cho.”

“Nếu trước đây bạn nghĩ mọi thứ đều quá đắt đỏ, thì đoán xem? Bây giờ mọi thứ còn đắt hơn nữa,” ông Obama nói.

Một nhân viên trạm xăng đang đổ đầy nhiên liệu diesel cho một chiếc xe tải vào ngày 16 tháng 10 năm 2026 tại Bayonne, New Jersey. Giá nhiên liệu diesel tăng vọt, được sử dụng trong mọi thứ từ xe tải thương mại đến nhiều xe SUV và xe du lịch, đã trở thành một vấn đề lớn trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới. Giá nhiên liệu diesel tăng cao đã ảnh hưởng đến nền kinh tế Mỹ, tác động đến giá cả thực phẩm, quần áo và các nhu yếu phẩm hàng ngày khác. Spencer Platt/Getty Images

Việc lồng ghép thông điệp về chiến tranh và kinh tế này gợi nhớ đến lập luận của cựu tổng thống năm 2008, khi ông chỉ trích những cuộc chiến tranh "ngu ngốc" như ở Iraq và một nền kinh tế đã khiến người Mỹ "mua xe mà không đủ tiền lái, nợ thẻ tín dụng mà không đủ tiền trả, và học phí vượt quá khả năng chi trả".

Khi đó, ông đổ lỗi cho “nền chính trị đổ vỡ ở Washington” và “các chính sách thất bại” của một tổng thống đảng Cộng hòa (Bush). Để phù hợp với một thời điểm thậm chí còn khắc nghiệt hơn, thông điệp của ông ngày càng trở nên gay gắt hơn.

Nhưng còn một điều sâu xa hơn đang diễn ra. Những người chỉ trích Trump xem nhiệm kỳ tổng thống của ông như một phản ứng văn hóa chống lại nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của người da đen. Và nhiều chính sách của Trump về Iran, chăm sóc sức khỏe và các lĩnh vực khác dường như bắt nguồn từ sự khinh miệt của ông đối với người tiền nhiệm trong cuộc đời tổng thống.

Vì vậy, khi Obama nói với đám đông rằng “ở bất cứ đâu bạn đến, bạn đều cảm nhận được sự thay đổi đang diễn ra”, ông không chỉ đơn thuần đề cập đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ; ông đang khẳng định lại niềm tin mà bản sắc chính trị và di sản của ông dựa vào — rằng người dân Mỹ bình thường, khi đoàn kết lại, có thể cùng nhau tạo ra sự thay đổi chính trị từ dưới lên, chống lại quyền lực đã ăn sâu bám rễ.

Trump nhắm vào điểm yếu của Obama — nhưng cựu tổng thống lại có một lợi thế lớn.

Như thường lệ, Obama luôn hiện hữu trong tâm trí Trump suốt buổi mít tinh ủng hộ ứng cử viên Thượng viện đảng Cộng hòa đang gặp khó khăn Mike Collins ở Georgia .

Ông Trump đánh giá sức hút chính trị tương đối của họ dựa trên nhận định chủ quan của ông về quy mô đám đông. "Tôi thấy Barack Hussein Obama ở Michigan. Và nơi đó trống rỗng", ông nói, trong một đánh giá chủ quan về số người tham dự sự kiện của cựu tổng thống.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong một cuộc mít tinh vận động tranh cử giữa nhiệm kỳ tại Trung tâm Guardian vào ngày 24 tháng 10 năm 2026 ở Perry, Georgia. Ông Trump đang phát biểu tại một cuộc mít tinh ủng hộ ứng cử viên Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Georgia, Hạ nghị sĩ Mike Collins (R-GA), người đang cố gắng đánh bại Thượng nghị sĩ đương nhiệm Jon Ossoff (D-GA), và ứng cử viên Thống đốc đảng Cộng hòa Georgia, Rick Jackson. Alex Wong/Getty Images

Hai đối thủ này đã đấu khẩu từ xa về vấn đề Iran, với việc Obama nói rằng thỏa thuận của ông với Cộng hòa Hồi giáo nhằm đóng băng chương trình hạt nhân của nước này có nghĩa là ông không cần phải gây chiến, trong khi Trump tuyên bố đó là con đường dẫn đến việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tổng thống, với giọng nói khàn đặc vì chiến dịch tranh cử liên tục, đã công bố kế hoạch mới của nhà sản xuất ô tô Đức Audi về việc xây dựng một nhà máy mới để sản xuất xe SUV tại Macon, Georgia, mà ông cho biết sẽ sản xuất 200.000 xe mỗi năm và tạo ra 30.000 việc làm, khiến đám đông hò reo "Trump, Trump, Trump" náo nhiệt.

Bất chấp các cuộc thăm dò cho thấy đa số người Mỹ không tán thành cách ông Trump điều hành nền kinh tế , ông vẫn lập luận rằng mình đã làm cho đất nước thịnh vượng hơn, giảm nghèo, thúc đẩy sản xuất và thu hút hàng nghìn tỷ đô la đầu tư nước ngoài. “Hãy nhớ khi Barack Hussein Obama từng nói rằng sẽ không còn ngành sản xuất nữa?”, ông Trump hỏi đám đông, dường như ám chỉ đến nhận xét năm 2016 của tổng thống khi đó rằng ông cần một “cây đũa thần” để mang việc làm trở lại.

Trump đã khơi dậy điểm yếu trong di sản của Obama — điểm yếu đã thúc đẩy sự thăng tiến chính trị của chính ông — niềm tin vào năm 2016 của nhiều cử tri lao động cổ xanh truyền thống ủng hộ Đảng Dân chủ ở Vành đai Gỉ sét rằng họ không còn được coi trọng hay tôn trọng nữa.

Hai thập kỷ sau khi Obama nổi lên trên chính trường, và một thập kỷ sau khi Trump đe dọa mọi thứ mà Obama đại diện bằng chiến thắng bầu cử đầy bất ngờ của mình, hai đối thủ chính trị gay gắt này vẫn là những nhân vật chính trị nổi bật nhất trong đảng của họ.

Nhưng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ — có thể là một trong những trận chiến cuối cùng của họ — có thể bắt đầu trả lời một câu hỏi cho kỷ nguyên chính trị mới: Liệu đảng nào có thể tìm ra người kế nhiệm đủ khả năng nắm bắt hiệu quả tinh thần chính trị trong quý thứ hai của thế kỷ 21 hay không?

Nguồn: Obama and Trump wage one last battle for even more urgent stakes

https://www.cnn.com/2026/10/25/politics/obama-trump-midterm-election-campaign