5234 - Vì sao ngay cả làn sóng ủng hộ đảng Dân chủ cũng có thể không ngăn cản được Trump?

Astead Herndon

Tổng thống Donald Trump phát biểu trên sân khấu tại Trung tâm Hoạt động Sinh viên Butler-Vandalia trong một cuộc mít tinh tranh cử vào ngày 3 tháng 10 năm 2026, tại Vandalia, Ohio. | Roberto Schmidt/Getty Images

Chào mừng đến với chuyên mục "Thực tế là cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ". Mỗi tuần, tôi sẽ viết về hai điều: một ý tưởng hoặc xu hướng lớn mà tôi thấy đang hình thành trong các cuộc bầu cử sơ bộ năm 2026, và một điều tôi nghe được từ những người trực tiếp tham gia. Cùng bắt đầu nào.

Một ý tưởng lớn: Đảng Dân chủ có thể kìm hãm Trump đến mức nào?

Một điều khó truyền đạt về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới là, ở cấp liên bang, tác động có thể không như mong đợi, ít nhất là về việc làm chậm lại chương trình nghị sự của Tổng thống Donald Trump.

Hãy nghe tôi nói. Giả sử làn sóng xanh được dự đoán bởi hầu hết các cuộc thăm dò dư luận trở thành hiện thực vào ngày 3 tháng 11, và đảng Dân chủ giành được Hạ viện và thậm chí giành được đa số sít sao tại Thượng viện. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Liệu điều đó có ngăn cản Trump thực hiện chương trình nghị sự của mình? Liệu Nhà Trắng có điều chỉnh thông điệp của mình để đáp lại phản ứng dữ dội từ cử tri?

Bằng chứng cho thấy là không.

Vì phản ứng dữ dội là có thật, nên động cơ chính trị lại không có.

Để tôi giải thích: Các con số thực sự không mấy khả quan đối với Trump. Khảo sát của Pew cho thấy tỷ lệ ủng hộ của ông chỉ ở mức 30% trong cuộc thăm dò được thực hiện từ ngày 28 tháng 9 đến ngày 4 tháng 10, mức thấp nhất trong nhiệm kỳ thứ hai của ông, trong khi đảng Dân chủ dẫn trước 8 ghế trong cuộc bỏ phiếu chung cho Hạ viện. Reuters/Ipsos ghi nhận tỷ lệ ủng hộ của ông ở mức 32% vào đầu tháng 10. Tỷ lệ trung bình trong các cuộc thăm dò cao hơn một chút, khoảng 37% đến 39% tùy thuộc vào nguồn tổng hợp. Mức trung bình tháng 9 của Ballotpedia cho thấy đảng Dân chủ đạt 50% trong cuộc bỏ phiếu chung so với 43% của đảng Cộng hòa.

Nhưng tất cả những điều đó đều không lay chuyển được ông ta. Trump về cơ bản là vô liêm sỉ, không bị ràng buộc bởi các động lực chính trị truyền thống, và ngày càng mất kiểm soát trong nhiệm kỳ thứ hai. Ông ta đã phát động cuộc chiến với Iran mà thực tế là không ai muốn. Ông ta đang tiếp tục nỗ lực trục xuất hàng loạt người nhập cư bất hợp pháp ngay cả khi các đảng viên Cộng hòa kêu gọi ông ta từ bỏ nhiệm vụ này. Ông ta ngày càng mất lòng dân và ngày càng bị cuốn hút bởi các dự án phù phiếm ở Washington: phòng khiêu vũ của Nhà Trắng, việc chính phủ liên bang tiếp quản một sân golf ở DC, bất cứ điều gì đang diễn ra ở hồ phản chiếu.

Quan trọng hơn, ông ấy đã âm thầm chuẩn bị cho thời điểm phản ứng dữ dội này, cả về mặt pháp lý và chính trị. Nếu có một chủ đề xuyên suốt nhiệm kỳ thứ hai của Trump, ngoài những lời hứa trả thù, đó là tham vọng gia tăng quyền lực hành pháp đến mức ông ấy được miễn nhiễm khỏi hậu quả chính trị. Và các tòa án phần lớn đã ủng hộ ông ấy.

Hãy cùng xem lại đoạn băng ghi hình nào.

