5446 - Bầu cử giữa nhiệm kỳ đã kết thúc. Đã đến lúc bắt đầu những cuộc đối đầu về tài chính.

Josh Lipsky và Bart Piasecki


Giờ đây, cuộc chiến chính trị giữa nhiệm kỳ đã kết thúc, đã đến lúc bước vào những cuộc tranh luận về tài chính. Việc đảng Dân chủ chiếm đa số áp đảo ở cả hai viện Quốc hội đồng nghĩa với việc Washington sẽ sớm chuẩn bị cho những cuộc đối đầu về ngân sách và trần nợ công trong những tháng tới. Cả hai vấn đề này đều có tác động to lớn đến nền kinh tế Mỹ và toàn cầu, và nguy cơ bế tắc chính trị giữa các đảng phái khi chu kỳ bầu cử tổng thống đang đến gần có thể đe dọa uy tín tín dụng của Hoa Kỳ.

Đầu tiên là vấn đề trần nợ công. Giới hạn nợ công ban đầu được đưa ra vào năm 1917 và được tiếp nối bởi luật hiện hành năm 1939. Từ năm 1945, Quốc hội đã thay đổi trần nợ công 104 lần, với Tổng thống Ronald Reagan giữ kỷ lục 18 lần tăng nợ. Nhưng cuộc tranh luận sắp tới vào mùa hè này có thể khác biệt so với bất kỳ cuộc tranh luận nào khác.

Giới hạn nợ công theo luật định hiện tại là 41,1 nghìn tỷ đô la dự kiến ​​sẽ bị vượt quá trong nửa đầu năm tới. Điều đó có nghĩa là vào đầu mùa xuân, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent có thể bắt đầu thực hiện các “biện pháp đặc biệt” để điều chuyển tiền nhằm giúp chính phủ Mỹ tiếp tục trả nợ càng lâu càng tốt. Điều này sẽ tạo ra một cuộc chiến tài chính giữa đảng Dân chủ đang kiểm soát Quốc hội và Nhà Trắng của Tổng thống Donald Trump.

Tất cả những điều đó không có gì mới. Những cuộc đối đầu đã diễn ra hết lần này đến lần khác kể từ thời chính quyền Obama. Nhưng có hai điểm khác biệt: Thứ nhất, đảng Dân chủ có được sự ủng hộ mạnh mẽ và đa số áp đảo ở cả hai viện. Thứ hai, các nhà đầu tư toàn cầu đã bắt đầu nghi ngờ về độ tin cậy của nợ công Mỹ. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm đã vượt qua mốc quan trọng về mặt tâm lý là 5% vào tháng 9, và lịch sử các cuộc tranh chấp về trần nợ cho thấy ngay cả khi thế giới không lo ngại về nợ công Mỹ, sự bất ổn của Washington vẫn khiến lợi suất tăng lên.

Cho đến nay, thị trường trái phiếu vẫn chưa chắc chắn sẽ phản ứng như thế nào. Sau đợt giảm nhẹ ban đầu về lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm và 2 năm qua đêm, giá trái phiếu lại tăng trở lại, điều này có nghĩa là thị trường đang định giá cao rủi ro tài chính. Đồng đô la lại kể một câu chuyện khác. Thị trường tiền tệ đã quyết định bán khống đồng đô la so với các đồng tiền chính.

Với khoản nợ lên tới 40 nghìn tỷ đô la và con số này vẫn đang tăng lên, đây là thời điểm tồi tệ để tạo thêm lý do khiến thế giới nghi ngờ về tính bền vững tài chính của chính phủ Mỹ. Nhưng đó chính xác là hướng đi mà Washington có thể đang nhắm tới trong những tháng tới. Như chúng tôi đã viết trước đây, mọi chuyện không nhất thiết phải như vậy. Trên thực tế, Mỹ là nền kinh tế lớn duy nhất trên thế giới vận hành các giới hạn nợ như thế này.

Hầu hết các quốc gia đều gắn giới hạn nợ của mình với tăng trưởng kinh tế, thường là tỷ lệ nợ trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Chừng nào kinh tế còn tăng trưởng, giới hạn nợ sẽ tự động tăng lên, mang lại sự linh hoạt hơn nữa trong quản lý nợ. Vậy tại sao Mỹ lại kiên trì với cách thức gần như độc nhất vô nhị này để giới hạn nợ của mình? Điều đó giúp Quốc hội – và bất kỳ đảng nào kiểm soát Quốc hội – có nhiều quyền lực đàm phán hơn. Và Quốc hội không muốn từ bỏ quyền lực đó.  

