5365 - Đảng Dân chủ đã giành chiến thắng lớn như thế nào, và tại sao năm 2028 vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ.
Elaine Kamarck và William A. Galston
- Chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 không phải do cử tri đảng Cộng hòa chuyển phe mà chủ yếu là do những cử tri Cộng hòa bất mãn ở nhà trong khi những cử tri Dân chủ đầy nhiệt huyết lại đi bỏ phiếu.
- Cử tri quay lưng lại với đảng Cộng hòa vì tỷ lệ ủng hộ thấp của ông Trump, giá cả tăng cao do thuế quan và chiến tranh với Iran, việc thực thi luật nhập cư quá hà khắc và những lo ngại ngày càng tăng về tham nhũng.
- Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ không nói lên nhiều điều về việc ai sẽ thắng cử năm 2028, vì kết quả các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ trước đây không dự đoán chính xác cuộc đua tổng thống tiếp theo, và cả phe cấp tiến lẫn phe ôn hòa đều thắng cử năm 2026, khiến cho việc xác định loại đảng viên Dân chủ nào có khả năng đắc cử cao nhất vẫn còn bỏ ngỏ.
Giới thiệu
Dù vẫn còn một số phiếu chưa được kiểm đếm, nhưng rõ ràng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 là một chiến thắng lịch sử đối với đảng Dân chủ và là một cuộc trưng cầu dân ý đầy sức nặng nề đối với Tổng thống Donald Trump và đảng của ông. Đảng Dân chủ đã tiến sâu vào những thành trì lâu năm của đảng Cộng hòa để giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện. Trong khi kết quả các cuộc đua vào Thượng viện ở Alaska và Mississippi vẫn chưa được xác định, đảng Dân chủ đã giành được ít nhất bảy ghế Thượng viện . Cử tri đã đưa đảng Dân chủ vào Thượng viện ở Texas và Nam Carolina lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, và ở Kansas, lần đầu tiên kể từ năm 1932. Đảng Dân chủ đã đạt được những thắng lợi trên khắp vùng Trung Tây nông nghiệp, nơi bị ảnh hưởng nặng nề bởi các chính sách của Tổng thống Trump. Troy Jackson của Maine đã khiến Thượng nghị sĩ Susan Collins (đảng Cộng hòa - Maine) phải nghỉ hưu sau 30 năm tại chức. Tại Hạ viện, đảng Dân chủ đã giành chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu phổ thông toàn quốc với cách biệt 13 điểm và sẽ kết thúc với đa số lớn hơn bất kỳ ai dự đoán. Trong cuộc tranh cử chức Thống đốc bang Texas, Gina Hinojosa đã đánh bại Thống đốc đảng Cộng hòa Greg Abbott, người đã giữ chức ba nhiệm kỳ, đưa một người thuộc đảng Dân chủ vào dinh thự Thống đốc lần đầu tiên kể từ năm 1995. Tại Georgia, cựu Thị trưởng Atlanta Keisha Lance Bottoms trở thành nữ Thống đốc da đen đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, trong khi Abdul El-Sayed của Michigan trở thành thượng nghị sĩ Hồi giáo đầu tiên.
Các yếu tố chính đằng sau làn sóng xanh
Tỷ lệ tham gia
Tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử giữa nhiệm kỳ luôn thấp hơn so với bầu cử tổng thống, nhưng đảng chiến thắng trong bầu cử giữa nhiệm kỳ lại có mức giảm phiếu bầu ít nhất so với cuộc bầu cử tổng thống trước đó. Trong suốt năm 2026, đảng Dân chủ dẫn trước đáng kể trong các cuộc thăm dò dư luận về khả năng đi bầu, và số phiếu thực tế phản ánh lợi thế này. Khi mùa bầu cử diễn ra, kỳ vọng về tỷ lệ cử tri tham gia cao ngày càng tăng. Tính đến cuối tháng 10, tổng số phiếu bầu sớm đã vượt qua con số của năm 2018 và 2022. Mức cao nhất mọi thời đại trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ thế kỷ 21 là năm 2018 (53,4%), khi đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Hạ viện, và năm 2022 (52,2%) khi đảng Cộng hòa nắm quyền kiểm soát Hạ viện.