Di sản của Bộ Hiệu quả Chính phủ do Elon Musk thành lập không phải là tìm kiếm sự lãng phí, gian lận và lạm dụng, mà là khẳng định quyền lực tổng thống đối với bộ máy hành chính liên bang. Trump đã buộc các cơ quan độc lập phải tuân phục, sa thải các thành viên của Ủy ban Quan hệ Lao động Quốc gia và Ủy ban Thương mại Liên bang. Trong vụ Trump kiện Slaughter , Tòa án Tối cao đã đứng về phía ông với tỷ lệ 6-3, lật ngược tiền lệ Humphrey's Executor tồn tại 90 năm, vốn giới hạn thời điểm tổng thống có thể cách chức người đứng đầu các cơ quan. (Ngoại lệ đáng chú ý duy nhất: Tòa án đã từ chối, với tỷ lệ 5-4, cho phép ông cách chức Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Lisa Cook vào thời điểm hiện tại.)

Chính sách nhập cư của ông bao gồm việc liên bang hóa lực lượng Vệ binh Quốc gia cho các mục đích trong nước. Ông đã theo đuổi các hành động quân sự đơn phương phá vỡ tiền lệ, như các cuộc tấn công tàu thuyền ở vùng biển Caribbean nhằm vào những kẻ buôn lậu ma túy bị tình nghi. Và ông lại gây ra một cuộc chiến khác với Quốc hội đang hướng tới tòa án, khi đơn phương giữ lại khoảng 800 triệu đô la tiền đã được Quốc hội phê duyệt từ 11 chương trình hỗ trợ người tị nạn và người xin tị nạn, phát triển doanh nghiệp thiểu số, tư vấn nhà ở, và nhiều hơn nữa.

Nói rõ hơn, tôi không tin rằng xu hướng phản dân chủ này là ngẫu nhiên. Trump đã sử dụng một cách có hệ thống hai năm đầu tiên trở lại nắm quyền để gia tăng quyền lực của chức vụ tổng thống và tìm cách thực hiện chương trình nghị sự của mình mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội, như ông đã làm với nhiều loại thuế quan – mà ông cũng tuyên bố, một cách sai lầm, rằng ông có thể sử dụng để tự mình phê duyệt các khoản tiền hỗ trợ 5.000 đô la . Cơ sở cử tri MAGA của ông luôn tin rằng mục đích biện minh cho phương tiện, nhưng Nhà Trắng này đã tiến thêm một bước nữa, làm rõ rằng họ sẽ không bị ràng buộc bởi những điều phiền phức như luật liên bang, sự phân chia quyền lực và cơ chế kiểm soát và cân bằng. Cụ thể hơn, họ công khai ủng hộ lý thuyết "quyền hành pháp thống nhất" được đề xuất trong Dự án 2025, về bản chất, lập luận rằng tổng thống có toàn quyền kiểm soát nhánh hành pháp, bao gồm cả các cơ quan như FBI và Bộ Tư pháp, những cơ quan vốn truyền thống có một số quyền tự chủ nhất định.

Không tin tôi ư? Đây là lời phát biểu của Trump tại hội nghị Turning Point năm 2019: "Tôi có Điều II trong Hiến pháp, theo đó tôi có quyền làm bất cứ điều gì mình muốn với tư cách là tổng thống." Hoặc vào đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông: " Người nào cứu đất nước mình thì không vi phạm bất kỳ luật nào ."

Năm ngoái, Stephen Miller cũng đã nói thẳng điều mà mọi người vẫn giữ kín. Trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình News Central của CNN , ông đã sững người sau khi khẳng định rằng tổng thống có " quyền lực tuyệt đối ", nghĩa là quyền lực của Trump không thể bị xem xét lại và không thể bị chất vấn.

Và đây là một đoạn trích từ Dự án 2025, về cơ bản đã dự báo trước cuộc khủng hoảng hiến pháp hiện tại của chúng ta: Nhà Trắng của đảng Cộng hòa tiếp theo "phải nghiêm túc thực hiện nhiệm vụ bảo vệ quyền lực và đặc quyền của Tổng thống khỏi sự xâm phạm của Quốc hội, ngành tư pháp và các bộ phận hành chính của các bộ và cơ quan."

Đó có phải là cách mà nền dân chủ vận hành không?

Vậy điều đó có ý nghĩa gì đối với bầu cử giữa kỳ?