Tuy nhiên, vẫn có một lối thoát, dù hẹp. Trong phiên họp cuối nhiệm kỳ sắp tới, Quốc hội có thể gia hạn trần nợ và gác lại vấn đề này để Quốc hội mới tiếp tục thảo luận. Thị trường chắc chắn sẽ thở phào nhẹ nhõm. Nhưng phiên họp cuối nhiệm kỳ đó còn phải giải quyết hàng tá vấn đề khác, bao gồm việc phê chuẩn các nhà lãnh đạo và tiếp tục cấp ngân sách cho chính phủ, vốn sẽ hết tiền vào ngày 11 tháng 12.

Việc không trả được nợ của Hoa Kỳ chưa từng xảy ra. Nhưng việc cấp ngân sách cho chính phủ liên bang—như chúng ta đã thấy năm ngoái với việc chính phủ đóng cửa một phần kéo dài 76 ngày—thường là vấn đề mà cả hai đảng đều sẵn sàng ít nhất là tạm thời vượt qua ngưỡng đó. Phiên họp cuối nhiệm kỳ sẽ là bài kiểm tra đầu tiên. Đa số đảng Cộng hòa sắp mãn nhiệm có thể thông qua một nghị quyết tiếp tục ngắn hạn để gia hạn ngân sách chính phủ sang năm mới, hoặc họ có thể cố gắng chốt chi tiêu cho phần còn lại của năm tài chính, mặc dù bất kỳ gói chi tiêu nào cũng sẽ cần phiếu bầu của đảng Dân chủ tại Thượng viện.

Ngay cả khi điều đó xảy ra, một cuộc tranh chấp ngân sách gần như chắc chắn sẽ diễn ra vào cuối năm 2027. Tất nhiên, các ưu tiên chi tiêu của đảng Cộng hòa hoàn toàn khác với những gì mà Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát mới muốn – bao gồm cả việc thực thi luật nhập cư, chương trình Medicaid, Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp lý, chi tiêu quốc phòng, và nhiều hơn nữa. Một thỏa hiệp lưỡng đảng có thể khả thi trong phiên họp cuối nhiệm kỳ với một gói chi tiêu hỗn hợp tài trợ cho một số cơ quan được chọn trong cả năm tài chính, nhưng các cơ quan khác lại có thời hạn ngắn hơn để tạo ra một cuộc tranh chấp sát nút về các cơ quan cụ thể trong năm mới. Tuy nhiên, với quy mô của làn sóng bầu cử, đừng mong đợi các lãnh đạo đảng Dân chủ sẽ nhượng bộ nhiều trước khi đa số mới của họ nhậm chức.

Dù Quốc hội lựa chọn con đường nào trong giai đoạn chuyển giao quyền lực, một cuộc đối đầu giữa Quốc hội mới và Nhà Trắng dường như là điều không thể tránh khỏi—đặc biệt khi chu kỳ bầu cử tổng thống đang nóng lên. Nếu thỏa hiệp cuối cùng dẫn đến việc chi tiêu nhiều hơn nhưng không tăng thu ngân sách hoặc giảm chi tiêu, thâm hụt ngân sách sẽ gia tăng và thị trường trái phiếu sẽ phản ứng tiêu cực—và Hoa Kỳ sẽ sớm chạm đến giới hạn nợ công. 

Washington vốn quen với những cuộc tranh chấp về tài chính—nhưng chu kỳ sắp tới có thể khác biệt so với bất kỳ chu kỳ nào trong lịch sử gần đây. Toàn bộ nền kinh tế toàn cầu sẽ cảm nhận được tác động.

Josh Lipsky là chủ nhiệm bộ môn kinh tế quốc tế và giám đốc cấp cao của Trung tâm Kinh tế Địa lý tại Hội đồng Đại Tây Dương.
Bart Piasecki  là phó giám đốc tại Trung tâm Kinh tế Địa lý của Hội đồng Đại Tây Dương.
Nguồn: The midterms are done. Time for the fiscal clashes to begin.

https://www.atlanticcouncil.org/blogs/econographics/the-midterms-are-done-time-for-the-fiscal-clashes-to-begin/

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

4277 - Ông Nguyễn Tất Trung qua đời

4842 - Tại “Cây số 55”, thế hệ Gen Z Việt Nam đòi hỏi những người có đặc quyền phải chịu trách nhiệm

2945 - Chi tiết 'Chiến dịch Mạng nhện' của Ukraine nhằm vào máy bay ném bom của Nga