Mặc dù số liệu về tỷ lệ cử tri đi bầu trên toàn quốc chưa được công bố, nhưng kết quả từ ba bang lớn thuộc đảng Cộng hòa cho thấy những dấu hiệu đáng chú ý. So với cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, số phiếu bầu cho Thống đốc đảng Cộng hòa Greg Abbott của Texas giảm 30% so với tổng số phiếu của Tổng thống Trump, trong khi đối thủ của ông, ứng cử viên đảng Dân chủ Gina Hinojosa, lại vượt qua Kamala Harris 8%. Ứng cử viên đảng Cộng hòa Byron Donalds kém Trump 32%, trong khi ứng cử viên đảng Dân chủ David Jolly về đích sau Harris 14%. Và ở Ohio, ứng cử viên đảng Dân chủ Amy Action nhận được ít hơn Harris 5% số phiếu, trong khi tổng số phiếu của Vivek Ramaswamy kém Trump 36% . Trong khi đó, chỉ có 6% đảng viên Cộng hòa chuyển sang ủng hộ đảng Dân chủ trong các cuộc đua vào Hạ viện. Những đảng viên Cộng hòa bất mãn đã không từ bỏ đảng của họ vào năm 2026; họ ở nhà, mở đường cho các ứng cử viên đảng Dân chủ đầy nhiệt huyết giành được những thắng lợi lớn.
Nhân khẩu học và địa lý
Năm 2024, Donald Trump đạt được những bước tiến lịch sử trong số cử tri gốc Tây Ban Nha, cử tri da đen (đặc biệt là nam giới), cử tri độc lập và thanh niên, khiến các nhà bình luận suy đoán về sự tái định hướng ủng hộ đảng Cộng hòa thành một đảng đa sắc tộc của tầng lớp lao động. Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể sẽ chấm dứt cuộc tranh luận này. Năm 2024 , Tổng thống Trump nhận được 48% phiếu bầu của cử tri gốc Tây Ban Nha (tăng từ 36% năm 2020), 15% phiếu bầu của cử tri da đen (tăng từ 8%), 48% phiếu bầu của cử tri độc lập (tăng từ 43%) và 39% phiếu bầu của thanh niên (tăng từ 35%). Ngược lại, trong cuộc bầu cử toàn quốc cho Hạ viện năm nay, các ứng cử viên đảng Cộng hòa chỉ nhận được 29% phiếu bầu của cử tri gốc Tây Ban Nha, 8% phiếu bầu của cử tri da đen, 38% phiếu bầu của cử tri độc lập và 28% phiếu bầu của thanh niên.
Sự sụt giảm đáng kể số phiếu bầu của người da đen dành cho đảng Cộng hòa là do hai thay đổi lớn ảnh hưởng đến nhóm cử tri này. Thứ nhất là phán quyết Callais của Tòa án Tối cao , làm suy yếu đáng kể Đạo luật Quyền Bầu cử, và thứ hai, có liên quan đến điều thứ nhất, là việc phân chia lại khu vực bầu cử do đảng Cộng hòa dẫn đầu vào giữa thập kỷ, xóa bỏ nhiều khu vực bầu cử trước đây có đa số cử tri thiểu số là người Mỹ gốc Phi. Tờ Politico dự đoán điều này sẽ dẫn đến tỷ lệ cử tri đi bầu cao hơn và gọi đó là " phản ứng dữ dội của người da đen ".
Cũng có những dấu hiệu cho thấy sự suy giảm trong cơ sở cử tri cốt lõi của đảng Cộng hòa - những cử tri da trắng không có bằng đại học. Năm 2024 , Trump nhận được 64% phiếu bầu của họ. Năm nay, đảng Cộng hòa chỉ giành được 60% .