Tất nhiên, rất khó để dự đoán. Nhưng khi tôi nghe các đảng viên Dân chủ nói rằng đa số mới trong Quốc hội sẽ buộc Trump phải chịu trách nhiệm, tôi tự hỏi liệu họ có nên kèm theo một lời nhắc nhở thực tế về những lời hứa đó hay không.

Không có làn sóng xanh nào có thể vượt qua thực tế cấu trúc của việc phân chia lại khu vực bầu cử một cách bất công, điều đã làm giảm số lượng các khu vực bầu cử cạnh tranh và làm giảm động lực thỏa hiệp. Báo cáo Chính trị Cook cho thấy việc phân chia lại khu vực bầu cử giữa thập kỷ đã cắt giảm số lượng ghế Hạ viện cạnh tranh từ 87 xuống còn 77, có nghĩa là đảng Dân chủ hiện cần giành được 57 trong số 77 ghế đó để kiểm soát Hạ viện, tăng từ 59 trong số 87 ghế theo ranh giới cũ. Cook dự đoán đảng Cộng hòa sẽ giành được khoảng tám ghế từ việc phân chia lại, đảng Dân chủ hai ghế. David Wasserman của Cook đã lưu ý rằng chưa đến 5% người Mỹ sống trong các khu vực bầu cử sẽ thực sự quyết định quyền kiểm soát Hạ viện. Quyền kiểm soát Hạ viện vẫn đang trong tình trạng tranh chấp, nhưng phạm vi tranh cử hẹp hơn khiến việc thay đổi toàn diện trở nên khó khăn hơn nhiều.

Không làn sóng nào có thể vượt qua sự kiểm soát của phe bảo thủ đối với các tòa án, điều mà chỉ càng trở nên mạnh mẽ hơn trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump. Và quan trọng hơn hết, một làn sóng chẳng mấy ý nghĩa đối với một Nhà Trắng suy nghĩ theo lối tuyệt đối như vậy, và coi Quốc hội là một trở ngại cần phải vượt qua chứ không phải là một đối tượng cần hợp tác.

Trong một chính quyền điển hình, tất cả các điều kiện cho hai năm cuối nhiệm kỳ của Trump đều hướng đến việc giảm leo thang căng thẳng. Công chúng đã không còn ủng hộ các ưu tiên của chính quyền, ông sẽ không tranh cử vào năm 2028, và về mặt lý thuyết, đảng Cộng hòa sẽ tự do hơn trong việc vạch ra con đường riêng của mình.

Nhưng như Trump đã chứng minh hết lần này đến lần khác, không có gì đảm bảo những quy tắc đó sẽ áp dụng cho ông ta, hay cho phiên bản Đảng Cộng hòa hiện tại. Thậm chí, cuộc bầu cử sơ bộ tổng thống năm 2024 cho thấy rằng các đảng viên Cộng hòa có nhiều khả năng ủng hộ Trump hơn khi họ cảm thấy ông ta đang bị các đảng viên Dân chủ tự do nhắm mục tiêu.

Điều đó không có nghĩa là cuộc bầu cử giữa kỳ không quan trọng.

Hoàn toàn không phải vậy. Như chúng ta đã thảo luận trên chương trình America, Actually tuần trước, có những cuộc bầu cử cấp tiểu bang và địa phương quan trọng sẽ quyết định quyền tiếp cận chăm sóc sức khỏe, quyền phá thai và nhiều vấn đề khác của người dân Mỹ. Kết quả sẽ định hình cách mỗi đảng tiếp cận cuộc bầu cử năm 2028. Và một Hạ viện hoặc Thượng viện do đảng Dân chủ lãnh đạo chắc chắn có thể khiến cuộc sống của Trump khó khăn hơn, đặc biệt là thông qua các cuộc điều tra hoặc nỗ lực luận tội hoặc bằng cách ngăn chặn việc bổ nhiệm nội các và ứng cử viên thẩm phán.

Ông Trump sẽ chiến đấu đến cùng để biến Dự án 2025 thành hiện thực, và bất kể điều gì xảy ra vào tháng 11, hai năm đầu tiên chỉ là sự khởi đầu.

Nhưng câu hỏi tôi nhận được thường xuyên nhất khi đi công tác là: Liệu tháng Mười Một có ngăn chặn được chương trình nghị sự của Trump không? Về điều đó, tôi nghĩ điều quan trọng là phải giữ thái độ hoài nghi.

