5375 - Đảng Cộng hòa tại Hạ viện ngăn chặn việc luận tội Hegseth, nhưng đảng Dân chủ có thể khôi phục nỗ lực này vào tháng Giêng.

Nik Popli Biên tập viên

ôm thứ Ba, Hạ viện do đảng Cộng hòa lãnh đạo đã bác bỏ sát nút đề xuất luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth về các hành động quân sự trái phép ở Iran, Venezuela và Yemen, bảo vệ một trong những đồng minh thân cận nhất của Tổng thống Donald Trump khỏi sự trừng phạt ngay lập tức nhưng lại tạo tiền đề cho một cuộc đối đầu mới khi đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Quốc hội vào tháng Giêng.

Hạ viện đã bỏ phiếu với tỷ lệ 211-204 để bác bỏ nghị quyết do Dân biểu Thomas Massie của Kentucky, một đảng viên Cộng hòa thường xuyên mâu thuẫn với Trump, đệ trình, nhằm ngăn cản các nhà lập pháp xem xét tám điều khoản luận tội cáo buộc Hegseth vi phạm Hiến pháp, tiến hành các hoạt động quân sự trái phép và lạm dụng quyền lực chức vụ của mình.

Cuộc bỏ phiếu mang lại sự tạm thời cứu vãn cho Hegseth, người đang phải đối mặt với những lời chỉ trích ngày càng tăng về cách chính quyền điều hành cuộc chiến tranh Iran, và chứng tỏ Trump vẫn nắm giữ quyền lực đối với các nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội bất chấp những thất bại nặng nề của đảng này trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tuần trước. Nhưng nó có thể chỉ làm trì hoãn một cuộc đối đầu chính trị về tương lai của Bộ trưởng Quốc phòng. Đảng Dân chủ, những người đã giành quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội trong cuộc bầu cử, sẽ có cơ hội khôi phục nỗ lực luận tội khi Quốc hội mới nhóm họp vào ngày 3 tháng 1, có khả năng biến Hegseth trở thành thành viên Nội các thứ ba trong lịch sử nước Mỹ bị luận tội.

Với đa số đảng Dân chủ tại Hạ viện, các điều khoản luận tội sẽ có cơ hội được thông qua cao hơn đáng kể. Không giống như việc kết tội tại Thượng viện, vốn yêu cầu sự ủng hộ của đa số hai phần ba, việc luận tội tại Hạ viện chỉ cần đa số đơn giản. Do đó, đảng Dân chủ có thể thông qua các điều khoản mà không cần sự ủng hộ của đảng Cộng hòa nếu đủ số thành viên của họ ủng hộ nỗ lực này.

Một cuộc bỏ phiếu như vậy sẽ biến Hegseth trở thành vị bộ trưởng nội các thứ ba trong lịch sử nước Mỹ bị luận tội, sau William Belknap, Bộ trưởng Chiến tranh dưới thời Tổng thống Ulysses S. Grant năm 1876, và Alejandro Mayorkas, Bộ trưởng An ninh Nội địa dưới thời Tổng thống Joe Biden năm 2024. Điều này cũng làm dấy lên khả năng một phiên tòa Thượng viện sẽ diễn ra ngay sau khi đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Thượng viện,  buộc các nhà lập pháp của cả hai đảng phải đối mặt với các cáo buộc về hành vi quân sự bất hợp pháp vào thời điểm cuộc chiến tranh Iran đang trở thành một gánh nặng chính trị lớn đối với Nhà Trắng.

Nỗ lực luận tội hiện tại do Massie dẫn đầu, người đã thua trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa năm nay trước một ứng cử viên được Trump ủng hộ. Massie đã đệ trình tám điều khoản luận tội vào thứ Hai, lập luận rằng Hegseth đã nhiều lần vượt quá thẩm quyền pháp lý của mình trong việc chỉ đạo các hoạt động quân sự và coi thường các hạn chế của Quốc hội về việc sử dụng vũ lực. "Chúng tôi không truy tố ông ấy vì làm việc kém hiệu quả," Massie nói hôm thứ Hai. "Lập luận ở đây là ông ấy đã vi phạm pháp luật và vi phạm Hiến pháp."

Ông Hegseth đã bác bỏ các cáo buộc là có động cơ chính trị và khẳng định ông không có ý định từ chức. Tại một cuộc họp báo sáng thứ Ba, ông đã bác bỏ nỗ lực luận tội là hành động của một “nghị sĩ bất mãn và thất bại”. Người phát ngôn của ông, Sean Parnell, cho biết Lầu Năm Góc đã hành động hợp pháp và ông Hegseth dự định sẽ tiếp tục tại chức cho đến hết nhiệm kỳ của ông Trump.

Ông Trump vẫn kiên định ủng hộ Bộ trưởng Quốc phòng của mình, ngay cả khi cuộc chiến tranh đã làm dấy lên sự bất mãn trong công chúng và làm sâu sắc thêm sự chia rẽ trong đảng của ông. Khi được hỏi liệu ông có tiếp tục ủng hộ Hegseth nếu Hạ viện luận tội ông ấy hay không, tổng thống trả lời: "Vâng, tôi sẽ vẫn ủng hộ ông ấy." Trong một bài đăng trên mạng xã hội tối thứ Hai, ông kêu gọi các nhà lập pháp bảo vệ Hegseth: "Quốc hội, hãy đứng lên bảo vệ Pete!!!"