Những thay đổi trong phiếu bầu của cử tri gốc Latinh đã tác động đáng kể đến các cuộc đua quan trọng vào Hạ viện và Thượng viện. Chiến thắng lịch sử của Talarico ở Texas được thúc đẩy bởi các quận có đa số cử tri gốc Latinh ở Nam Texas. Trên toàn quốc, tại các khu vực bầu cử Hạ viện có mật độ cử tri gốc Latinh cao nhất, đảng Dân chủ đã giành được 30 ghế , tăng thêm 12 ghế, trong khi kết quả của hai cuộc tranh cử vẫn chưa hoàn tất. 2 Đảng Dân chủ cũng giành được thêm ghế ở các khu vực nông thôn. Trong số 20 khu vực bầu cử Hạ viện nông thôn có tính chất tranh chấp, đảng Dân chủ đã giành thêm ít nhất 7 ghế, với một cuộc tranh cử vẫn chưa ngã ngũ.
Phân chia lại khu vực bầu cử giữa thập kỷ
Mùa hè năm 2025, Texas đã phá vỡ truyền thống, vạch ra lại ranh giới các khu vực bầu cử quốc hội giữa thập kỷ và khởi xướng một loạt các nỗ lực phân chia lại khu vực bầu cử trên khắp cả nước. Nhưng hiệu quả của chiến lược này đã không đạt được như kỳ vọng của đảng Cộng hòa.
Việc phân chia lại khu vực bầu cử do đảng Cộng hòa dẫn đầu ở Florida và Texas dựa trên giả định rằng phiếu bầu của cử tri gốc Tây Ban Nha năm nay sẽ phản ánh những thắng lợi của đảng Cộng hòa vào năm 2024, điều mà thực tế đã không xảy ra, dẫn đến kết quả đáng thất vọng cho đảng Cộng hòa. Tại Texas , đảng Cộng hòa chỉ giành được một trong số các ghế mà họ nhắm đến—ghế trống tại khu vực bầu cử Quốc hội thứ 32 , nơi Jace Yarbrough đã giành được—trong khi bốn ghế còn lại vẫn thuộc về đảng Dân chủ. Tại Florida , đảng Cộng hòa hy vọng sẽ giành được bốn ghế bằng cách vẽ lại ranh giới, nhưng đảng Dân chủ đã giữ được ba trong số đó. Ghế thứ tư (khu vực bầu cử Quốc hội thứ 9 của Florida) vẫn chưa được xác định người thắng cuộc, với đương kim nghị sĩ đảng Dân chủ Darren Soto đang dẫn đầu tính đến thời điểm viết bài này. Trong số 19 ghế được tờ New York Times xác định là bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi việc phân chia lại khu vực bầu cử, đảng Dân chủ thực tế đã giành thêm được ba ghế.
Pennsylvania
Trong những chu kỳ bầu cử gần đây, Pennsylvania nổi lên như một bang dao động lớn nhất và là hình ảnh thu nhỏ của cả nước. Mặc dù bang này không có cuộc đua vào Thượng viện năm nay, nhưng đã có một số diễn biến đáng chú ý. Không chỉ Thống đốc Josh Shapiro tái đắc cử với chiến thắng áp đảo 22 điểm, giành được 60% phiếu phổ thông, mà đảng Dân chủ còn giành được cả bốn khu vực bầu cử Hạ viện có tính chất dao động và giành được đa số tại Thượng viện bang, đồng thời mở rộng đa số của mình tại Hạ viện.
Các ứng cử viên xã hội chủ nghĩa dân chủ
Bắt đầu từ cuộc bầu cử Thị trưởng Zohran Mamdani năm 2025 tại thành phố New York, và tiếp tục với sự nổi lên của Abdul El-Sayed với tư cách là ứng cử viên của Đảng Dân chủ cho chức Thượng nghị sĩ tại Michigan năm 2026, sự chú ý đã chuyển sang Đảng Xã hội Dân chủ Hoa Kỳ (DSA). Đảng Cộng hòa hân hoan khi công khai cương lĩnh của DSA và tìm cách miêu tả Đảng Dân chủ là những người cộng sản lạc hậu . Một số đảng viên Dân chủ đáp trả bằng cách khẳng định lại rằng họ thực chất là những nhà tư bản.
