5379 - Vì sao một lãnh đạo cấp cao của đảng Dân chủ tại Hạ viện lại ủng hộ việc luận tội Trump và Hegseth?
Dân biểu Adam Smith, một đảng viên Dân chủ đến từ Washington, người đã phục vụ trong Hạ viện từ năm 1996, tại Điện Capitol Hoa Kỳ vào ngày 4 tháng 9 năm 2025. Ảnh: Tom Williams—CQ-Roll Call, Inc via Getty Images
Khi phóng viên TIME hỏi lãnh đạo phe Dân chủ tại Ủy ban Quân sự Hạ viện hồi tháng 5 về khả năng luận tội Tổng thống Donald Trump, ông đã từ chối đưa ra cam kết, cảnh báo rằng mọi vụ luận tội mà ông chứng kiến trong nhiều thập kỷ làm việc tại Quốc hội đều khiến người bị luận tội trở nên mạnh mẽ hơn về mặt chính trị. Năm tháng sau, Hạ nghị sĩ Adam Smith của Washington đã sẵn sàng chấp nhận rủi ro đó.
Trong bối cảnh đảng Dân chủ hy vọng giành lại quyền kiểm soát Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào thứ Ba, Smith cho biết ông hiện ủng hộ việc luận tội Trump và cũng có xu hướng ủng hộ các thủ tục chống lại Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth , điều này khiến ông trở thành một trong những thành viên cấp cao nhất của đảng Dân chủ ủng hộ hướng đi này.
"Trump đã trở nên vô cùng nguy hiểm. Ông ta hoàn toàn mất kiểm soát trong những lời nói và cách điều hành đất nước," Smith nói với TIME trong một cuộc phỏng vấn một tuần trước bầu cử. "Tôi nghĩ chúng ta phải cố gắng, ngay cả khi không thành công."
Sự ủng hộ của Smith đặc biệt quan trọng vì ông sẽ có cơ hội làm chủ tịch Ủy ban Quân sự nếu đảng Dân chủ giành chiến thắng tại Hạ viện, đưa ông vào vị trí trung tâm của các cuộc điều tra về cách Lầu Năm Góc xử lý cuộc chiến với Iran, cách tiếp cận của họ đối với Ukraine và các hoạt động quân sự ở Mỹ Latinh.
Lập trường của ông được đưa ra trong bối cảnh đảng Dân chủ đang chuẩn bị cho khả năng giành lại quyền lực tại Quốc hội nhưng lại chưa đạt được sự đồng thuận về mức độ quyết liệt cần thiết để đối đầu với Tổng thống. Các cuộc phỏng vấn với hơn hai chục thành viên đảng Dân chủ cho thấy đảng này phần lớn tin rằng Trump đã có những hành vi đáng bị luận tội, nhưng lại chia rẽ sâu sắc về việc liệu một nỗ lực khác nhằm phế truất ông ta có phải là cách sử dụng hiệu quả quyền lực của mình hay không. Hai lần luận tội trước đó của Trump đều kết thúc bằng việc Thượng viện tuyên bố trắng án, và ngay cả một chiến thắng của đảng Dân chủ trong tuần này cũng khó có thể đạt được đa số hai phần ba cần thiết để kết tội.
Ông Smith, người đã phục vụ trong Hạ viện từ năm 1996, trước đây từng lưu ý rằng ông là một trong số ít các thành viên Hạ viện đã tham dự ba phiên luận tội. "Mỗi lần người bị luận tội đều trở nên mạnh mẽ hơn sau khi bị luận tội so với trước đó," ông Smith nói với tạp chí TIME vào tháng 5, lập luận rằng đảng Dân chủ cần xem xét những gì một phiên luận tội khác có thể đạt được một cách thực tế thay vì theo đuổi nó chỉ để thể hiện sự sẵn sàng đối đầu với Trump. "Tôi muốn đảm bảo rằng nếu chúng ta đi theo con đường đó, nó sẽ giúp đánh bại Trump và hệ tư tưởng độc hại của ông ta," ông nói vào thời điểm đó.