Mặc dù cuộc bỏ phiếu hôm thứ Ba đã thất bại, nhưng bối cảnh chính trị xung quanh nỗ lực này dự kiến ​​sẽ thay đổi đáng kể. Trong năm mới, đảng Dân chủ sẽ có quyền định hướng chương trình nghị sự của Hạ viện, tiến hành điều tra và đưa các nghị quyết luận tội ra thảo luận mà không cần dựa vào sự phản đối của đảng Cộng hòa để vượt qua các trở ngại về thủ tục.

Tám điều khoản do Massie đề xuất bao gồm một số quyết định quân sự gây tranh cãi nhất của chính quyền, từ cuộc chiến ở Iran đến các hoạt động ở Venezuela và các cuộc tấn công nhằm vào những kẻ buôn bán ma túy bị tình nghi ở vùng biển Caribe và Thái Bình Dương.

Ba cáo buộc tập trung vào Iran, buộc tội Hegseth đã giúp khởi xướng cuộc xung đột mà không có sự cho phép của Quốc hội, tiếp tục các hoạt động quân sự bất chấp yêu cầu của Quốc hội về việc chấm dứt chiến tranh hoặc xin phê duyệt, và vi phạm thời hạn theo luật định về việc rút quân Mỹ khỏi các hành động thù địch trái phép.

Các cáo buộc viện dẫn Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh năm 1973, đạo luật giới hạn khả năng của tổng thống trong việc tiến hành các hoạt động quân sự kéo dài mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Chính quyền Trump khẳng định rằng tổng thống có thẩm quyền theo hiến pháp với tư cách là tổng tư lệnh để chỉ đạo chiến dịch, một lập trường đã khiến Nhà Trắng mâu thuẫn với các nhà lập pháp, những người cho rằng Quốc hội đã bị gạt ra ngoài lề một cách bất hợp pháp.

Các bài báo khác cáo buộc Hegseth giám sát các cuộc tấn công bất hợp pháp nhằm vào các tàu bị nghi ngờ chở ma túy, không bảo vệ đầy đủ dân thường trong các chiến dịch quân sự và chỉ đạo chiến dịch hồi tháng Giêng bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và vợ ông, điều mà Massie cho rằng cấu thành một hành động chiến tranh. Một bài báo khác đặt câu hỏi về chiến dịch năm 2025 của chính quyền chống lại lực lượng Houthi ở Yemen, vốn bị xem xét kỹ lưỡng sau khi các quan chức cấp cao thảo luận về các cuộc tấn công theo kế hoạch trong một nhóm trò chuyện trên Signal mà vô tình có cả một nhà báo tham gia.

Một cáo buộc khác buộc tội Hegseth trả đũa Thượng nghị sĩ Mark Kelly, một đảng viên Dân chủ bang Arizona và là cựu thuyền trưởng Hải quân, sau khi Kelly tham gia một video nhắc nhở các quân nhân rằng họ không có nghĩa vụ phải tuân theo những mệnh lệnh bất hợp pháp. Hegseth đã khiển trách Kelly và khởi xướng các thủ tục kỷ luật đe dọa đến cấp bậc quân đội và lương hưu của ông. Một thẩm phán liên bang sau đó đã ngăn chặn hình phạt này, mặc dù Bộ Tư pháp đã kháng cáo.

Nhìn chung, các bài báo này nhằm mục đích thiết lập một mô hình các hành vi sai trái bị cáo buộc trải dài vượt ra ngoài cuộc chiến tranh Iran, thách thức cách giải thích rộng rãi của chính quyền về quyền hành pháp và sự sẵn sàng sử dụng lực lượng quân sự mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội.

Hegseth và các đồng minh của ông đã mô tả những cáo buộc này như một cuộc tấn công vào các chiến dịch quân sự thành công. Phát biểu hôm thứ Hai, Hegseth cho rằng việc tìm cách phế truất ông vì cuộc chiến tranh Iran, các cuộc tấn công nhằm vào những kẻ buôn bán ma túy bị tình nghi và việc bắt giữ Maduro chẳng khác nào "chỉ trích binh lính và những gì họ đã đạt được".

Hôm Chủ nhật, ông Trump đưa ra lời bào chữa tương tự, nói rằng Hegseth "có tội ở hai việc, về cơ bản là thắng hai cuộc chiến."

Trong khi một số thành viên cốt lõi của đảng đang thúc đẩy việc luận tội Trump, một số đảng viên Dân chủ cấp cao đã nói với TIME rằng việc nhắm mục tiêu vào Bộ trưởng Quốc phòng sẽ mang lại cho Quốc hội một phương tiện khả thi hơn để thách thức cách điều hành chiến tranh của chính quyền. "Có những đảng viên Cộng hòa ủng hộ việc luận tội Hegseth nhưng có thể không ủng hộ việc làm điều đó với Trump", Dân biểu Adam Smith của Washington, người đang được xem xét để chủ trì Ủy ban Quân sự Hạ viện, cho biết. 

Đảng Dân chủ cũng không loại trừ khả năng luận tội các thành viên khác trong nội các của Trump, bao gồm cả Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr. “Việc luận tội Pete Hegseth hay Robert F. Kennedy Jr. hoặc bất kỳ ai trong nội các đều đặt ra những cân nhắc chính trị hoàn toàn khác so với việc luận tội tổng thống”, Dân biểu Jamie Raskin của Maryland, một người quản lý quá trình luận tội trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump và đang có khả năng trở thành chủ tịch Ủy ban Tư pháp, cho biết. 

Nguồn: House Republicans Block Hegseth Impeachment, but Democrats Could Revive Effort in January

https://time.com/article/2026/11/10/hegseth-impeachment-procedural-vote-house/