Đầu năm nay, Kamarck và các đồng tác giả đã xác định tất cả các ứng cử viên quốc hội được DSA ủng hộ hoặc đề cử. Những người này bao gồm cả những người được tổ chức quốc gia hoặc các chi nhánh cấp tiểu bang và địa phương ủng hộ hoặc đề cử. Tổng cộng, 16 ứng cử viên của DSA đã thắng vòng bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ. Chín trong số các ứng cử viên này đến từ California; số còn lại đến từ các tiểu bang khác. Bốn người là đương nhiệm. 4
Chỉ có hai ứng cử viên đến từ các khu vực bầu cử của đảng Cộng hòa—Tessa Lynn Hodge từ khu vực bầu cử số 23 của California, có điểm PVI là R+9, và Justin Pearson của khu vực bầu cử số 9 của Tennessee, cũng có điểm PVI là R+9. Hodge đang bị dẫn trước trong khu vực bầu cử của mình, nhưng kết quả vẫn chưa được công bố. Pearson cuối cùng đã thua nhưng chỉ với cách biệt 1 điểm. Các ứng cử viên DSA còn lại đến từ các khu vực bầu cử quốc hội vững chắc của đảng Dân chủ với điểm PVI trung bình là D+22. Trường hợp ngoại lệ là Randy Villegas, người có khu vực bầu cử (khu vực bầu cử số 22 của California) có điểm PVI là D+1. Villegas đã thắng. Trong số các ứng cử viên của DSA, bốn người là đương nhiệm và sẽ tái đắc cử vào Quốc hội. Một ứng cử viên khác là William Lawrence, ứng cử viên của đảng Dân chủ cho khu vực bầu cử số 7 của Michigan, người đã rời DSA vào mùa hè năm 2026 nhưng cho đến lúc đó vẫn là một thành viên tích cực. Khu vực bầu cử đó có điểm PVI là 0—có nghĩa là tỷ lệ ủng hộ và phản đối ngang nhau. Lawrence đã thắng ở khu vực bầu cử của mình, chuyển từ đảng Cộng hòa sang đảng Dân chủ.
Tóm lại: Sau khi tất cả phiếu bầu được kiểm đếm và kết quả các cuộc đua được công bố, có thể sẽ có tới chín ứng cử viên mới được DSA hậu thuẫn trong nhóm nghị sĩ Dân chủ. Tuy nhiên, nhiều khả năng sẽ có hơn gấp đôi số lượng các nghị sĩ Dân chủ bảo thủ ("blue dog") gia nhập nhóm này. Chủ tịch Hạ viện tiềm năng Hakeem Jeffries sẽ phải cân bằng những tiếng nói mới này với sự gia nhập của các nghị sĩ ôn hòa mới đắc cử, giống như tại Thượng viện, tiếng nói của Abdul El-Sayed sẽ được cân bằng bởi những người như Roy Cooper của Bắc Carolina và các thượng nghị sĩ mới đắc cử khác.
Những điểm yếu của đảng Cộng hòa mà cử tri đã trừng phạt
Tỷ lệ ủng hộ công việc của Trump
Trong giới khoa học chính trị, ai cũng thừa nhận rằng tỷ lệ ủng hộ công việc của tổng thống có ảnh hưởng lớn hơn bất kỳ yếu tố nào khác đến kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ, và năm 2026 cũng không ngoại lệ. Khi cử tri đổ xô đến các điểm bỏ phiếu, tỷ lệ ủng hộ công việc của Tổng thống Trump chỉ đạt trung bình 39%, so với tỷ lệ không ủng hộ là 59%. Trong số 11 cuộc đua vào Thượng viện vẫn còn cạnh tranh vào ngày bầu cử, tỷ lệ không ủng hộ công việc của Trump đều vượt quá tỷ lệ ủng hộ, bất chấp việc ông đã giành chiến thắng ở 10 trong số các bang này vào năm 2024, hầu hết đều với cách biệt hai chữ số .