Kể từ đó, ông nói, lập trường ngày càng hòa giải của Trump đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin, các quyết định liên quan đến việc Mỹ hỗ trợ Ukraine, và những phát ngôn công khai của ông đã thuyết phục ông rằng việc Tổng thống tiếp tục tại vị tiềm ẩn một mối nguy hiểm đặc biệt. "Vấn đề Ukraine chắc chắn đã có tác động sâu sắc," Smith nói. "Khi tôi thấy ông ấy ngày càng thân thiết với Putin và cắt giảm hỗ trợ cho Ukraine, ngày càng ủng hộ Putin hơn. Ý tôi là, đó là một phần lớn nguyên nhân." Ông cũng dẫn chứng những bài phát biểu ngày càng "mất kiểm soát" của Trump, bao gồm cả những nhận xét về giá xăng tăng cao trong bối cảnh chiến tranh ở Trung Đông.
Việc ông Smith sẵn sàng ủng hộ luận tội khiến ông mâu thuẫn với những đảng viên Dân chủ thận trọng hơn, những người muốn đảng ưu tiên giải quyết các vấn đề kinh tế đã chi phối chiến dịch tranh cử, đồng thời thiết lập hồ sơ điều tra có thể dẫn đến việc luận tội. Ông thừa nhận những trở ngại to lớn trong việc phế truất Trump nhưng lập luận rằng môi trường chính trị đã thay đổi kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống. "Tôi không nghĩ nó sẽ bị nhìn nhận tiêu cực hoặc mang tính đảng phái như hai nỗ lực trước đây, chỉ vì công chúng đang dần nhận ra trò lừa bịp mà Trump đã giăng ra," ông nói. "Các tội danh có thể bị luận tội đã rõ ràng từ lâu rồi."
Các nghị sĩ Dân chủ cấp cao khác tại Hạ viện lại không chắc chắn lắm về việc theo đuổi luận tội sẽ đạt được nhiều kết quả, ngay cả khi họ cùng chung đánh giá với ông Smith về hành vi của ông Trump. Nghị sĩ Jamie Raskin của Maryland, người đứng đầu nhóm quản lý Hạ viện trong phiên tòa luận tội thứ hai của ông Trump năm 2021, cho biết ông "hầu như không nghi ngờ gì việc tổng thống đã phạm nhiều tội danh có thể bị luận tội", viện dẫn những gì ông mô tả là hành động quân sự vi hiến và lạm dụng quyền chi tiêu của Quốc hội. Nhưng ông phân biệt giữa việc thiết lập căn cứ để luận tội và việc quyết định liệu một phiên tòa khác có phải là cách sử dụng tốt nhất thời gian và vốn chính trị của Quốc hội hay không.
"Vấn đề liệu ông ấy có phạm tội đáng bị luận tội hay không và việc chúng ta có tiến hành luận tội hay không là hai vấn đề khác nhau," Raskin nói với TIME.
Ông Trump bị luận tội vào năm 2019 vì các giao dịch với Ukraine và một lần nữa vào năm 2021 vì vai trò của ông trong vụ tấn công vào Điện Capitol ngày 6 tháng 1. Cả hai phiên tòa đều kết thúc bằng việc ông được tuyên bố trắng án, mặc dù bảy thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu kết tội ông trong phiên tòa thứ hai. Trong khi một số đảng viên Dân chủ coi những nỗ lực đó là cần thiết để thiết lập một hồ sơ lịch sử và hiến pháp, thì một cuộc luận tội khác có thể tiêu tốn nhiều tháng sự chú ý của Quốc hội, khích lệ những người ủng hộ ông Trump và khiến cử tri đặt câu hỏi về những gì đảng này đã đạt được với đa số mới của mình.
Thượng nghị sĩ Adam Schiff của California, người dẫn đầu bên công tố trong phiên tòa luận tội Trump đầu tiên, cho rằng đảng Dân chủ nên tránh đưa ra kết luận trước khi biết thành phần của Quốc hội khóa tới và những gì các cuộc điều tra có thể phát hiện ra. "Không thể phủ nhận rằng ông ấy đã có những hành vi rất có thể bị luận tội", Schiff nói với tạp chí TIME. "Câu hỏi đặt ra là, liệu điều đó có khả thi hay không?"
Schiff bác bỏ quan điểm cho rằng những nỗ lực luận tội trước đó đã củng cố vị thế chính trị của Trump, nhưng lập luận rằng đảng Dân chủ trước hết nên tập trung vào điều tra tham nhũng đã ảnh hưởng đến tài chính của người dân Mỹ. Ông nói: "Trọng tâm chính của chúng ta phải là những vụ tham nhũng đã làm tăng chi phí sinh hoạt cho người dân."
Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries cũng từ chối cam kết luận tội, nói rằng đảng Dân chủ "chưa khẳng định điều gì và cũng chưa loại trừ điều gì". Ông cho biết các cuộc điều tra sẽ giúp xác định liệu Hạ viện có theo đuổi hướng đi đó hay không.
Một số đảng viên Dân chủ đang nhắm đến các thành viên trong Nội閣 của Trump, đặc biệt là Hegseth, như những mục tiêu khả thi hơn, với lý do rằng những đảng viên Cộng hòa sẽ không bao giờ bỏ phiếu phế truất Tổng thống có thể sẵn sàng chống lại một bộ trưởng quốc phòng mà khả năng lãnh đạo của ông đã vấp phải sự chỉ trích từ chính nội bộ đảng của họ. "Có những đảng viên Cộng hòa ủng hộ việc luận tội Hegseth nhưng có thể không ủng hộ việc làm điều đó với Trump," Smith nói.
Bộ trưởng Quốc phòng đang phải đối mặt với sự giám sát ngày càng gay gắt về cách ông xử lý cuộc chiến tranh với Iran, việc cách chức các sĩ quan quân đội cấp cao và mối quan hệ giữa Lầu Năm Góc và Quốc hội. Một số đảng viên Cộng hòa đã công khai bày tỏ sự thất vọng về khả năng lãnh đạo của ông và việc Bộ Quốc phòng không cung cấp đủ thông tin về mục tiêu, chi phí và thời gian của cuộc chiến. Một nỗ lực luận tội ông đã bắt đầu hình thành tại Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát, mặc dù Trump đã bảo vệ Hegseth, gọi ông là một "chiến binh vĩ đại" và bác bỏ những nỗ lực của đảng Dân chủ nhằm cách chức ông.
Raskin cho rằng việc luận tội một bộ trưởng nội các sẽ ít có khả năng chiếm hết thời gian thảo luận của Quốc hội hoặc gây ra những lo ngại tương tự như việc lật ngược kết quả một cuộc bầu cử tổng thống. Ông nói: "Vấn đề các bộ trưởng nội các dễ giải quyết hơn một chút vì nó không nhất thiết chiếm hết thời gian và nguồn lực chính sách trong Quốc hội."
Tuy nhiên, việc luận tội ông Hegseth sẽ cần đa số phiếu tại Hạ viện, và việc bãi nhiệm ông vẫn cần hai phần ba số phiếu tại Thượng viện. Những đảng viên Cộng hòa chỉ trích hiệu quả công việc của ông không nhất thiết thể hiện sự sẵn lòng ủng hộ việc luận tội. Nhưng sự bất an ngày càng tăng về các quyết định quân sự của chính quyền, đặc biệt là cách thức tiến hành và chi phí của cuộc chiến với Iran, có thể mang lại cho đảng Dân chủ một cơ hội mà không có được với ông Trump.
Dân biểu Jason Crow của Colorado, một thành viên của Ủy ban Quân sự và từng là người quản lý phiên tòa luận tội Trump lần đầu tiên tại Hạ viện, cho biết các nhà lập pháp đã chuẩn bị cho các cuộc điều tra sâu rộng về Lầu Năm Góc bất kể kết quả bầu cử ra sao. Ông dẫn chứng việc cách chức các sĩ quan quân đội cấp cao, cáo buộc lạm dụng ngân sách quốc phòng, các mối đe dọa đối với NATO, khả năng rút quân khỏi châu Âu và cách chính quyền xử lý cuộc chiến tranh Iran là những lĩnh vực cần được xem xét kỹ lưỡng. Tuy nhiên, Crow không ủng hộ luận tội là phương án ưu tiên. "Luận tội chỉ là một trong những công cụ mà Quốc hội có," ông nói với tạp chí TIME.
"Nếu mục tiêu là loại bỏ Pete Hegseth khỏi Bộ Quốc phòng để ngăn chặn tham nhũng, dựng lên một số rào cản chống lại chính quyền liều lĩnh và khó kiểm soát này, và để bảo vệ đất nước trước hành vi ngày càng thất thường và nguy hiểm của Donald Trump, thì chúng ta phải xem xét Quốc hội sẽ như thế nào sau tháng 11", Crow nói. "Có lẽ luận tội là một phần của việc đó. Tôi sẽ không ngần ngại sử dụng biện pháp đó nếu đó là lựa chọn đúng đắn."
Nguồn: Why a Top House Democrat Now Supports Impeaching Trump and Hegseth
Nhận xét
Đăng nhận xét