Về mặt chính trị, Trump khó có thể rút lui một cách êm đẹp và có khả năng sẽ tiếp tục chiếm trọn sự chú ý ngay cả khi đảng Cộng hòa bắt đầu cuộc bầu cử sơ bộ để tìm người thay thế ông. Quan trọng hơn, ông đã dành hai năm để thể hiện rõ ý đồ của mình, ưu tiên một nhánh hành pháp toàn năng có thể bất chấp bất kỳ ai can thiệp.

Giai đoạn cuối nhiệm kỳ tổng thống thường là thời kỳ yên tĩnh nhất, khi chính quyền tập trung vào việc hạn chế thiệt hại cho di sản của mình và thiết lập một quá trình chuyển giao quyền lực suôn sẻ. Với Trump, tôi dự đoán điều ngược lại. Ông ấy sẽ chiến đấu đến cùng để biến Dự án 2025 thành hiện thực, và bất kể điều gì xảy ra vào tháng 11, hai năm đầu tiên chỉ là sự khởi đầu.

Một điều tôi đang nghe được là...

Tuần này, chúng tôi đã trò chuyện với Estefanía Pinto Ruiz , phóng viên chuyên về dân chủ, nhập cư và cộng đồng nông thôn của Enlace Latino NC. Xét đến tầm quan trọng của cử tri gốc Latinh trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay, tôi muốn hỏi cô ấy về những bài viết mà cô ấy thực hiện về cộng đồng này ở Bắc Carolina, một bang chiến trường quan trọng.

Bạn đã đưa tin về việc cử tri gốc Latinh tiếp xúc với thông tin sai lệch về chính trị bằng tiếng Tây Ban Nha. Bạn đã học được gì về cách ngôn ngữ và các nền tảng định hình thông tin mà cử tri tiếp nhận?

Một bài học quan trọng mà tôi rút ra từ công việc phóng viên của mình là ngôn ngữ và các yếu tố liên quan đến truyền thông khác ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận và hiểu biết thông tin chính trị.

Một cuộc khảo sát do Marisa Abrajano, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học California San Diego thực hiện, cho thấy những người Mỹ Latinh nhận tin tức từ mạng xã hội tiếng Tây Ban Nha có khả năng tin vào những thông tin sai lệch về chính trị cao hơn 11 điểm phần trăm so với những người Mỹ Latinh nhận tin tức từ mạng xã hội tiếng Anh.

Tuy nhiên, một điểm khác biệt quan trọng là nghiên cứu chỉ tìm thấy mối tương quan chứ không phải mối liên hệ nhân quả giữa hai hành vi này. Việc đọc tin tức bằng tiếng Tây Ban Nha không có nghĩa là mọi người dễ bị tiếp xúc với thông tin sai lệch hơn.

Một điểm quan trọng khác cần lưu ý là vai trò của mạng xã hội và các trang video như WhatsApp và YouTube. Nhiều người trưởng thành gốc Latinh dựa vào các trang web này cùng với hoặc thay thế cho các nguồn thông tin truyền thông tiếng Tây Ban Nha để cập nhật tin tức chính trị. Tin tức họ nhận được trên WhatsApp từ gia đình và bạn bè có thể định hình quan điểm của họ về thông tin từ các nguồn khác.

Tòa soạn của chúng tôi đã yêu cầu độc giả chia sẻ những thông tin bầu cử mà họ chưa chắc chắn. Những câu hỏi hoặc tuyên bố nào đang được đưa ra, và chúng tiết lộ điều gì về sự bối rối mà cử tri đang gặp phải?

Nhiều người thường không chắc chắn về cơ chế bỏ phiếu cơ bản: họ nên bỏ phiếu ở đâu, lá phiếu của họ sẽ trông như thế nào, hoặc điều gì sẽ xảy ra nếu họ gặp sự cố tại điểm bỏ phiếu. Sự nhầm lẫn cũng thường xuất phát từ thông tin được chia sẻ bởi các nguồn chính thức. Ví dụ, chúng tôi đã đưa tin về những cử tri nhận được thư từ Hội đồng Bầu cử Tiểu bang yêu cầu họ xem lại thông tin đăng ký và lo lắng về điều đó ảnh hưởng đến quyền bầu cử của họ như thế nào. Chúng tôi cũng đã đưa tin về các cáo buộc thông tin sai lệch trong các chiến dịch đăng ký cử tri, bao gồm cả các trường hợp người vận động tranh cử bị giả danh là quan chức bầu cử.