Các cuộc thăm dò dư luận sau bầu cử phần lớn xác nhận những gì các cuộc thăm dò trước bầu cử đã nói trong nhiều tháng: Cử tri vô cùng bất mãn với cách tổng thống xử lý vấn đề mà họ quan tâm nhất—giá cả cao. Tệ hơn nữa, họ thấy có mối liên hệ trực tiếp giữa giá cả cao và hai chính sách đặc trưng của tổng thống trong nhiệm kỳ thứ hai— thuế quan và chiến tranh ở Iran . Phần lớn cử tri kết luận rằng thuế quan của ông đã làm tăng chi phí cho người tiêu dùng Mỹ, và họ đã tận mắt chứng kiến điều gì xảy ra với giá xăng sau khi tổng thống phát động chiến sự ở Vịnh Ba Tư. 6
Nông thôn nước Mỹ
Khu vực nông thôn nước Mỹ bị ảnh hưởng nặng nề nhất: Khi các quốc gia khác trả đũa thuế quan của Mỹ, xuất khẩu nông sản bị ảnh hưởng nghiêm trọng, và chiến tranh đã đẩy giá các yếu tố đầu vào nông nghiệp quan trọng, bao gồm nhiên liệu diesel và phân bón, lên cao. Đây là lý do tại sao đảng Dân chủ có khả năng cạnh tranh ở rất nhiều khu vực nông thôn trong năm nay, và tại sao họ giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử cấp tiểu bang ở Iowa, Ohio và Kansas, những cuộc bầu cử tưởng chừng như nằm ngoài tầm với một năm trước.
Nhập cư
Vấn đề nhập cư là một trong những điểm mạnh nhất của Tổng thống Trump trong cuộc bầu cử năm 2024, nhưng cách ông xử lý vấn đề này sau khi trở lại Nhà Trắng đã làm giảm tác động chính trị của nó. Mặc dù cử tri đánh giá cao ông vì đã đóng cửa biên giới phía nam, nhưng đa số cho rằng hành vi của các nhân viên ICE, đặc biệt là trong các cuộc đột kích ở các thành phố lớn, đã đi quá xa. Trong chiến dịch tranh cử, Trump tập trung vào việc trục xuất những tội phạm nguy hiểm ( "những kẻ tồi tệ nhất" ), nhưng việc thực thi luật nhập cư đã bắt giữ một lượng lớn người nhập cư tuân thủ pháp luật và thậm chí cả những công dân đang đóng góp kinh tế cho cộng đồng của họ trong các lĩnh vực như nông nghiệp, xây dựng nhà ở, dịch vụ khách sạn và chăm sóc trẻ em. Cử tri gốc Tây Ban Nha, nhiều người trong số họ ủng hộ việc tăng cường thực thi luật pháp ở biên giới, đã phản đối mạnh mẽ các chính sách của chính quyền ở nội địa đất nước.
Tham nhũng
Bắt đầu từ năm 2025, một loạt báo cáo đã đặt ra câu hỏi về hoạt động kinh doanh tiền điện tử của Tổng thống Trump và các giao dịch tài chính của ông với các đại diện nước ngoài. Vào mùa hè năm 2026, các mẫu kê khai tài chính của Trump cho thấy ông đã kiếm được khoảng 2,2 tỷ đô la trong năm 2025, với hơn một nửa đến từ các dự án tiền điện tử. Những tiết lộ này trùng hợp với sự gia tăng mạnh mẽ nhận thức của công chúng về tham nhũng. Theo Gallup , tỷ lệ người Mỹ tin rằng tham nhũng trong chính phủ là phổ biến đã tăng từ 73% vào năm 2024 lên 89% vào năm 2026 - một sự gia tăng đáng kể sau hơn một thập kỷ tương đối ít biến động về chủ đề này.