Ngoài những câu chuyện đó, bạn đang nghe được điều gì ở địa phương về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ mà bạn cho rằng cuộc thảo luận chính trị quốc gia đang bỏ sót?

Đầu tiên, vấn đề hàng đầu là chi phí sinh hoạt: thực phẩm, tiền thuê nhà, tiền điện nước và tiền xăng. Việc thực thi luật nhập cư đứng thứ hai, nhưng cử tri cùng lúc lo lắng về cả hai vấn đề này, và họ không bỏ phiếu theo một khối thống nhất. Cả các nhóm bảo thủ và tiến bộ ở đây đều cho rằng cử tri đánh giá ứng cử viên dựa trên kết quả cụ thể, chứ không phải lòng trung thành với đảng.

Thứ hai, nhóm cử tri này còn trẻ, và sự trẻ trung đó thường bị nhầm lẫn với sự thờ ơ. Khoảng một phần ba cử tri gốc Latinh đủ điều kiện ở Bắc Carolina dưới 25 tuổi, và độ tuổi trung bình là 35, so với 48 của toàn bộ cử tri tiểu bang. Trong quá trình làm việc tại Enlace Latino NC, tôi thấy nhiều công dân thế hệ đầu tiên có cha mẹ tránh xa chính trường Mỹ vì những trải nghiệm về tham nhũng hoặc bạo lực ở quê hương họ. Emanuel Ramirez, 20 tuổi, sinh viên Đại học Bang Bắc Carolina, cho biết cha anh đã chạy trốn khỏi cuộc đảo chính quân sự ở Guatemala và mẹ anh vì bạo lực ở Colombia, và cha mẹ anh tránh xa chính trường Mỹ vì họ biết sự tham gia chính trị nguy hiểm như thế nào. Emanuel tự học quy trình và đăng ký trước khi bỏ phiếu từ năm 16 tuổi. Các nhóm cơ sở đang sử dụng phương pháp tiếp cận trực tiếp, thường bằng tiếng Tây Ban Nha pha lẫn tiếng Anh, để giúp việc bỏ phiếu bớt đáng sợ hơn đối với các gia đình lần đầu tiên tham gia.

Thứ ba, sự chú ý của quốc gia thường tập trung vào chính sách liên bang, nhưng các quyết định của tiểu bang và địa phương đang trực tiếp định hình cách thức tiến hành cuộc bầu cử này. Cử tri và những người ủng hộ cho chúng tôi biết rằng việc thay đổi các quy tắc có thể tạo ra những trở ngại thực sự, đặc biệt là đối với những cử tri lần đầu tiên đi bầu. Quận Wake đã thay thế điểm bỏ phiếu lâu năm tại Hội sinh viên Talley thuộc Đại học Bang Bắc Carolina bằng Trung tâm Dịch vụ Kinh doanh như một phần của kỷ lục 18 điểm bỏ phiếu sớm. Mặc dù các quan chức cho biết họ đã mở rộng quyền tiếp cận trên toàn quận, nhưng sinh viên lưu ý rằng số người bỏ phiếu sớm tại Talley vào năm 2020 và 2024 nhiều hơn rất nhiều so với điểm bỏ phiếu thay thế.

Trong khi đó, các hướng dẫn bầu cử của tiểu bang về việc xử lý phiếu bầu qua thư đã được thắt chặt: Phiếu bầu qua thư sẽ không được tính nếu phong bì bên trong không được niêm phong hoặc chữ ký không khớp, cùng với một số thay đổi khác. Ngoài ra, Hội đồng Bầu cử Tiểu bang đang gửi thư yêu cầu 1.599 cử tri đã đăng ký, được đánh dấu là có khả năng không phải công dân theo cơ sở dữ liệu liên bang, xác nhận quốc tịch của họ hoặc sẽ bị xóa khỏi danh sách cử tri. Mặc dù các quan chức làm rõ rằng người nhận thư vẫn có thể bỏ phiếu, nhưng các nhà phê bình lưu ý rằng cơ sở dữ liệu dễ xảy ra lỗi, và các nhà vận động lo ngại rằng các thông báo này có thể làm nản lòng những công dân đủ điều kiện ngay trước thời điểm bỏ phiếu sớm.

Nguồn: Why even a Democratic wave might not stop Trump

https://www.vox.com/politics/506401/midterms-actually-can-democrats-blue-wave-stop-trump