Trong một cuộc thăm dò dư luận được bàn luận sôi nổi , điều đáng ngạc nhiên là những lo ngại về tham nhũng đã lấn át những lo ngại về chi phí sinh hoạt và giá xăng. Một cuộc thăm dò của CNBC cho thấy 36% cử tri coi tham nhũng trong chính phủ là vấn đề quan trọng nhất mà đất nước đang phải đối mặt hiện nay. Các cuộc thăm dò khác cho thấy ông Trump đang lợi dụng chức vụ tổng thống để làm giàu cho bản thân và các doanh nghiệp của ông đã ảnh hưởng đến các quyết định tổng thống của ông. Đến cuối chiến dịch tranh cử, các ứng cử viên của cả hai phe (đặc biệt là đảng Dân chủ) thường xuyên liên kết tham nhũng với những lời phàn nàn của cử tri về những khó khăn kinh tế của chính họ. Những lo ngại này trùng hợp với sự bùng phát giận dữ và nghi ngờ đối với trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu .
Yếu tố Trump
Bất chấp làn sóng mạnh mẽ của đảng Dân chủ, đảng Cộng hòa lẽ ra vẫn có thể giữ vững Thượng viện nếu Tổng thống Trump không can thiệp vào các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa. Ông đã can thiệp quyết định vào bốn cuộc đua vào Thượng viện—Texas, Georgia, Bắc Carolina và Nam Carolina—giúp các ứng cử viên trung thành với ông giành chiến thắng để được đề cử. Cả bốn người đều thất bại, bao gồm cả những thất bại gây sốc ở Nam Carolina và Texas.
Phần kết luận
Bất chấp kết quả đầy kịch tính của cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, đảng Dân chủ nên kiềm chế sự hưng phấn và đảng Cộng hòa nên tránh tuyệt vọng. Lý do: Lịch sử cho thấy các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ không dự đoán được kết quả của cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo. Ví dụ, đảng Dân chủ mất hơn 50 ghế Hạ viện năm 1994, nhưng Bill Clinton đã dễ dàng tái đắc cử năm 1996. Đảng Dân chủ mất hơn 60 ghế năm 2010, nhưng vị thế của Barack Obama đã tăng lên trong giai đoạn 2011-2012, và ông đã tái đắc cử một cách thoải mái năm 2012. Mặt khác, sau những thắng lợi lớn của đảng Dân chủ năm 2006 và 2018, cả Obama và Joe Biden đều giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống với tỷ lệ phiếu bầu cách biệt đáng kể.
Mặc dù cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 chỉ có giá trị dự đoán hạn chế cho năm 2028, nhưng nó cho thấy những thách thức mà cả hai đảng lớn phải đối mặt khi cuộc đua giành đề cử tổng thống bắt đầu và đất nước đang chờ đợi cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên kể từ năm 2016 mà không có tổng thống đương nhiệm hay cựu tổng thống nào trên lá phiếu. Sau thất bại nặng nề mà đảng của họ phải nhận trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, đảng Cộng hòa phải quyết định liệu có tiếp tục con đường mà Donald Trump đã vạch ra trong thập kỷ qua hay rẽ sang một hướng khác.
Về phía mình, đảng Dân chủ đang đứng trước một tình thế quá thuận lợi. Các ứng cử viên ôn hòa đã thắng nhiều cuộc đua cấp tiểu bang, nhưng các ứng cử viên cấp tiến cũng thắng ở Maine, Michigan và Minnesota. Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ không cho thấy rõ ràng loại đảng viên Dân chủ nào sẽ có khả năng đắc cử cao hơn ở cấp quốc gia vào năm 2028. Kết quả bầu cử sơ bộ của đảng sẽ phản ánh sự đánh giá của cử tri không chỉ về khả năng đắc cử, mà còn về chương trình nghị sự nào có khả năng giải quyết thành công nhất những vấn đề quan trọng nhất của đất nước. Một điều rõ ràng: Ở cả hai đảng, cuộc tranh luận nội bộ đã bị trì hoãn vào năm 2024 không thể trì hoãn thêm nữa.
Nhận xét
Đăng nhận xét